Samenvatting Hoofdstuk 2 | Verbintenissenrecht - De overeenkomst

Hoofdstuk 2: Verbintenissenrecht – de overeenkomst

Samenvatting I (blz. 63):

 Is er een overeenkomst tussen twee of meer partijen? Ja, wanneer er
sprake is van aanbod en aanvaarding en wanneer er aaneensluitende
wilsverklaring zijn.
 Toch weer niet, wanneer een van de partijen terecht kan stellen en
bewijzen dat:
a) zijn verklaring niet strookte met zijn wil (art. 3:33 BW; de
overeenkomt is als uitgangspunt niet tot stand gekomen); dit
verweer heeft geen succes als de wederpartij kan aantonen dat hij
in redelijkheid erop mocht vertrouwen dat wil en verklaring wel
overeenstemde (art. 3:35 BW); art. 3:34 BW bevat een speciale
regeling voor iemand die onder invloed van een geestelijke stoornis
handelde;
b) zijn wil gebrekkig was vervorm (dwaling, bedreiging, bedrog of
misbruik van omstandigheden); de overeenkomst is vernietigbaar;
c) de overeenkomst in strijd is met de wet, openbare orde of goede
zeden; de overeenkomst is nietig; tenzij art. 3:40 lid 2 BW van
toepassing is;
d) hij handelingsonbekwaam was; de overeenkomst is vernietigbaar.

Samenvatting II (blz. 82):

 In dit hoofdstuk staat het verbintenissenrecht centraal, of beter: de
obligatoire of verbintenisscheppende overeenkomst. Dit is een
overeenkomst die door twee of meer partijen is gesloten met het doel dat
daaruit rechten en verplichtingen voortvloeien.

 Een overeenkomst komt tot stand wanneer aanbod en aanvaarding op
elkaar aansluiten en wanneer de verklaring van beide partijen
overeenkomstig hun wil is.

 Een aantal problemen kan ertoe leiden dat de overeenkomst nietig of
vernietigbaar wordt verklaard;

 Allereerst kan een van de partijen stellen dat zijn verklaring niet
overeenkomstig zijn wil is (hij beroept zich op een wilsdefect). De
wederpartij kan daartegenover stellen dat hij er redelijkerwijs op mocht
vertrouwen dat de verklaring wel overeenkomstig de wil was. We hebben
gezien dat dit probleem op te lossen is aan de hand van art. 3:33, 34 en
35 BW.
 art. 3:33 BW: Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg
gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard;
 art. 3:34 lid 1 BW: Heeft iemand wiens geestvermogens blijvend of
tijdelijk zijn gestoord, iets verklaard, dan wordt een met de verklaring
overeenstemmende wil geacht te ontbreken, indien de stoornis een
redelijke waardering der bij de handeling betrokken belangen belette,
of indien de verklaring onder invloed van die stoornis is gedaan. Een
verklaring wordt vermoed onder invloed van de stoornis te zijn
gedaan, indien de rechtshandeling voor de geestelijk gestoorde

, nadelig was, tenzij het nadeel op het tijdstip van de rechtshandeling
redelijkerwijze niet was te voorzien;
 art. 3:34 lid 2 BW: Een zodanig ontbreken van wil maakt een
rechtshandeling vernietigbaar. Een eenzijdige rechtshandeling die niet
tot een of meer bepaalde personen gericht was, wordt door het
ontbreken van wil echter nietig;
 art. 3:35 BW: Tegen hem die eens anders verklaring of gedraging,
overeenkomstig de zin die hij daaraan onder de gegeven
omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen, heeft opgevat als
een door die ander tot hem gerichte verklaring van een bepaalde
strekking, kan geen beroep worden gedaan op het ontbreken van een
met deze verklaring overeenstemmende wil.

 Ten tweede kan de wil gebrekkig zijn gevormd. Wilsgebreken zijn:
 dwaling; als iemand een overeenkomst heeft gesloten terwijl hij, als
hij van de werkelijke situatie op de hoogte was geweest, die
overeenkomst zeker niet had gesloten;
 bedreiging; als iemand met ongewone pressiemiddelen een ander
beweegt tot het aangaan van een rechtshandeling;
 bedrog; als iemand een ander tot het verrichten van een bepaalde
rechtshandeling beweegt door opzettelijk onjuiste mededelingen te
doen of door daarvan juist opzettelijk af te zien;
 misbruik van omstandigheden; als iemand snel en met zoveel mogelijk
resultaat gebruikmaakt van een bijzondere situatie waarin een ander
verkeert.

 Een overeenkomst kan bovendien in strijd zijn met (iemand doet iets ten
koste van een ander, dat iedereen gewoon fout of verwerpelijk vindt):
 de wet;
 de goede zeden;
 de openbare orde;
hoewel wil en verklaring perfect op elkaar zijn afgestemd. Op deze grond
is een overeenkomst nietig of vernietigbaar.

 Ten slotte kan sprake zijn van handelingsonbekwaamheid, die maakt dat
rechtshandeling verricht door minderjarigen en onder curatele gestelden
vernietigbaar zijn.

 De inhoud van een overeenkomst wordt door vier factoren bepaald:
1) wat partijen zijn overeengekomen;
2) de inhoud van de wet;
3) de gewoonte;
4) de redelijkheid en billijkheid; deze laatste valt uiteen in de
aanvullende en de beperkende werking van de redelijkheid en
billijkheid.

 Wanneer een partij niet nakomt wat is afgesproken, kun je het volgende
vorderen:
 nakoming (met aanvullende schadevergoeding);
 vervangende schadevergoeding; de schuldenaar zal dan wel als
hoofdregel in verzuim moeten zijn, hetgeen doorgaans het geval is na