Samenvatting Alle stof van grondslagen op de UU

Kennisclips en leerdoelen Grondslagen van het recht

Kennisclips week 1
Wat is recht? 3 interpretaties:
- Recht = regels
- Recht = idealen (rechtvaardig zijn)
- Recht = belangen (oog hebben op maatschappelijke belangen)

6 onderscheidingen van het recht
- Positief recht (recht zoals het is) – wenselijk recht (recht zoals het
zou moeten zijn)
- Objectief recht (het geheel van rechtsregels) – subjectief recht
(aanspraak of bevoegdheid) (Law & Right)
- Internationaal recht (rechten tussen staten of internationale
organisaties) – nationaal recht (recht binnen een staat)
- Publiekrecht (overheid en burgers) – privaatrecht (burgers onderling)
- Dwingend recht (rechtsregels waarvan je niet kan afwijken) –
aanvullend recht (regels als betrokkenen niets hebben geregeld ter
aanvulling, vb. tenzij, kan worden afgeweken)
- Materieel recht (regels met betrekking tot rechten, plichten,
bevoegdheden) – formeel recht (regels om materieelrecht te
handhaven)

Leerdoelen week 1
Wat is positief recht en wenselijk recht?

Positief recht is recht dat in een bepaalde gemeenschap door mensen
vastgesteld of erkend is. Doordat het door mensen is vastgesteld
onderscheid het zicht van het ideaal recht. Het ideaal (wenselijk)recht is
recht dat men wenst en nastrevenswaardig vindt. Het positieve recht kan
geheel of gedeeltelijk met het ideale recht samenvallen.
 Toetsing door het begrip rechtvaardigheid en ideale recht

Positieve rechtsregels hebben doorgaans gelding en zijn verbindend. De
regel geldt dan op een bepaalde plaats en tijd voor een bepaalde groep.

Wat is objectief recht en subjectief recht?

Met het objectieve recht (law) wordt het geheel aan rechtsregels
bedoeld. Een subjectief recht (right) komt toe aan een of meer
personen. Het subjectieve recht heeft betrekking op jou. Grondrechten zijn
subjectieve rechten.

Wat is internationaal recht en nationaal recht?

Nationaal recht komt tot stand en heeft gelding binnen de nationale
staat. Er wordt van nationaal recht gesproken als er spraken is van
grondgebied, volk en overheid met gezag.
Indeling van het nationale recht:

, - Privaatecht
- Staats en bestuursrecht
- Strafrecht

Internationaal recht zijn rechtsregels die staten of internationale
organisaties hebben vastgelegd of die internationaal erkend zijn en
aangeven hoe deze zich ten opzichte van elkaar of tegenover hun
onderdanen te gedragen.
 Recht tussen staten (volkenrecht)
 Recht met betrekking tot internationale organisaties

Wat is publiek en privaatrecht?

Het privaatrecht regelt de juridische relaties tussen burgers onderling. Het
publiekrecht regelt de relaties tussen overheidsorganen onderling en
tussen overheidsorganen en burgers.

Privaatrecht:
 Wordt door betrokken gebruikt voor dienen van eigen belang
 Betrokken zijn nevengeschikt (gelijke rang)
 Initiatief inschakelen rechter bij burger/betrokkenen zelf
 Horizontale werking

Publiekrecht:
 Overheid treedt op ter behartiging van algemeen belang
 Gezag relatie tussen burger en overheid, burger ondergeschikt aan
overheid
 Initiatief inschakelen rechter bij overheidsorgaan
Verticale werking

Wat is dwingend en aanvullend recht?

Dwingend recht zijn rechtsregels waar betrokkenen niet van mogen
afwijken. Aanvullende rechtsregels zijn regels waar betrokken wel van
mogen afwijken.

Wat is formeel en materieel recht?

Materieel recht (inhoudelijk) geeft aan welke rechten en plichten en
bevoegdheden de burgers tot wie de regel zich richt aan die regel kunnen
ontlenen. Het gaat om regels die betrekking hebben tot de inhoud van
rechten, plichten en bevoegdheden.

Formeel recht duidt de regels aan waarmee materieel recht kan worden
gehandhaafd. Bijvoorbeeld procesrecht.

Functies van rechtsregels:
1. Rechtsregels verschaffen ons informatie  welke rechten en
plichten hebben wij en welke rechten en plichten hebben andere;

, 2. Door rechtsregels weten we hoe we ons behoren te gedragen;
3. Rechtsregels bepalen en sturen gedrag.

Sociale regels:
- Groepsregels: bepalen hoe leden in groep zich moeten gedragen
- Morale regels: normen en waarden die betrekking hebben op
fundamentele levensvragen
- Beroepsethiek: geeft aan hoe een beroep op een juiste en
zorgvuldige wijze uitgeoefend moet worden.

Functies van het rechtssysteem:
- Het scheppen van sociale orde
- Het bevorderen van niet-gewelddadige conflictbestrijding
- Het garanderen van de individuele ontplooiing en autonomie van
burgers
- Het bewerkstelligen van een zo rechtvaardig mogelijke verdeling
van schaarse goederen in de samenleving
- Het kanaliseren van sociale verandering

Functies staatsorganen:
- Wetgeving  vaststellen van algemene regels
- Bestuur  toezien op uitvoering, toepassen en naleving
(handhaven)
- Rechtspraak  oordelen of rechtsregels zijn overtreden

Soorten rechtsregels:
- Gedragsnormen  gedragingen gebieden, verbieden of toestaan
- Sanctienormen  specificeert sanctie bij overtreding rechtsregel
- Bevoegdheid verlenende normen  geven staatorganen bepaalde
macht

Kennisclips week 2
Van Hese/ De schelde
Feiten: van hese was werknemer. Bij de schelde. Werknemer had gewerkt
met asbest. Later werd asbest kanker bij van hese geconstateerd. Niet
veel later kwam hij te overleiden. Zijn nabestaande zijn naar de rechter
gegaan.
 art. 7:658 kid 1 en 2 BW, aansprakelijkheid
art. 3:310 lid 2 BW, verjaring na 30 jaar
De nabestaande zijn na 34 jaar na de rechter gestapt.

Oordeel kantonrechter: vordering is verjaard
Oordeel hoger beroep: verjaringstermijn is geldig. Geen reden om hiervan
af te wijken
Oordeel in cassatie (hoge raad): een beroep op de verjaringstermijn kan
naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn.
 Belangenoverweging op basis van gezichtspunten.
- Letselschade of vermogensschade?
- Kan slachtoffer aanspraak maken op een uitkering