1.1 Introductie, onderzoeksvragen,
steekproeftrekking
Inhoudsanalyse= een onderzoeksmethode waarmee kenmerken van geregistreerde inhoud
van communicatie worden geanalyseerd.
Kwantitatieve analyse van kenmerken van media-inhoud (mediaboodschappen)
Kwantitatief: het analyseren gebeurt op een systematische, objectieve, repliceerbare
manier.
Soorten inhoud: altijd meetbaar en kwantificeerbaar.
Het gaat om vertegenwoordiging; verschillende etniciteit, politieke partijen/kandidaten.
Hoe worden ze vertegenwoordigd, hoe worden ze neergezet (representatie).
Waarom inhoudsanalyse?
Inhoud staat centraal binnen communicatieprocessen (je kunt er niet omheen, inhoud is
centraal)
Kan een oorzaak zijn (en voorwaarde voor) van media-effecten
Kan een uitkomst zijn (kan beïnvloed worden) van mediaproductie- en omgevingsfactoren.
Inhoudsanalyse is dus het fundament voor theorievorming in de communicatiewetenschap.
Data uit inhoudsanalyse kun je linken aan data uit enquête.
- Relevante media-inhoud is de onafhankelijke variabele in studies over media-impact.
- Als meting. Van (mogelijkheid tot) blootstelling is inhoud superieur aan zelfrapportage
respondent.
- Inhoud meten= media-impact duiden
Als je inhoud meet ben je beter in staat om de effecten te verklaren/interpreteren
niet meten = speculeren
Selectie geanalyseerde media-inhoud kan dienen als (representatief) stimulusmateriaal in
experiment.
doe je eerst een inhoudsanalyse; wat zijn representatieve mediaberichten
Inhoudsanalyse biedt inzicht in (en roept vragen over) onze gemedieerde realiteit
Hoe compleet, accuraat, realistisch is media-inhoud media-performance (kun je iets
over zeggen als je het weet)
Hoe komt media-inhoud tot stand? Wiens realiteit? Machtsverhoudingen
Voordelen inhoudsanalyse t.o.v. andere methode: de relevante mogelijkheden zijn eindeloos
- Toegankelijk (kost niet veel geld, ook met data)
- Niet opdringerig (hoeft mensen niet lastig te vallen)
- Non reactief ( controle) media-inhoud wordt niet beïnvloedt door het
onderzoeksproces
Vooral bij manifeste inhoud.
- Longitudinaal in no time (retrospectief een tijdmachine)
, Stappenplan inhoudsanalyse:
1. Onderzoeksvragen (met hypothesen) opstellen
2. Steekproef trekken (meestal)
3. Codeboek met codeerschema maken
4. Codeertraining doen (met codeboek) vaak codeboek aanpassen, verfijnen
5. Betrouwbaarheid van coderingen testen
6. Stap 4 en 5 herhalen (meestal)
7. Coderen van materiaal steekproef
8. Data analyseren (onderzoeksvragen beantwoorden)
9. Studie rapporteren
Transparantie bij elke stap over gemaakte keuzes repliceerbaarheid
Onderzoeksvragen:
Onderzoeksvragen kunnen beschrijvend of verklarend zijn
Inhoudsanalyse met beschrijvende vragen: beschrijven (variatie in) de aanwezigheid van
kenmerken van media-inhoud in een bepaalde periode.
Nog altijd dominant in wetenschappelijke inhoudsanalyses.
Dominant in praktijkgerichte inhoudsanalyses (periodiek: monitoring,
trendonderzoek)
BV: Hoe wordt het bedrijf Facebook geëvalueerd in het economische nieuws van kwaliteits-
en zakenkranten in 2018?
- Beschrijvende vragen roepen waarom vragen op, maar beantwoorden ze niet
- Kunnen tot antwoorden leiden die nieuwsgierig maken (mogelijke oorzaken/gevolgen)
Waarom is de media-inhoud zo? Wat betekent dit voor de media-gebruikers?
- Daarom essentieel als 1e fase in onderzoeksprogramma over effecten van en op media-
inhoud.
Inhoudsanalyses met verklarende onderzoeksvragen: verklaren variatie in (a) de
aanwezigheid van [kenmerken van media-inhoud] in een periode of (b) [kenmerken van
gebruikers] van media-inhoud.
Onderzoeksvragen over (causale) relaties, zoals tussen:
1. 2 inhoudskenmerken onderling
2. 1 inhouds- en 1 productie gerelateerd kenmerk
3. 1 inhouds- en 1 gebruikerskenmerk
BV: is nieuws dat melding maakt van slachtoffers van een oorlog kritischer over die oorlog
dan nieuws zonder referentie aan slachtoffers
Media-inhoud kan verklaard worden, maar ook een verklaring zijn.