Relatievermogensrecht jurisprudentiecollege
Week 1
HR Ridder te voet
HR Kosten van de huishouding
HR Inkomstenbelasting valt niet onder gewone gang van de huishouding
Hoge Raad 5 juli 2024, ECLI:HR:2024:1027 (niet in de bundel)
HR Ridder te voet
Rechtsvraag: kan de man na de echtscheiding gemaakte kosten die hij tijdens het huwelijk heeft gedaan
terugvorderen? Is teruggave mogelijk na beëindigen van het huwelijk?
HR oordeelt dat het op basis van redelijkheid en billijkheid niet mogelijk is deze kosten terug te vorderen na
scheiding. Rechtsverwerking in relatievermogensrecht: vorderingsrecht van de man is vervallen omdat hij zich
hier nog niet op heeft beroepen. Men kan volgens de HR slechts vorderen over het vorige en lopende jaar.
Grote impact: stelt grenzen aan teruggave en benadrukt het belang van tijdig handelen. Wacht je te lang, dan
verwerkt je recht.
HR Kosten van de huishouding
Een stel is getrouwd onder huwelijkse voorwaarden en man is verantwoordelijk voor kosten van de huishouding.
In de voorwaarden is een vervalbeding opgenomen dat aan het einde van het kalenderjaar de vorderingen
vervallen. De vrouw ontving periodieke schenkingen van haar vader en gebruikte deze voor de kosten van de
huishouding. Ze wilde dit na het huwelijk terug. De man beroept zich op het vervalbeding.
Rechtsvraag: is een beroep op vervalbeding in strijd met redelijkheid en billijkheid? HR zegt dat dit niet
automatisch zo is. Onderzocht had moeten worden of er omstandigheden waren die een beroep hierop in de weg
zouden staan. In beginsel is (een beroep op) het vervalbeding niet in strijd met redelijkheid en billijkheid.
Impact: invloed op relatievermogensrecht omdat het bevestigt dat kosten van de huishouding afdwingbaar zijn
(HR Rensing Polak: verschil in interpretatie tussen het ene vervalbeding in huwelijkse voorwaarden en het
andere vervalbeding)
HR Inkomstenbelasting valt niet onder gewone gang van de huishouding
Man en vrouw waren gehuwd en in 2004 is dit ontbonden. De vrouw doet afstand van de huwelijksgemeenschap.
De man heeft een autorijschool en maakt hij veel schulden. Schuldeiser probeert de vorderingen die hij heeft op
de man te verhalen bij de vrouw.
Twee gronden:
Beide echtgenoten zijn geheel aansprakelijk voor gemeenschapsschulden (artikel 1:85 BW).
Je kan na het huwelijk aansprakelijk gehouden worden voor schulden tijdens het huwelijk gemaakt,
maar hier kan je onderuit komen door afstand te doen van de gemeenschap.
Rechtsvraag: is de vrouw aansprakelijk voor deze belastingschulden die tijdens het huwelijk zijn gemaakt?
Rechtbank zegt dat schuldsanering van belang is. hof heeft geoordeeld dat de aansprakelijkheidsstelling niet
terecht was. De HR heeft besloten dat belastingschulden niet vallen onder gewone gang van de huishouding.
Je kan of een beroep doen op 1:102 BW, of op de gewone huishouding. Dat heeft de man gedaan maar omdat dit
niet valt onder gewone kosten van de huishouding is de vrouw niet aansprakelijk. Wanneer je zelf geen afstand
doet van de gemeenschap, dan kan je wel aansprakelijk worden gehouden voor schulden die jouw partner is
aangegaan tijdens het huwelijk.
, Artikel 1:102 BW: als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd heb je de gemeenschap en de twee
privévermogens.
1. Gewone schuld: als je een gewone schuld aangaat die niet valt onder artikel 1:85 BW, en A doet dat, dan
is A contractspartij en aansprakelijk.
o Verhaal is mogelijk op de goederen van de gemeenschap en op het privévermogen van A
2. Artikel 1:85 BW schuld: op het moment dat je een 1:85 BW schuld aangaat, dan is A contractspartij en
aansprakelijk en B is ook aansprakelijk op grond van artikel 1:85 BW (de aansprakelijkheid wordt
uitgebreid).
o Verhaal is mogelijk op de goederen van de gemeenschap en op het privévermogen van A en
van B
Bij ontbinding zegt artikel 1:102 BW dat je na ontbinding aansprakelijk blijft voor de schulden waar je al
aansprakelijk voor was. Artikel 1:102 BW zegt; waar je niet aansprakelijk was tijdens het huwelijk, na
ontbinding word je wel aansprakelijk (voor jouw deel van de gemeenschap, niet jouw privévermogen). Je kan
hier onderuit door afstand te doen van de gemeenschap.
Hoge Raad 5 juli 2024, ECLI:HR:2024:1027 (niet in de bundel)
Een man gaat verschillende leningen aan. Stopt met het terugbetalen van de lenigen. Geldverstrekkers dwingen
hem tot volledige terugbetaling van de leningen. Buiten gemeenschap van goederen gehuwd.
Rechtsvraag: kan een geldlening worden gekwalificeerd als een verbintenis die …?
Rechtbank wijst de vorderingen toe. Hof oordeelt dat de vrouw hoofdelijk aansprakelijk is omdat de leningen
zijn aangegaan ten behoeve van gewone kosten van de huishouding. Er geldt volgens het hof een
verjaringstermijn van 20 jaar.
De HR bepaalt dat de verjaringstermijn van 5 jaar moet gelden. Een geldlening kan onder artikel 1:85 BW vallen
en het is nodig dat de geldverstrekker kan aannemen dat deze lening is aangegaan ten behoeve van de gewone
gang van de huishouding. De schuldeiser wordt al voldoende beschermd omdat de echtgenoot kan worden
aangesproken.
Impact: nieuwe interpretatie van gewone kosten van de huishouding omdat een geldlening hieronder kan vallen
Week 2
HR Maastrichtse woning II
HR Fiets-O-Fit B.V./mr. Knook q.q.
HR Kelders/Fortis Bank
HR Dexia
HR Overeenkomst voorkoming faillissement
HR Maastrichtse woning II
Artikel 1:88 en 1:89 BW
Artikel 1:88 lid 1 sub a BW: voor vervreemding van de woning is toestemming nodig van de echtgenoot. De
sanctie van niet naleving hiervan staat in 1:89 en dat is vernietiging.
Man en vrouw waren getrouwd buiten gemeenschap. De vrouw krijgt de woning toegewezen en verkoopt deze
zonder toestemming van de man. De man vordert vernietiging van deze verkoop.
Rechtsvraag: wanneer is bij verkoop van de echtelijke woning zonder toestemming sprake van goeder trouw bij
de wederpartij zoals in artikel 1:89 lid 2 BW?
Week 1
HR Ridder te voet
HR Kosten van de huishouding
HR Inkomstenbelasting valt niet onder gewone gang van de huishouding
Hoge Raad 5 juli 2024, ECLI:HR:2024:1027 (niet in de bundel)
HR Ridder te voet
Rechtsvraag: kan de man na de echtscheiding gemaakte kosten die hij tijdens het huwelijk heeft gedaan
terugvorderen? Is teruggave mogelijk na beëindigen van het huwelijk?
HR oordeelt dat het op basis van redelijkheid en billijkheid niet mogelijk is deze kosten terug te vorderen na
scheiding. Rechtsverwerking in relatievermogensrecht: vorderingsrecht van de man is vervallen omdat hij zich
hier nog niet op heeft beroepen. Men kan volgens de HR slechts vorderen over het vorige en lopende jaar.
Grote impact: stelt grenzen aan teruggave en benadrukt het belang van tijdig handelen. Wacht je te lang, dan
verwerkt je recht.
HR Kosten van de huishouding
Een stel is getrouwd onder huwelijkse voorwaarden en man is verantwoordelijk voor kosten van de huishouding.
In de voorwaarden is een vervalbeding opgenomen dat aan het einde van het kalenderjaar de vorderingen
vervallen. De vrouw ontving periodieke schenkingen van haar vader en gebruikte deze voor de kosten van de
huishouding. Ze wilde dit na het huwelijk terug. De man beroept zich op het vervalbeding.
Rechtsvraag: is een beroep op vervalbeding in strijd met redelijkheid en billijkheid? HR zegt dat dit niet
automatisch zo is. Onderzocht had moeten worden of er omstandigheden waren die een beroep hierop in de weg
zouden staan. In beginsel is (een beroep op) het vervalbeding niet in strijd met redelijkheid en billijkheid.
Impact: invloed op relatievermogensrecht omdat het bevestigt dat kosten van de huishouding afdwingbaar zijn
(HR Rensing Polak: verschil in interpretatie tussen het ene vervalbeding in huwelijkse voorwaarden en het
andere vervalbeding)
HR Inkomstenbelasting valt niet onder gewone gang van de huishouding
Man en vrouw waren gehuwd en in 2004 is dit ontbonden. De vrouw doet afstand van de huwelijksgemeenschap.
De man heeft een autorijschool en maakt hij veel schulden. Schuldeiser probeert de vorderingen die hij heeft op
de man te verhalen bij de vrouw.
Twee gronden:
Beide echtgenoten zijn geheel aansprakelijk voor gemeenschapsschulden (artikel 1:85 BW).
Je kan na het huwelijk aansprakelijk gehouden worden voor schulden tijdens het huwelijk gemaakt,
maar hier kan je onderuit komen door afstand te doen van de gemeenschap.
Rechtsvraag: is de vrouw aansprakelijk voor deze belastingschulden die tijdens het huwelijk zijn gemaakt?
Rechtbank zegt dat schuldsanering van belang is. hof heeft geoordeeld dat de aansprakelijkheidsstelling niet
terecht was. De HR heeft besloten dat belastingschulden niet vallen onder gewone gang van de huishouding.
Je kan of een beroep doen op 1:102 BW, of op de gewone huishouding. Dat heeft de man gedaan maar omdat dit
niet valt onder gewone kosten van de huishouding is de vrouw niet aansprakelijk. Wanneer je zelf geen afstand
doet van de gemeenschap, dan kan je wel aansprakelijk worden gehouden voor schulden die jouw partner is
aangegaan tijdens het huwelijk.
, Artikel 1:102 BW: als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd heb je de gemeenschap en de twee
privévermogens.
1. Gewone schuld: als je een gewone schuld aangaat die niet valt onder artikel 1:85 BW, en A doet dat, dan
is A contractspartij en aansprakelijk.
o Verhaal is mogelijk op de goederen van de gemeenschap en op het privévermogen van A
2. Artikel 1:85 BW schuld: op het moment dat je een 1:85 BW schuld aangaat, dan is A contractspartij en
aansprakelijk en B is ook aansprakelijk op grond van artikel 1:85 BW (de aansprakelijkheid wordt
uitgebreid).
o Verhaal is mogelijk op de goederen van de gemeenschap en op het privévermogen van A en
van B
Bij ontbinding zegt artikel 1:102 BW dat je na ontbinding aansprakelijk blijft voor de schulden waar je al
aansprakelijk voor was. Artikel 1:102 BW zegt; waar je niet aansprakelijk was tijdens het huwelijk, na
ontbinding word je wel aansprakelijk (voor jouw deel van de gemeenschap, niet jouw privévermogen). Je kan
hier onderuit door afstand te doen van de gemeenschap.
Hoge Raad 5 juli 2024, ECLI:HR:2024:1027 (niet in de bundel)
Een man gaat verschillende leningen aan. Stopt met het terugbetalen van de lenigen. Geldverstrekkers dwingen
hem tot volledige terugbetaling van de leningen. Buiten gemeenschap van goederen gehuwd.
Rechtsvraag: kan een geldlening worden gekwalificeerd als een verbintenis die …?
Rechtbank wijst de vorderingen toe. Hof oordeelt dat de vrouw hoofdelijk aansprakelijk is omdat de leningen
zijn aangegaan ten behoeve van gewone kosten van de huishouding. Er geldt volgens het hof een
verjaringstermijn van 20 jaar.
De HR bepaalt dat de verjaringstermijn van 5 jaar moet gelden. Een geldlening kan onder artikel 1:85 BW vallen
en het is nodig dat de geldverstrekker kan aannemen dat deze lening is aangegaan ten behoeve van de gewone
gang van de huishouding. De schuldeiser wordt al voldoende beschermd omdat de echtgenoot kan worden
aangesproken.
Impact: nieuwe interpretatie van gewone kosten van de huishouding omdat een geldlening hieronder kan vallen
Week 2
HR Maastrichtse woning II
HR Fiets-O-Fit B.V./mr. Knook q.q.
HR Kelders/Fortis Bank
HR Dexia
HR Overeenkomst voorkoming faillissement
HR Maastrichtse woning II
Artikel 1:88 en 1:89 BW
Artikel 1:88 lid 1 sub a BW: voor vervreemding van de woning is toestemming nodig van de echtgenoot. De
sanctie van niet naleving hiervan staat in 1:89 en dat is vernietiging.
Man en vrouw waren getrouwd buiten gemeenschap. De vrouw krijgt de woning toegewezen en verkoopt deze
zonder toestemming van de man. De man vordert vernietiging van deze verkoop.
Rechtsvraag: wanneer is bij verkoop van de echtelijke woning zonder toestemming sprake van goeder trouw bij
de wederpartij zoals in artikel 1:89 lid 2 BW?
