KENNIS BREDE
SPECTRUM
GHZ
Sociaal Werk in de zorg – Module 4.3.2 GHZ
Natasja Pronk
[Bedrijfsnaam] | [Bedrijfsadres]
,Inhoudsopgave
Indicator 3 - Visie op breedte en diversiteit werkveld Jongvolwassenen /18+.................................................3
Indicator 4 - Onderwijs................................................................................................................................... 5
Indicator 5 - Forensische zorg & GHZ Wat werkt?...........................................................................................8
Indicator 8................................................................................................................................................... 10
Bibliografie.................................................................................................................................................. 13
Indicator 2 - Begrippenkader & Labeling
Licht Verstandelijke Beperking (LVB) & IQ
In Nederland wordt geschat dat er ongeveer 1 miljoen mensen met een licht verstandelijke
beperking (LVB) zijn. Een persoon wordt gediagnosticeerd met een LVB wanneer hun IQ-
score tussen de 50 en 70 ligt. Als het IQ tussen de 70 en 85 ligt, wordt de persoon als
1
, zwakbegaafd beschouwd (Landelijk Kenniscentrum LVB, sd). Mensen met LVB ervaren vaak
problemen op het gebied van zowel cognitieve als adaptieve vaardigheden.
Cognitieve vaardigheden verwijzen naar de score van een IQ-test.
Adaptieve vaardigheden omvatten het vermogen om zich aan te passen aan de
samenleving. Deze vaardigheden zijn onder te verdelen in:
Conceptuele vaardigheden: zoals achterstanden in lezen, schrijven, rekenen en
tijdsbegrip.
Sociale vaardigheden: waaronder een achterstand in taalbegrip, taal- en
spraakontwikkeling, communicatieve vaardigheden en probleemoplossend
vermogen.
Praktische vaardigheden: zoals persoonlijke verzorging, omgaan met geld en
navigeren in de digitale wereld.
De maatschappij verandert snel en wordt steeds complexer, wat een groot
aanpassingsvermogen vereist van alle mensen. Voor mensen met LVB is het vaak moeilijk
om volwaardig deel te nemen aan de samenleving, vanwege hun achterstand op cognitief en
adaptief gebied. Het is niet altijd zichtbaar dat iemand een verstandelijke beperking heeft,
waardoor zij vaak meedraaien in het reguliere leven. Dit kan leiden tot overvraging vanuit de
omgeving, bijvoorbeeld op school, op het werk of binnen hun sociaal netwerk. Deze
overvraging kan resulteren in faalervaringen, frustratie en een negatief zelfbeeld bij de
persoon met LVB.
Vroegtijdige Signalering en Ondersteuning
Het is van essentieel belang om LVB tijdig te signaleren, vooral omdat kinderen en jongeren
met LVB vaak met aanzienlijke uitdagingen te maken hebben in de samenleving. Wanneer
deze uitdagingen niet op tijd worden herkend, kunnen ze leiden tot gedragsproblemen en
andere aanpassingsproblemen. Vroegtijdige signalering en het bieden van de juiste
ondersteuning kan overvraging voorkomen en verdere problemen reduceren (LVB, 2017).
Psychische Problemen en Kwetsbaarheid
Mensen met LVB lopen een verhoogd risico op psychische problematiek, wat vaak wordt
versterkt door lichamelijke, psychologische, sociale en maatschappelijke factoren. Dit kan
resulteren in verminderd functioneren, gebrek aan zelfvertrouwen en het ontbreken van een
sociaal vangnet. Door deze problemen zijn ze vaak extra kwetsbaar voor veranderingen in
hun leven. De balans tussen draagkracht en draaglast is cruciaal voor het omgaan met
veranderingen. Voor mensen met LVB is het moeilijk om deze balans te reguleren, waardoor
psychische problemen sneller kunnen optreden. Dit kan leiden tot onduidelijkheden over of
de verstandelijke beperking of het psychische probleem eerst wordt vastgesteld, wat kan
resulteren in plaatsing in de Gehandicaptenzorg (GHZ) of de Geestelijke Gezondheidszorg
(GGZ). Ongeveer 40-67% van de patiënten in de GGZ heeft een LVB (Landelijk Kenniscentrum
LVB, sd).
Problemen in de Gehandicaptenzorg en GGZ
In de Gehandicaptenzorg (GHZ) hebben hulpverleners vaak minder ervaring met
problematiek uit de GGZ en vice versa. Dit kan leiden tot suboptimale zorg voor mensen met
LVB die tegelijkertijd kampen met psychische problemen.
2
SPECTRUM
GHZ
Sociaal Werk in de zorg – Module 4.3.2 GHZ
Natasja Pronk
[Bedrijfsnaam] | [Bedrijfsadres]
,Inhoudsopgave
Indicator 3 - Visie op breedte en diversiteit werkveld Jongvolwassenen /18+.................................................3
Indicator 4 - Onderwijs................................................................................................................................... 5
Indicator 5 - Forensische zorg & GHZ Wat werkt?...........................................................................................8
Indicator 8................................................................................................................................................... 10
Bibliografie.................................................................................................................................................. 13
Indicator 2 - Begrippenkader & Labeling
Licht Verstandelijke Beperking (LVB) & IQ
In Nederland wordt geschat dat er ongeveer 1 miljoen mensen met een licht verstandelijke
beperking (LVB) zijn. Een persoon wordt gediagnosticeerd met een LVB wanneer hun IQ-
score tussen de 50 en 70 ligt. Als het IQ tussen de 70 en 85 ligt, wordt de persoon als
1
, zwakbegaafd beschouwd (Landelijk Kenniscentrum LVB, sd). Mensen met LVB ervaren vaak
problemen op het gebied van zowel cognitieve als adaptieve vaardigheden.
Cognitieve vaardigheden verwijzen naar de score van een IQ-test.
Adaptieve vaardigheden omvatten het vermogen om zich aan te passen aan de
samenleving. Deze vaardigheden zijn onder te verdelen in:
Conceptuele vaardigheden: zoals achterstanden in lezen, schrijven, rekenen en
tijdsbegrip.
Sociale vaardigheden: waaronder een achterstand in taalbegrip, taal- en
spraakontwikkeling, communicatieve vaardigheden en probleemoplossend
vermogen.
Praktische vaardigheden: zoals persoonlijke verzorging, omgaan met geld en
navigeren in de digitale wereld.
De maatschappij verandert snel en wordt steeds complexer, wat een groot
aanpassingsvermogen vereist van alle mensen. Voor mensen met LVB is het vaak moeilijk
om volwaardig deel te nemen aan de samenleving, vanwege hun achterstand op cognitief en
adaptief gebied. Het is niet altijd zichtbaar dat iemand een verstandelijke beperking heeft,
waardoor zij vaak meedraaien in het reguliere leven. Dit kan leiden tot overvraging vanuit de
omgeving, bijvoorbeeld op school, op het werk of binnen hun sociaal netwerk. Deze
overvraging kan resulteren in faalervaringen, frustratie en een negatief zelfbeeld bij de
persoon met LVB.
Vroegtijdige Signalering en Ondersteuning
Het is van essentieel belang om LVB tijdig te signaleren, vooral omdat kinderen en jongeren
met LVB vaak met aanzienlijke uitdagingen te maken hebben in de samenleving. Wanneer
deze uitdagingen niet op tijd worden herkend, kunnen ze leiden tot gedragsproblemen en
andere aanpassingsproblemen. Vroegtijdige signalering en het bieden van de juiste
ondersteuning kan overvraging voorkomen en verdere problemen reduceren (LVB, 2017).
Psychische Problemen en Kwetsbaarheid
Mensen met LVB lopen een verhoogd risico op psychische problematiek, wat vaak wordt
versterkt door lichamelijke, psychologische, sociale en maatschappelijke factoren. Dit kan
resulteren in verminderd functioneren, gebrek aan zelfvertrouwen en het ontbreken van een
sociaal vangnet. Door deze problemen zijn ze vaak extra kwetsbaar voor veranderingen in
hun leven. De balans tussen draagkracht en draaglast is cruciaal voor het omgaan met
veranderingen. Voor mensen met LVB is het moeilijk om deze balans te reguleren, waardoor
psychische problemen sneller kunnen optreden. Dit kan leiden tot onduidelijkheden over of
de verstandelijke beperking of het psychische probleem eerst wordt vastgesteld, wat kan
resulteren in plaatsing in de Gehandicaptenzorg (GHZ) of de Geestelijke Gezondheidszorg
(GGZ). Ongeveer 40-67% van de patiënten in de GGZ heeft een LVB (Landelijk Kenniscentrum
LVB, sd).
Problemen in de Gehandicaptenzorg en GGZ
In de Gehandicaptenzorg (GHZ) hebben hulpverleners vaak minder ervaring met
problematiek uit de GGZ en vice versa. Dit kan leiden tot suboptimale zorg voor mensen met
LVB die tegelijkertijd kampen met psychische problemen.
2
