Samenvatting Nederlands leesvaardigheid
Onderwerp
Basis van elke boodschap/tekst in 1 of 2 woorden. Een onderwerp kun je verdelen in
verschillende deelonderwerpen. Kun je halen uit de titel, inleiding of afbeeldingen.
Hoofdgedachte
Dit is de belangrijkste zin in een tekst, gaat over het belangrijkste wat de schrijver over het
onderwerp vertelt. Staat in titel, inleiding of het slot.
Kernzin
Dit is de belangrijkste zin van een deelonderwerp (tussenkopje). Dit staat meestal in de
eerste of tweede zin, of in de laatste twee zinnen.
Tekstsoorten
Verhalende tekstsoorten
● Vertelling: Een persoonlijk verhaal of gebeurtenis (liefdesbrief, autobiografie,
dagboek)
● Verhaal: Amuserende tekst of zet je aan het nadenken (roman, sprookje, scenario)
Feitelijke tekstsoorten
● Rapport/verslag: zaak objectief beschrijven (onderzoeksverslag)
● Procedure: Instrueren hoe je iets moet doen (recept, routebeschrijving)
● Verklaring: Informeren over gebeurtenis (lesboek, krantenartikel)
● Oproep: Activeren om iets te doen (solliciteren, advertentie)
Waarderende tekstsoorten:
● Beschouwing: Gezichtspunten onderzoeken (discussie, essay)
● Betoog: Overtuigen door standpunten en argumenten (Pamflet)
● Respons: Reageren op een uiting van iemand (recensie, product view)
Inleiding
Uitgangspunt voor een tekst die dieper ingaat op de vraag en waarop je ook antwoord
verwacht. Biedt een kennismaking met het onderwerp en geeft een richting van de
tekstopbouw, en als laatste een idee van het genre van de tekst.
Kern
Hierin wordt het onderwerp uitgewerkt in deelonderwerpen. In een goede tekst sluiten de
inleiding en de deelonderwerpen op elkaar aan.
Slot
Dit is het einde van een tekst. In het slot kijk je nog een keer terug op de inleiding en de
uitwerking van de deelonderwerpen. Vaak is dit samenvattend of concluderend.
Hoofdstructuren
Geven een richting aan waar je informatie kunt vinden. 5 Hoofdstructuren:
● Beschrijving: Aspectenstructuur, vraag-antwoord structuur
● Ordening: Verleden-heden-toekomst structuur
● Vergelijking/contrast: Voor-nadelen structuur, argumentatiestructuur
Onderwerp
Basis van elke boodschap/tekst in 1 of 2 woorden. Een onderwerp kun je verdelen in
verschillende deelonderwerpen. Kun je halen uit de titel, inleiding of afbeeldingen.
Hoofdgedachte
Dit is de belangrijkste zin in een tekst, gaat over het belangrijkste wat de schrijver over het
onderwerp vertelt. Staat in titel, inleiding of het slot.
Kernzin
Dit is de belangrijkste zin van een deelonderwerp (tussenkopje). Dit staat meestal in de
eerste of tweede zin, of in de laatste twee zinnen.
Tekstsoorten
Verhalende tekstsoorten
● Vertelling: Een persoonlijk verhaal of gebeurtenis (liefdesbrief, autobiografie,
dagboek)
● Verhaal: Amuserende tekst of zet je aan het nadenken (roman, sprookje, scenario)
Feitelijke tekstsoorten
● Rapport/verslag: zaak objectief beschrijven (onderzoeksverslag)
● Procedure: Instrueren hoe je iets moet doen (recept, routebeschrijving)
● Verklaring: Informeren over gebeurtenis (lesboek, krantenartikel)
● Oproep: Activeren om iets te doen (solliciteren, advertentie)
Waarderende tekstsoorten:
● Beschouwing: Gezichtspunten onderzoeken (discussie, essay)
● Betoog: Overtuigen door standpunten en argumenten (Pamflet)
● Respons: Reageren op een uiting van iemand (recensie, product view)
Inleiding
Uitgangspunt voor een tekst die dieper ingaat op de vraag en waarop je ook antwoord
verwacht. Biedt een kennismaking met het onderwerp en geeft een richting van de
tekstopbouw, en als laatste een idee van het genre van de tekst.
Kern
Hierin wordt het onderwerp uitgewerkt in deelonderwerpen. In een goede tekst sluiten de
inleiding en de deelonderwerpen op elkaar aan.
Slot
Dit is het einde van een tekst. In het slot kijk je nog een keer terug op de inleiding en de
uitwerking van de deelonderwerpen. Vaak is dit samenvattend of concluderend.
Hoofdstructuren
Geven een richting aan waar je informatie kunt vinden. 5 Hoofdstructuren:
● Beschrijving: Aspectenstructuur, vraag-antwoord structuur
● Ordening: Verleden-heden-toekomst structuur
● Vergelijking/contrast: Voor-nadelen structuur, argumentatiestructuur
