De verschuiving van de productie
In de afgelopen decennia is er een grote verandering te zien in waar
producten worden gemaakt. Terwijl vroeger veel goederen in westerse
landen werden geproduceerd, is de productie nu steeds meer verplaatst
naar landen als China, India en Brazilië. Dit komt doordat:
Lage lonen: Bedrijven kunnen producten goedkoper laten maken in
landen waar de lonen lager zijn.
Grote afzetmarkt: In deze landen wonen steeds meer mensen met
geld om te besteden.
Ontwikkeling: Deze landen zijn niet alleen goedkoop in productie,
ze ontwikkelen ook steeds meer eigen producten en diensten.
Veranderingen in de wereldhandel
Deze verschuiving in productie heeft ook geleid tot grote veranderingen in
de wereldhandel:
Productieketens: Producten worden niet meer helemaal in één
land gemaakt. Verschillende onderdelen komen uit verschillende
landen en worden pas aan het eind in elkaar gezet.
Snel en goedkoop transport: Door containerschepen en
vliegtuigen kunnen producten snel en goedkoop over de hele wereld
vervoerd worden.
Minder handelsgrenzen: Er zijn steeds minder regels die de
handel tussen landen belemmeren.
Een nieuwe wereldorde
Deze veranderingen hebben geleid tot een nieuwe wereldorde waarin:
China en andere opkomende landen een steeds belangrijkere rol
spelen.
De economische macht meer verspreid is over de wereld.
De westerse landen nog steeds belangrijk zijn, maar niet meer de
enige grote spelers.
De toekomst
Of deze ontwikkeling doorgaat, is nog de vraag. Er zijn steeds meer
spanningen tussen landen, zoals de handelsoorlog tussen de Verenigde
Staten en China. Dit kan de globalisering afremmen.
Belangrijke begrippen:
Global shift: De verschuiving van de economische macht van de
westerse landen naar andere delen van de wereld.
BRICS-landen: Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika.
Multinationale ondernemingen (mno's): Grote bedrijven die in
veel verschillende landen actief zijn.
Wereldhandelsorganisatie (WTO): Een internationale organisatie
die de wereldhandel regelt.
, Samenvatting 1.2 Ontwikkelingen van de wereldeconomie
De tijd van de koloniën (1500-1945)
De periode tussen 1500 en 1945 wordt gekenmerkt door Europese landen
die andere delen van de wereld veroverden en koloniën stichtten.
Handelskolonialisme (1500-1800): Europese landen waren
vooral geïnteresseerd in grondstoffen uit de koloniën, zoals goud,
suiker en specerijen. Ze gebruikten de koloniën als bron van rijkdom.
Industrieel kolonialisme (1800-1950): Met de komst van de
industrie hadden Europese landen nog meer grondstoffen nodig. Ook
wilden ze hun producten verkopen in de koloniën. De Europese
invloed op de koloniën werd nog sterker.
Naar onafhankelijkheid (1945-1990)
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de wereld drastisch.
Onafhankelijkheid: Veel koloniën werden onafhankelijk. Ze wilden
niet langer onder de Europese landen vallen.
Koude Oorlog: De wereld werd verdeeld in twee grote blokken: het
Westen (geleid door de Verenigde Staten) en het Oostblok (geleid
door de Sovjet-Unie). Beide blokken probeerden hun invloed uit te
breiden naar de nieuwe, onafhankelijke landen.
De tijd van de vrije markt (na 1990)
Na het einde van de Koude Oorlog werd de vrije markt het belangrijkste
economische systeem.
Vrijhandel: Landen konden vrij met elkaar handelen. Bedrijven
konden hun producten overal ter wereld verkopen.
Specialisatie: Landen konden zich specialiseren in het maken van
bepaalde producten.
Opkomst van nieuwe economische machten: Landen als China
werden steeds belangrijker in de wereldhandel.
Handelsoorlogen: Soms ontstonden er conflicten tussen landen
over handel, zoals de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en
China.
Belangrijke begrippen:
Kolonie: Een gebied dat wordt bestuurd door een ander land.
Handelskolonialisme: Het veroveren van koloniën om rijk te worden van de
handel.
Industrieel kolonialisme: Het gebruik van koloniën als leverancier van
grondstoffen en als afzetmarkt voor industrieproducten.
Decolonisatie: Het proces waarbij koloniën onafhankelijk worden.
Koude Oorlog: De politieke en economische strijd tussen het Westen en het
Oostblok.