Week 1 + 2: de omvang en vestiging van asp.
Genoegdoening: verklaring voor recht
HR Jeffrey: kind met bewegingsstoornis krijgt speciale zwemtherapie, na afloop
verdrinkt het kind. De ouders stellen zh asp. en vorderen een nihil bedrag aan
schadevergoeding + een verklaring voor recht, hun belang hierbij: het verwerken van
hun verlies. De HR oordeelt dat een zuiver emotioneel belang onvoldoende belang is
art. 3:303 BW, waardoor de ouders geen rechtsvordering kunnen instellen.
Wrongful-life vorderingen
HR Baby Kelly: Kelly werd geboren met een aangeboren afwijking, verloskundige
heeft verzuimd een vruchtwaterpunctie te doen om de afwijking aan het licht te
stellen, als de ouders op de hoogte waren van de afwijking hadden zij de
zwangerschap afgebroken. De HR oordeelt tekortkoming in de nakoming van de
behandelingsovereenkomst, daarom volledige vergoeding voor Kelly. Verder oordeelt
de HR dat de belangen van de vader zo nauw betrokken zijn bij de tekortkoming dat
dit jegens hem strijd met maatschappelijke zorgvuldigheid oplevert, de kosten van
opvoeding en verzorging moeten dan ook vergoed worden.
Wrongful-birth vorderingen
HR Wrongful birth: na behandeling gynaecoloog wordt er vergeten een nieuwe
spiraal te plaatsen waardoor de vrouw zwanger wordt tegen haar wil in. Vrouw eist
schadevergoeding voor loonderving, opvoedkosten en geestelijk letsel. De HR
oordeelt hier dat de arts asp. is o.g.v. art. 6:74 BW (wanprestatie) voor alle
vermogensschade die in zodanig verband staat met de medische fout, uitgezonderd
het geestelijk letsel, want dat wordt niet aangetoond.
Strijd met maatschappelijke zorgvuldigheid
HR Zutphense juffrouw: betreft een oud arrest die speelde voor ‘strijd met de
maatschappelijke zorgvuldigheid’ een van de onrechtmatigheidsgrondslagen was. De
HR oordeelde hier dat er strikt geïnterpreteerd moest worden: alleen handelingen die
een wettelijke bepaling schenden of een inbreuk maken op een subjectief recht
waren onrechtmatig, destijds viel onzorgvuldig handelen hier niet onder.
HR Lindenbaum Cohen: in dit arrest heeft de HR de onrechtmatigheidsgrondslagen
verruimd met het criteria ‘strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid’ toegevoegd.
HR Kelderluik: bezoeker van café valt in openstaand kelderluik met ernstig letsel als
gevolg, werknemer van Coca-Cola had het luik opengelaten en geen verdere
veiligheidsmaatregelen genomen. In dit arrest worden gezichtspunten gegeven om te
bepalen of het in het leven roepen van een gevaarzettende situatie onrechtmatig
oplevert, het gaat hier vooral om het nemen van bepaalde veiligheidsmaatregelen:
1. De mate van waarschijnlijkheid dat anderen niet voldoende oplettend zijn
2. De grootte van de kans dat daaruit ongevallen bestaan
3. De ernst die de gevolgen daarvan kunnen hebben
4. De mate van de bezwaarlijkheidheid van de te nemen veiligheidsmaatsregelen
HR Jetblast: om te bepalen of een waarschuwingsbordje voldoende is moet gekeken
worden naar de effectiviteit van de waarschuwing: zal de waarschuwing leiden tot een
doen/nalaten waardoor het gevaar voorkomen wordt.
HR Taxusstruik: het ging hier om de vraag of het bezitten van giftige planten aan te
merken is als een onrechtmatige gedraging. De HR oordeelt dat de maatschappelijke
zorgvuldigheid niet zover reikt dat degene die de plant onder zich heeft waarvan hij
de giftigheid niet kent, verplicht is om deze plant op zodanige wijze onder controle te
houden dat deze geen gevaar kan opleveren. Dit ligt anders wanneer de giftigheid
van de plant algemeen bekend is.
, HR Tennisbal: in een sport- en spelsituatie is minder snel sprake van onrechtmatig
handelen, deelnemers van de sport- en spelsituatie zijn zich bewust van het risico dat
vastzit aan het uitoefenen van het sport of spel, Het enkele overtreden van spelregels
is dan ook onvoldoende om rechtmatig te zijn.
Toerekening op basis van schuld
HR Meppelse Ree: alleen wanneer de dader rechtens geen enkel verwijt kan worden
gemaakt, kan er niet worden toegerekend op grond van schuld.
Alternatieve causaliteit art. 6:99 BW
Meerdere oorzaken, staat niet vast welke oorzaak de schade heeft veroorzaakt, schade is
door minstens één van de gebeurtenissen veroorzaakt. Hoofdelijke asp. voor ieder met
mogelijkheid tot onderling verhaal, tenzij een van hen aantoont niet asp. te zijn.
HR Des Dochters: moeders gebruikten het geneesmiddel DES om zwanger te
raken, de dochters die hieruit zijn voortgekomen hebben een zeldzame vorm van
kanker. Omdat ze niet weten van welk bedrijf de DES afkomstig is vorderen ze
schadevergoeding van alle bedrijven die dit medicijn op de markt hebben gebracht.
De HR oordeelt dat alternatieve causaliteit het mogelijk maakt om al deze bedrijven
aansprakelijk te stellen art. 6:99 jo. 6:!02 BW wanneer de schade het gevolg kan zijn
van handelingen van verschillende personen en vaststaat dat de schade tenminste
door een van deze handelingen is veroorzaakt. Er geldt een omgekeerde bewijslast,
de bedrijven moeten zelf bewijzen dat zij niet aansprakelijk kunnen worden gehouden
voor de geleden schade, als dit slaagt worden zij uitgezonderd van hoofdelijke asp.
HR London/Delta Lloyd: slachtoffer werd aangereden door Delta Lloyd en later nog
eens door London, Delta Lloyd vergoedde de gehele schade en verhaalde
vervolgens 50% op London, die had door het tweede ongeval ook bijgedragen aan
het letsel. Vaststond dat het letsel door ten minste een van de ongevallen was
veroorzaakt. De HR oordeelt dat beiden hoofdelijk asp. zijn o.g.v. art. 6:99 jo. 6:102
BW. Nu niet vaststaat in welke mate de gebeurtenissen afzonderlijk hebben
bijgedragen aan het ontstaan van de schade geldt er een onderlinge draagplicht voor
gelijke delen.
Samenwerkende oorzaken
Beide oorzaken tezamen zijn nodig om de schade te doen intreden, afzonderlijk
onvoldoende om de schade te veroorzaken.
HR Nugteren/Meskens: twee woningen worden beiden verbouwd, derde woning
leidt hierdoor schade, deskundige stelt vast dat de schade niet zou zijn ontstaan als
één van de buurmannen geen werkzaamheden had uitgevoerd. De HR oordeelt dat
beide partijen hoofdelijk aansprakelijk zijn art. 6:102 BW en de schade onderling
kunnen verhalen op elkaar.
Hypothetische causaliteit: voortdurende schade
HR Leeuwaren/Los: de HR oordeelt wanneer na een schadeveroorzakende
gebeurtenis waarvoor al iemand asp. is zich een latere gebeurtenis voordoet die
dezelfde schade zou hebben veroorzaakt, de eerste persoon asp. blijft, tenzij het gaat
om voortdurende schade, in dat geval kunnen zowel de eerste als tweede
veroorzaker asp. worden gesteld.
Collectieve acties art. 3:305a BW
HR Urgenda: de NGO Urgenda komt op voor het klimaatbelang in Nederland en
vordert een verklaring voor recht dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeld door zijn
positieve verplichting om uitstoot te reduceren (art. 2 en 8 EVRM) niet heeft
nageleefd.
Proportionele aansprakelijkheid art. 6:99 jo. 6:101 BW
Genoegdoening: verklaring voor recht
HR Jeffrey: kind met bewegingsstoornis krijgt speciale zwemtherapie, na afloop
verdrinkt het kind. De ouders stellen zh asp. en vorderen een nihil bedrag aan
schadevergoeding + een verklaring voor recht, hun belang hierbij: het verwerken van
hun verlies. De HR oordeelt dat een zuiver emotioneel belang onvoldoende belang is
art. 3:303 BW, waardoor de ouders geen rechtsvordering kunnen instellen.
Wrongful-life vorderingen
HR Baby Kelly: Kelly werd geboren met een aangeboren afwijking, verloskundige
heeft verzuimd een vruchtwaterpunctie te doen om de afwijking aan het licht te
stellen, als de ouders op de hoogte waren van de afwijking hadden zij de
zwangerschap afgebroken. De HR oordeelt tekortkoming in de nakoming van de
behandelingsovereenkomst, daarom volledige vergoeding voor Kelly. Verder oordeelt
de HR dat de belangen van de vader zo nauw betrokken zijn bij de tekortkoming dat
dit jegens hem strijd met maatschappelijke zorgvuldigheid oplevert, de kosten van
opvoeding en verzorging moeten dan ook vergoed worden.
Wrongful-birth vorderingen
HR Wrongful birth: na behandeling gynaecoloog wordt er vergeten een nieuwe
spiraal te plaatsen waardoor de vrouw zwanger wordt tegen haar wil in. Vrouw eist
schadevergoeding voor loonderving, opvoedkosten en geestelijk letsel. De HR
oordeelt hier dat de arts asp. is o.g.v. art. 6:74 BW (wanprestatie) voor alle
vermogensschade die in zodanig verband staat met de medische fout, uitgezonderd
het geestelijk letsel, want dat wordt niet aangetoond.
Strijd met maatschappelijke zorgvuldigheid
HR Zutphense juffrouw: betreft een oud arrest die speelde voor ‘strijd met de
maatschappelijke zorgvuldigheid’ een van de onrechtmatigheidsgrondslagen was. De
HR oordeelde hier dat er strikt geïnterpreteerd moest worden: alleen handelingen die
een wettelijke bepaling schenden of een inbreuk maken op een subjectief recht
waren onrechtmatig, destijds viel onzorgvuldig handelen hier niet onder.
HR Lindenbaum Cohen: in dit arrest heeft de HR de onrechtmatigheidsgrondslagen
verruimd met het criteria ‘strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid’ toegevoegd.
HR Kelderluik: bezoeker van café valt in openstaand kelderluik met ernstig letsel als
gevolg, werknemer van Coca-Cola had het luik opengelaten en geen verdere
veiligheidsmaatregelen genomen. In dit arrest worden gezichtspunten gegeven om te
bepalen of het in het leven roepen van een gevaarzettende situatie onrechtmatig
oplevert, het gaat hier vooral om het nemen van bepaalde veiligheidsmaatregelen:
1. De mate van waarschijnlijkheid dat anderen niet voldoende oplettend zijn
2. De grootte van de kans dat daaruit ongevallen bestaan
3. De ernst die de gevolgen daarvan kunnen hebben
4. De mate van de bezwaarlijkheidheid van de te nemen veiligheidsmaatsregelen
HR Jetblast: om te bepalen of een waarschuwingsbordje voldoende is moet gekeken
worden naar de effectiviteit van de waarschuwing: zal de waarschuwing leiden tot een
doen/nalaten waardoor het gevaar voorkomen wordt.
HR Taxusstruik: het ging hier om de vraag of het bezitten van giftige planten aan te
merken is als een onrechtmatige gedraging. De HR oordeelt dat de maatschappelijke
zorgvuldigheid niet zover reikt dat degene die de plant onder zich heeft waarvan hij
de giftigheid niet kent, verplicht is om deze plant op zodanige wijze onder controle te
houden dat deze geen gevaar kan opleveren. Dit ligt anders wanneer de giftigheid
van de plant algemeen bekend is.
, HR Tennisbal: in een sport- en spelsituatie is minder snel sprake van onrechtmatig
handelen, deelnemers van de sport- en spelsituatie zijn zich bewust van het risico dat
vastzit aan het uitoefenen van het sport of spel, Het enkele overtreden van spelregels
is dan ook onvoldoende om rechtmatig te zijn.
Toerekening op basis van schuld
HR Meppelse Ree: alleen wanneer de dader rechtens geen enkel verwijt kan worden
gemaakt, kan er niet worden toegerekend op grond van schuld.
Alternatieve causaliteit art. 6:99 BW
Meerdere oorzaken, staat niet vast welke oorzaak de schade heeft veroorzaakt, schade is
door minstens één van de gebeurtenissen veroorzaakt. Hoofdelijke asp. voor ieder met
mogelijkheid tot onderling verhaal, tenzij een van hen aantoont niet asp. te zijn.
HR Des Dochters: moeders gebruikten het geneesmiddel DES om zwanger te
raken, de dochters die hieruit zijn voortgekomen hebben een zeldzame vorm van
kanker. Omdat ze niet weten van welk bedrijf de DES afkomstig is vorderen ze
schadevergoeding van alle bedrijven die dit medicijn op de markt hebben gebracht.
De HR oordeelt dat alternatieve causaliteit het mogelijk maakt om al deze bedrijven
aansprakelijk te stellen art. 6:99 jo. 6:!02 BW wanneer de schade het gevolg kan zijn
van handelingen van verschillende personen en vaststaat dat de schade tenminste
door een van deze handelingen is veroorzaakt. Er geldt een omgekeerde bewijslast,
de bedrijven moeten zelf bewijzen dat zij niet aansprakelijk kunnen worden gehouden
voor de geleden schade, als dit slaagt worden zij uitgezonderd van hoofdelijke asp.
HR London/Delta Lloyd: slachtoffer werd aangereden door Delta Lloyd en later nog
eens door London, Delta Lloyd vergoedde de gehele schade en verhaalde
vervolgens 50% op London, die had door het tweede ongeval ook bijgedragen aan
het letsel. Vaststond dat het letsel door ten minste een van de ongevallen was
veroorzaakt. De HR oordeelt dat beiden hoofdelijk asp. zijn o.g.v. art. 6:99 jo. 6:102
BW. Nu niet vaststaat in welke mate de gebeurtenissen afzonderlijk hebben
bijgedragen aan het ontstaan van de schade geldt er een onderlinge draagplicht voor
gelijke delen.
Samenwerkende oorzaken
Beide oorzaken tezamen zijn nodig om de schade te doen intreden, afzonderlijk
onvoldoende om de schade te veroorzaken.
HR Nugteren/Meskens: twee woningen worden beiden verbouwd, derde woning
leidt hierdoor schade, deskundige stelt vast dat de schade niet zou zijn ontstaan als
één van de buurmannen geen werkzaamheden had uitgevoerd. De HR oordeelt dat
beide partijen hoofdelijk aansprakelijk zijn art. 6:102 BW en de schade onderling
kunnen verhalen op elkaar.
Hypothetische causaliteit: voortdurende schade
HR Leeuwaren/Los: de HR oordeelt wanneer na een schadeveroorzakende
gebeurtenis waarvoor al iemand asp. is zich een latere gebeurtenis voordoet die
dezelfde schade zou hebben veroorzaakt, de eerste persoon asp. blijft, tenzij het gaat
om voortdurende schade, in dat geval kunnen zowel de eerste als tweede
veroorzaker asp. worden gesteld.
Collectieve acties art. 3:305a BW
HR Urgenda: de NGO Urgenda komt op voor het klimaatbelang in Nederland en
vordert een verklaring voor recht dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeld door zijn
positieve verplichting om uitstoot te reduceren (art. 2 en 8 EVRM) niet heeft
nageleefd.
Proportionele aansprakelijkheid art. 6:99 jo. 6:101 BW
