Aansprakelijkheidsrecht
BLOK I
HC1
HR Baby Kelly baby had gene sche aandoening, moeder aangegeven dat dit in de familie
voorkwam, artsen hebben niks gedaan, ouders hadden daardoor niet de keuze om de zwangerschap
af te breken, waardoor Kelly zwaar gehandicapt ter wereld is gekomen
3 func es van het aansprakelijkheidsrecht:
1. Compensa e
- Res tu o (herstel van onrecht) = status quo ante & ad integrum
- Schadevergoeding (art. 6:103)
o In geld
o In natura
Materiële schadevergoeding
Immateriële schadevergoeding
- Andere remedies: verklaring voor recht (moreel-declaratoir, hierbij wordt vastgesteld dat
er aansprakelijkheid is, dus soort erkenning), rechterlijk bevel/verbod
2. Genoegdoening:
- Sa sfac o (genoegdoening) gebruikt als element voor erkenning van het toegebrachte
leed
o Schadeloosstelling van de benadeelde
o Bevrediging van geschokte rechtsgevoel benadeelde
o Opoffering ten gunste van benadeelde
o Erkenning en excuses
Bij genoegdoening wordt de mentale schade als het ware vergoed door een handeling van de
dader
HR Jeffrey kindje hee zwemtherapie, moeder gaat douchen apart van het kindje na de therapie,
kindje loopt weg en valt in het zwembad en verdrinkt; moeder of ziekenhuis aansprakelijk? HR
oordeelt dat het aansprakelijkheidsrecht geen puur emo oneel belang kan dienen. (Genoegdoening
speelt hier een rol)
3. Preven e
- Gedragsbeïnvloeding: ontmoediging van normschending
o Kosten voorzorgsmaatregelen hoger dan schade risico geen zorgplicht
o Kosten voorzorgsmaatregelen lager dan schade risico wel zorgplicht
Generale preven e: mensen afschrikken waardoor ze zich weerhouden van
schadeveroorzakend gedrag
Speciale preven e: zorgen dat het individu die reeds schade hee veroorzaakt, niet in
herhaling valt
,Vergelding behoort niet tot het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht
- Laster
- Smaad
3 rechtvaardigingen voor verplaatsing van schade naar een ander:
- Schuldleer: schade kan alleen maar worden afgewenteld wanneer een ander iets te
verwijten valt
- Risicoleer: onder bepaalde omstandigheden behoort aan ‘bronnen van gevaar’
aansprakelijkheid te worden gekoppeld verwezenlijking van gevaar moet voor rekening
van de dader komen
- Profijtleer: degene die profijt hee van bepaalde ac viteiten, personen of zaken moet
ook de daaraan verbonden risico’s dragen zowel lusten en lasten komen voor rekening
van de profiteur
HC2
3 categorieën van onrechtma gheid art. 6:162 BW:
1. Doen of nalaten in strijd met we elijke plicht
a. Als bij schadeveroorzakende gedraging een we elijke plicht/norm geschonden is
b. Handelen zonder daartoe vereiste vergunning
c. Overtreden van voorwaarden van een vergunning
Bewijslast rust op de gedaagde
o Bij een aantal gevallen zal met het overtreden van een we elijke norm de
onrechtma gheid van een gedraging nog niet vaststaan:
Rela viteitsvereiste: als aan een we elijke bepaling een andere doelstelling
is toegeschreven dan de bescherming van het in casu geschonden belang
De we elijke bepaling is verouderd
2. Inbreuk op een recht: schending van een subjec ef recht van een ander. Soorten subjec eve
rechten:
a. Absolute vermogensrechten: die rusten op een goed (bv eigendomsrecht) en andere
vermogensrechten
b. Persoonlijkheidsrechten: bv recht op lichamelijke integriteit
2 soorten inbreuk op subjec eve rechten:
o Men verricht een handeling waartoe een ander (de rechthebbende) uitsluitend
bevoegd was = inbreuk op exclusieve karakter van het subjec eve recht
o Fysieke aantas ng van het voorwerp van het recht (beschadiging van een voorwerp)
bij enkel nalaten kan er geen inbreuk op een subjec ef recht zijn
Zwiepende tak-arrest: jongens rennen in het bos, een jongen rent tegen een tak en die tak
zwiept terug tegen de jongen achter hem die hierdoor zijn oog kwijtraakt. geen opze elijk
handelen, dus geen opze elijke en directe inbreuk, dan pas sprake van onrechtma gheid als
er onzorgvuldig is gehandeld.
3. Strijd met maatschappelijke zorgvuldigheid: maatschappelijk aanvaarde normen over
behoorlijk en zorgvuldig gedrag.
, a. HR Zutphense juffrouw
b. HR Lindenbaum/Cohen onrechtma ge daad hoe niet perse onwetma g te zijn,
maar kan ook onrechtma g zijn (in strijd met maatschappelijk verkeer)
c. Iedereen moet de zorg betrachten die van een zorgvuldig mens verwacht mag
worden jegens een ander persoon of goed, of met betrekking tot iemands
vermogensbelangen
d. Bewijslast ligt bij de eiser
Gevalstypen: aantal situa es waarvoor in de rechtspraak op basis van het algemene uitgangspunt
bijzondere regels/gezichtspunten zijn ontwikkeld:
1. Gevaarze ng: iemand is verantwoordelijk voor het in het leven roepen van een gevaarlijke
situa e waarbij schade dreigt voor personen of zaken, zonder dat hierbij de nodige
voorzorgsmaatregelen worden getroffen
o HR kelderluik criteria:
Waarschijnlijkheid waarmee de niet-inachtneming van de vereiste
ople endheid en voorzich gheid kan worden verwacht
Kans dat daaruit ongevallen ontstaan
Ernst van de gevolgen
Bezwaarlijkheid van nemen van maatregelen
Waarschuwing als voorzorgsmaatregel:
o Gevaar is als zodanig onaanvaardbaar waarschuwen
bevrijdt niet en kan hooguit leiden tot eigen schuld
o Gevaar is toelaatbaar, maar dusdanig erns g dat
poten eel slachtoffer het moet vermijden
waarschuwingscriterium HR Jetblast
o Gevaar aanvaardbaar, mits poten eel slachtoffer zich
bewust in het gevaar begee (waarschuwen dus
voldoende)
+ Economisch perspec ef kosten van preven e kleiner dan de som van de
waarschijnlijkheid van de schade x de omvang van de schade, dan
maatschappelijk onzorgvuldig
+ Deon sch perspec ef er moet een normschending of rechtsinbreuk zijn
die aansprakelijkheid ves gt, zonder grondslag geen rechtvaardiging voor
schadevergoeding
2. Sport en spel situa es: poten ële slachtoffers begeven zich bewust in de gevaarlijke situa e
i. Letsel toebrengend gedrag is minder snel onrechtma g binnen een
sportsitua e dan daarbuiten
ii. Enkel overtreden van spelregels is niet onrechtma g
Kan wel een factor zijn die mee weegt bij beoordeling van
onrechtma gheid (HR tennisspel)
3. Zuiver nalaten: alleen wanneer aan de volgende vereisten is voldaan, is iemand aansprakelijk
wegens zuiver nalaten:
i. Concrete kennis van een gevaarlijke situa e
ii. Dreiging van erns g (geestelijk/lichamelijk) letsel
iii. Mogelijkheid en noodzaak om daadwerkelijk iets te doen
iv. Reële verhouding tussen moeite en kosten van het gevaar
BLOK I
HC1
HR Baby Kelly baby had gene sche aandoening, moeder aangegeven dat dit in de familie
voorkwam, artsen hebben niks gedaan, ouders hadden daardoor niet de keuze om de zwangerschap
af te breken, waardoor Kelly zwaar gehandicapt ter wereld is gekomen
3 func es van het aansprakelijkheidsrecht:
1. Compensa e
- Res tu o (herstel van onrecht) = status quo ante & ad integrum
- Schadevergoeding (art. 6:103)
o In geld
o In natura
Materiële schadevergoeding
Immateriële schadevergoeding
- Andere remedies: verklaring voor recht (moreel-declaratoir, hierbij wordt vastgesteld dat
er aansprakelijkheid is, dus soort erkenning), rechterlijk bevel/verbod
2. Genoegdoening:
- Sa sfac o (genoegdoening) gebruikt als element voor erkenning van het toegebrachte
leed
o Schadeloosstelling van de benadeelde
o Bevrediging van geschokte rechtsgevoel benadeelde
o Opoffering ten gunste van benadeelde
o Erkenning en excuses
Bij genoegdoening wordt de mentale schade als het ware vergoed door een handeling van de
dader
HR Jeffrey kindje hee zwemtherapie, moeder gaat douchen apart van het kindje na de therapie,
kindje loopt weg en valt in het zwembad en verdrinkt; moeder of ziekenhuis aansprakelijk? HR
oordeelt dat het aansprakelijkheidsrecht geen puur emo oneel belang kan dienen. (Genoegdoening
speelt hier een rol)
3. Preven e
- Gedragsbeïnvloeding: ontmoediging van normschending
o Kosten voorzorgsmaatregelen hoger dan schade risico geen zorgplicht
o Kosten voorzorgsmaatregelen lager dan schade risico wel zorgplicht
Generale preven e: mensen afschrikken waardoor ze zich weerhouden van
schadeveroorzakend gedrag
Speciale preven e: zorgen dat het individu die reeds schade hee veroorzaakt, niet in
herhaling valt
,Vergelding behoort niet tot het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht
- Laster
- Smaad
3 rechtvaardigingen voor verplaatsing van schade naar een ander:
- Schuldleer: schade kan alleen maar worden afgewenteld wanneer een ander iets te
verwijten valt
- Risicoleer: onder bepaalde omstandigheden behoort aan ‘bronnen van gevaar’
aansprakelijkheid te worden gekoppeld verwezenlijking van gevaar moet voor rekening
van de dader komen
- Profijtleer: degene die profijt hee van bepaalde ac viteiten, personen of zaken moet
ook de daaraan verbonden risico’s dragen zowel lusten en lasten komen voor rekening
van de profiteur
HC2
3 categorieën van onrechtma gheid art. 6:162 BW:
1. Doen of nalaten in strijd met we elijke plicht
a. Als bij schadeveroorzakende gedraging een we elijke plicht/norm geschonden is
b. Handelen zonder daartoe vereiste vergunning
c. Overtreden van voorwaarden van een vergunning
Bewijslast rust op de gedaagde
o Bij een aantal gevallen zal met het overtreden van een we elijke norm de
onrechtma gheid van een gedraging nog niet vaststaan:
Rela viteitsvereiste: als aan een we elijke bepaling een andere doelstelling
is toegeschreven dan de bescherming van het in casu geschonden belang
De we elijke bepaling is verouderd
2. Inbreuk op een recht: schending van een subjec ef recht van een ander. Soorten subjec eve
rechten:
a. Absolute vermogensrechten: die rusten op een goed (bv eigendomsrecht) en andere
vermogensrechten
b. Persoonlijkheidsrechten: bv recht op lichamelijke integriteit
2 soorten inbreuk op subjec eve rechten:
o Men verricht een handeling waartoe een ander (de rechthebbende) uitsluitend
bevoegd was = inbreuk op exclusieve karakter van het subjec eve recht
o Fysieke aantas ng van het voorwerp van het recht (beschadiging van een voorwerp)
bij enkel nalaten kan er geen inbreuk op een subjec ef recht zijn
Zwiepende tak-arrest: jongens rennen in het bos, een jongen rent tegen een tak en die tak
zwiept terug tegen de jongen achter hem die hierdoor zijn oog kwijtraakt. geen opze elijk
handelen, dus geen opze elijke en directe inbreuk, dan pas sprake van onrechtma gheid als
er onzorgvuldig is gehandeld.
3. Strijd met maatschappelijke zorgvuldigheid: maatschappelijk aanvaarde normen over
behoorlijk en zorgvuldig gedrag.
, a. HR Zutphense juffrouw
b. HR Lindenbaum/Cohen onrechtma ge daad hoe niet perse onwetma g te zijn,
maar kan ook onrechtma g zijn (in strijd met maatschappelijk verkeer)
c. Iedereen moet de zorg betrachten die van een zorgvuldig mens verwacht mag
worden jegens een ander persoon of goed, of met betrekking tot iemands
vermogensbelangen
d. Bewijslast ligt bij de eiser
Gevalstypen: aantal situa es waarvoor in de rechtspraak op basis van het algemene uitgangspunt
bijzondere regels/gezichtspunten zijn ontwikkeld:
1. Gevaarze ng: iemand is verantwoordelijk voor het in het leven roepen van een gevaarlijke
situa e waarbij schade dreigt voor personen of zaken, zonder dat hierbij de nodige
voorzorgsmaatregelen worden getroffen
o HR kelderluik criteria:
Waarschijnlijkheid waarmee de niet-inachtneming van de vereiste
ople endheid en voorzich gheid kan worden verwacht
Kans dat daaruit ongevallen ontstaan
Ernst van de gevolgen
Bezwaarlijkheid van nemen van maatregelen
Waarschuwing als voorzorgsmaatregel:
o Gevaar is als zodanig onaanvaardbaar waarschuwen
bevrijdt niet en kan hooguit leiden tot eigen schuld
o Gevaar is toelaatbaar, maar dusdanig erns g dat
poten eel slachtoffer het moet vermijden
waarschuwingscriterium HR Jetblast
o Gevaar aanvaardbaar, mits poten eel slachtoffer zich
bewust in het gevaar begee (waarschuwen dus
voldoende)
+ Economisch perspec ef kosten van preven e kleiner dan de som van de
waarschijnlijkheid van de schade x de omvang van de schade, dan
maatschappelijk onzorgvuldig
+ Deon sch perspec ef er moet een normschending of rechtsinbreuk zijn
die aansprakelijkheid ves gt, zonder grondslag geen rechtvaardiging voor
schadevergoeding
2. Sport en spel situa es: poten ële slachtoffers begeven zich bewust in de gevaarlijke situa e
i. Letsel toebrengend gedrag is minder snel onrechtma g binnen een
sportsitua e dan daarbuiten
ii. Enkel overtreden van spelregels is niet onrechtma g
Kan wel een factor zijn die mee weegt bij beoordeling van
onrechtma gheid (HR tennisspel)
3. Zuiver nalaten: alleen wanneer aan de volgende vereisten is voldaan, is iemand aansprakelijk
wegens zuiver nalaten:
i. Concrete kennis van een gevaarlijke situa e
ii. Dreiging van erns g (geestelijk/lichamelijk) letsel
iii. Mogelijkheid en noodzaak om daadwerkelijk iets te doen
iv. Reële verhouding tussen moeite en kosten van het gevaar
