Relatievermogensrecht hoorcollege aantekeningen
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 1
Hoorcollege...........................................................................................................................................................1
Week 2.......................................................................................................................................................... 4
Hoorcollege...........................................................................................................................................................4
Week 3........................................................................................................................................................ 10
Hoorcollege.........................................................................................................................................................10
Week 4........................................................................................................................................................ 15
Hoorcollege.........................................................................................................................................................15
Week 5........................................................................................................................................................ 18
Hoorcollege.........................................................................................................................................................18
Week 6........................................................................................................................................................ 23
Hoorcollege.........................................................................................................................................................23
Week 7........................................................................................................................................................ 26
Hoorcollege.........................................................................................................................................................26
Week 1
Hoorcollege
Boek 1 titel 6: rechten en verplichtingen van echtgenoten gelden ongeacht het regime waarin je bent gehuwd
1
, Titel 6 ziet op alle regimes (gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden) en is van
dwingend recht. Er kan dus in beginsel niet bij huwelijkse voorwaarden van worden afgeweken, met
uitzondering van artikel 1:84 lid 3 jo. 1:87 lid 4 BW
Algehele gemeenschap (tot 1-1-2018)
Beperkte gemeenschap (vanaf 1-1-2018)
Huwelijkse voorwaarden
o Scheiding van goederen = koude uitsluiting
o Ieder jaar iets met elkaar verrekenen
o Aan het eind pas iets verrekenen
Deze titel geldt tot aan de echtscheiding (artikel 1:149 sub c BW). De echtscheiding komt tot stand door
inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand (artikel 1:163 BW). Vanaf dat
moment geldt titel 6 niet meer.
o Titel 7 geldt al eerder niet meer; al niet meer vanaf het indienen van het verzoek tot
echtscheiding. Dat is van belang omdat een aantal van deze artikelen met name in die
echtscheidingsprocedure van belang is.
Algehele gemeenschap Beperkte gemeenschap Huwelijkse voorwaarden
(tot 1 januari 2018) (vanaf 1 januari 2018) (scheiding van goederen met verrekenbeding)
Artikel 1:81 BW
Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij zijn verplicht elkander het
nodige te verschaffen.
Femke haar lied bij Hollands Got Talent zorgt voor herkenning bij vrouwen: mannen met mannengriep
moeten verzorgd worden want vrouwen gaan na de bevalling ook niet gelijk aan het werk
Artikel 1:82 BW
Echtgenoten zijn jegens elkaar verplicht de tot het gezin behorende minderjarige kinderen te verzorgen
en op te voeden en de kosten van die verzorging en opvoeding te dragen.
Het begrip dragen (en draagplicht) ziet op de interne verhouding tussen partijen. De ouders moeten dit
onderling regelen.
Dat neemt niet weg dat het kind ook een aanspraak heeft. Die vinden we in artikel 1:392 BW
(onderhoudsverplichting van bloeds- en aanverwanten)
Artikel 1:83 BW
Echtgenoten verschaffen elkaar desgevraagd inlichtingen over het door hen gevoerde bestuur alsmede
over de stand van hun goederen en schulden.
2
, Gaat over de verplichting om inlichtingen te verschaffen over het door hen gevoerde bestuur, het
bestand van hun goederen en schulden; dus ook als je getrouwd bent in koude uitsluiting!
Kosten der huishouding
Intern (artikel 1:84 BW): kleding, vakanties, gezondheidszorg, verzekeringen, hulppersonen, wonen
(rente en huur), contributies, belasting, eten en drinken, hobby’s, etc.
o Draagplichtig (artikel 1:84 BW) kosten komen in een gemeenschap ten laste van:
Het gemene inkomen (50/50) maar als dat niet genoeg is, dan…
Privé-inkomen (naar evenredigheid) als dat ook niet genoeg is, dan…
Gemene vermogen (50/50) als dat ook niet genoeg is, dan…
Privévermogen (naar evenredigheid)
o Bij huwelijkse voorwaarden is er geen gemeen inkomen en gemeen vermogen, kosten komen
in dat geval ten laste van:
Privé-inkomen (naar evenredigheid) als dat ook niet genoeg is, dan…
Privévermogen (naar evenredigheid)
o Fourneerplicht: van tevoren voldoende gelden ter beschikking stellen artikel 1:84 lid 2 BW
HR Ridder te voet: een beroep hierop is beperkt. Dit doe je over het lopende jaar en
het jaar daarvoor
Extern (artikel 1:85 BW): huispersoneel
o Artikel 1:85 BW: aansprakelijkheid voor kosten van de gewone gang van de huishouding
o “Wat tot de gewone gang van de huishouding behoort is
mede afhankelijk van de leefwijze en financiële situatie van
het gezin en wat derden daaromtrent hadden mogen
begrijpen”
Aansprakelijkheid, verhaal en draagplicht
Aansprakelijkheid = extern
o Wie kan de schuldeiser aanspreken?
Verhaal = extern
o Waarop kan de schuldeiser zich verhalen?
Draagplicht = intern
o Wie moet het dragen?
Vergoedingsrecht (artikel 1:87 BW)
Artikel 1:87 BW ziet op vermogensverschuivingen tussen privévermogens. Het vermogen van de één
wordt verrijkt ten koste van het vermogen van de ander.
Nominaliteitsprincipe: er verschuift geld van de een naar de ander en dat moet terug.
o Beleggingsleer: je kan er rendement uit halen maar ook verlies op lijden (Kriek/Smit)
Lid 2 sub a
o Wanneer de één een goed verkrijgt en de andere (een deel) betaalt
o Wanneer de ander een schuld met betrekking tot een privé goed betaalt die voor de andere is
(bijvoorbeeld aflossing)
Investering
o x waarde peildatum
Aankoopsom
Lid 2 sub b (let op staat niet letterlijk in de wet)
o Verbouwing en/of verbetering van het goed van A met investering van B
o
Investering∈verbouwing
x waarde peildatum
( Aankoopsom of waarde verbouwing )+totale verbouwingskosten
3
, Vergoedingsrechten I: artikel 1:87 lid 2 sub a BW
Wanneer de één een goed verkrijgt en de andere (een deel) betaalt
Wanneer de ander een schuld m.b.t. een privé goed betaalt die voor de andere is (bv. aflossing)
Meebetalen aan de aanschafprijs: lid 2 sub a BW
Aankoop 600.000 Investering 100.000
Conclusie = 1/6 x eindwaarde
Vergoedingsrechten II: artikel 1:87 lid 2 sub a BW
Meebetalen aan de aflossingstermijnen: lid 2 sub a BW
A koopt een huis
Aankoopwaarde 600.000
Conclusie = ook dan 1/6 x eindwaarde
Vergoedingsrechten II: artikel 1:87 lid 2 sub b BW
Verbouwing en/of verbetering van het goed van A met investering van B
Meebetalen aan verbouwing en verbetering
Investering B 2020 Woning A aangekocht 2014
Conclusie =
Totale investering
x eindwaarde woning
Waarde woning tentijde van verbouwing +verbouwingskosten
Samenloop sub a en sub b
Investering in verbouwing en verbetering naderhand
Investering bij aankoop
Uitzonderingen beleggingsleer
Kriek/Smit vóór 2012
Je krijgt minimaal de nominale waarde terug als je geen toestemming hebt gegeven voor de investering
(lid 3)
Je krijgt altijd de nominale waarde terug als je investeert in een goed dat in waarde daalt (lid 3)
Indien anders overeengekomen (lid 4)
Week 2
Hoorcollege
Toestemming rechtshandelingen artikel 1:88 BW: handelings(on)bevoegdheid)
Handelingsonbekwaam, beschikkingsonbevoegd en handelingsonbevoegd
o Handelingsonbekwaam: je bent niet meer bevoegd om rechtshandelingen te verrichten. Dat
doet de curator namens jou, tenzij het gaat om kosten van levensonderhoud. Wie zijn
handelingsonbekwaam: onder curatelen gestelde, maar ook minderjarigen
o Beschikkingsonbevoegdheid
4
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 1
Hoorcollege...........................................................................................................................................................1
Week 2.......................................................................................................................................................... 4
Hoorcollege...........................................................................................................................................................4
Week 3........................................................................................................................................................ 10
Hoorcollege.........................................................................................................................................................10
Week 4........................................................................................................................................................ 15
Hoorcollege.........................................................................................................................................................15
Week 5........................................................................................................................................................ 18
Hoorcollege.........................................................................................................................................................18
Week 6........................................................................................................................................................ 23
Hoorcollege.........................................................................................................................................................23
Week 7........................................................................................................................................................ 26
Hoorcollege.........................................................................................................................................................26
Week 1
Hoorcollege
Boek 1 titel 6: rechten en verplichtingen van echtgenoten gelden ongeacht het regime waarin je bent gehuwd
1
, Titel 6 ziet op alle regimes (gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden) en is van
dwingend recht. Er kan dus in beginsel niet bij huwelijkse voorwaarden van worden afgeweken, met
uitzondering van artikel 1:84 lid 3 jo. 1:87 lid 4 BW
Algehele gemeenschap (tot 1-1-2018)
Beperkte gemeenschap (vanaf 1-1-2018)
Huwelijkse voorwaarden
o Scheiding van goederen = koude uitsluiting
o Ieder jaar iets met elkaar verrekenen
o Aan het eind pas iets verrekenen
Deze titel geldt tot aan de echtscheiding (artikel 1:149 sub c BW). De echtscheiding komt tot stand door
inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand (artikel 1:163 BW). Vanaf dat
moment geldt titel 6 niet meer.
o Titel 7 geldt al eerder niet meer; al niet meer vanaf het indienen van het verzoek tot
echtscheiding. Dat is van belang omdat een aantal van deze artikelen met name in die
echtscheidingsprocedure van belang is.
Algehele gemeenschap Beperkte gemeenschap Huwelijkse voorwaarden
(tot 1 januari 2018) (vanaf 1 januari 2018) (scheiding van goederen met verrekenbeding)
Artikel 1:81 BW
Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij zijn verplicht elkander het
nodige te verschaffen.
Femke haar lied bij Hollands Got Talent zorgt voor herkenning bij vrouwen: mannen met mannengriep
moeten verzorgd worden want vrouwen gaan na de bevalling ook niet gelijk aan het werk
Artikel 1:82 BW
Echtgenoten zijn jegens elkaar verplicht de tot het gezin behorende minderjarige kinderen te verzorgen
en op te voeden en de kosten van die verzorging en opvoeding te dragen.
Het begrip dragen (en draagplicht) ziet op de interne verhouding tussen partijen. De ouders moeten dit
onderling regelen.
Dat neemt niet weg dat het kind ook een aanspraak heeft. Die vinden we in artikel 1:392 BW
(onderhoudsverplichting van bloeds- en aanverwanten)
Artikel 1:83 BW
Echtgenoten verschaffen elkaar desgevraagd inlichtingen over het door hen gevoerde bestuur alsmede
over de stand van hun goederen en schulden.
2
, Gaat over de verplichting om inlichtingen te verschaffen over het door hen gevoerde bestuur, het
bestand van hun goederen en schulden; dus ook als je getrouwd bent in koude uitsluiting!
Kosten der huishouding
Intern (artikel 1:84 BW): kleding, vakanties, gezondheidszorg, verzekeringen, hulppersonen, wonen
(rente en huur), contributies, belasting, eten en drinken, hobby’s, etc.
o Draagplichtig (artikel 1:84 BW) kosten komen in een gemeenschap ten laste van:
Het gemene inkomen (50/50) maar als dat niet genoeg is, dan…
Privé-inkomen (naar evenredigheid) als dat ook niet genoeg is, dan…
Gemene vermogen (50/50) als dat ook niet genoeg is, dan…
Privévermogen (naar evenredigheid)
o Bij huwelijkse voorwaarden is er geen gemeen inkomen en gemeen vermogen, kosten komen
in dat geval ten laste van:
Privé-inkomen (naar evenredigheid) als dat ook niet genoeg is, dan…
Privévermogen (naar evenredigheid)
o Fourneerplicht: van tevoren voldoende gelden ter beschikking stellen artikel 1:84 lid 2 BW
HR Ridder te voet: een beroep hierop is beperkt. Dit doe je over het lopende jaar en
het jaar daarvoor
Extern (artikel 1:85 BW): huispersoneel
o Artikel 1:85 BW: aansprakelijkheid voor kosten van de gewone gang van de huishouding
o “Wat tot de gewone gang van de huishouding behoort is
mede afhankelijk van de leefwijze en financiële situatie van
het gezin en wat derden daaromtrent hadden mogen
begrijpen”
Aansprakelijkheid, verhaal en draagplicht
Aansprakelijkheid = extern
o Wie kan de schuldeiser aanspreken?
Verhaal = extern
o Waarop kan de schuldeiser zich verhalen?
Draagplicht = intern
o Wie moet het dragen?
Vergoedingsrecht (artikel 1:87 BW)
Artikel 1:87 BW ziet op vermogensverschuivingen tussen privévermogens. Het vermogen van de één
wordt verrijkt ten koste van het vermogen van de ander.
Nominaliteitsprincipe: er verschuift geld van de een naar de ander en dat moet terug.
o Beleggingsleer: je kan er rendement uit halen maar ook verlies op lijden (Kriek/Smit)
Lid 2 sub a
o Wanneer de één een goed verkrijgt en de andere (een deel) betaalt
o Wanneer de ander een schuld met betrekking tot een privé goed betaalt die voor de andere is
(bijvoorbeeld aflossing)
Investering
o x waarde peildatum
Aankoopsom
Lid 2 sub b (let op staat niet letterlijk in de wet)
o Verbouwing en/of verbetering van het goed van A met investering van B
o
Investering∈verbouwing
x waarde peildatum
( Aankoopsom of waarde verbouwing )+totale verbouwingskosten
3
, Vergoedingsrechten I: artikel 1:87 lid 2 sub a BW
Wanneer de één een goed verkrijgt en de andere (een deel) betaalt
Wanneer de ander een schuld m.b.t. een privé goed betaalt die voor de andere is (bv. aflossing)
Meebetalen aan de aanschafprijs: lid 2 sub a BW
Aankoop 600.000 Investering 100.000
Conclusie = 1/6 x eindwaarde
Vergoedingsrechten II: artikel 1:87 lid 2 sub a BW
Meebetalen aan de aflossingstermijnen: lid 2 sub a BW
A koopt een huis
Aankoopwaarde 600.000
Conclusie = ook dan 1/6 x eindwaarde
Vergoedingsrechten II: artikel 1:87 lid 2 sub b BW
Verbouwing en/of verbetering van het goed van A met investering van B
Meebetalen aan verbouwing en verbetering
Investering B 2020 Woning A aangekocht 2014
Conclusie =
Totale investering
x eindwaarde woning
Waarde woning tentijde van verbouwing +verbouwingskosten
Samenloop sub a en sub b
Investering in verbouwing en verbetering naderhand
Investering bij aankoop
Uitzonderingen beleggingsleer
Kriek/Smit vóór 2012
Je krijgt minimaal de nominale waarde terug als je geen toestemming hebt gegeven voor de investering
(lid 3)
Je krijgt altijd de nominale waarde terug als je investeert in een goed dat in waarde daalt (lid 3)
Indien anders overeengekomen (lid 4)
Week 2
Hoorcollege
Toestemming rechtshandelingen artikel 1:88 BW: handelings(on)bevoegdheid)
Handelingsonbekwaam, beschikkingsonbevoegd en handelingsonbevoegd
o Handelingsonbekwaam: je bent niet meer bevoegd om rechtshandelingen te verrichten. Dat
doet de curator namens jou, tenzij het gaat om kosten van levensonderhoud. Wie zijn
handelingsonbekwaam: onder curatelen gestelde, maar ook minderjarigen
o Beschikkingsonbevoegdheid
4
