Welke kennis en vaardigheden heeft een
verpleegkundige/verzorgende in de wijkverpleging van stichting ***
nodig om de Wet Zorg en Dwang toe te passen?
,Inhoudsopgave
1 - Inleiding........................................................................................................................................2
1.1 - Aanleiding en relevantie........................................................................................................2
1.2 - Context..................................................................................................................................2
1.2.1 – Wijkverpleging...............................................................................................................2
1.2.2 - Cognitieve problemen.....................................................................................................3
1.2.3 - Organisatie......................................................................................................................3
1.3 - Probleemstelling....................................................................................................................4
1.4 - Doelstelling en vraagstelling..................................................................................................5
1.4.1 - Doelstelling.....................................................................................................................5
1.4.2 - Onderzoeksvraag............................................................................................................5
1.4.3 - Deelvragen......................................................................................................................5
1.5 - Definiëring van begrippen......................................................................................................5
2 - Methoden.....................................................................................................................................6
2.1 - Onderzoeksopzet en populatie..............................................................................................6
2.2 - Dataverzameling....................................................................................................................6
2.2.1 - Dataverzameling interviews............................................................................................6
2.2.2 - Dataverzameling literatuuronderzoek.............................................................................7
2.3 - Data analyse..........................................................................................................................7
2.3.1 - Analyseren interviews.....................................................................................................7
2.3.2 - Analyseren literatuuronderzoek......................................................................................7
2.4 - Ethische aspecten omtrent het uitvoeren van het onderzoek................................................7
2.4.1 - Informed consent............................................................................................................7
2.4.2 - Omgang met data...........................................................................................................8
2.4.3 - Medisch-ethische toetsingscommissie (METC’s).............................................................8
2.4.4 - Belangenverstrengeling...................................................................................................8
3 - Praktische zaken om te komen tot het eindproduct.....................................................................8
1
, 3.1 - Productspecificaties...............................................................................................................8
3.2 - Projectplanning......................................................................................................................8
3.3 - Contact en afspraken betrokkenen........................................................................................8
4 - Referenties...................................................................................................................................9
5 - Bijlagen.......................................................................................................................................11
Bijlage 1 - Literatuuronderzoek....................................................................................................11
Bijlage 2 - Projectplanning...........................................................................................................19
Bijlage 3 - Individuele afspraken..................................................................................................20
1 - Inleiding
1.1 - Aanleiding en relevantie
Vanaf januari 2020 is De Wet zorg en dwang (Wzd) ingegaan. In de wet staat beschreven dat het
inzetten van onvrijwillige zorg niet mag, tenzij er gedacht wordt dat er nadelige gevolgen kunnen
ontstaan aan de cliënt of zijn/haar omgeving. De wet dwingt door middel van een stappenplan om
alternatieven te zoeken voor het inzetten van onvrijwillige zorg, waardoor de cliënt wordt beschermd
[ CITATION Vilzd \l 1043 ]. 2020 is het overgangsjaar. In dit jaar wordt er gewerkt aan het juist
kunnen uitvoeren van de Wzd[ CITATION VVN201 \l 1043 ].
Richtlijnen rondom het inzetten van onvrijwillige zorg zijn wenselijk. Zo werd er in 2009 onderzoek
gedaan naar het toepassen van onvrijwillige zorg/bewegingsvrijheid in de thuissituatie. Vier van de
vijf verpleegkundigen gaven aan interventies in te zetten, waardoor de bewegingsvrijheid werd
beperkt. Er wordt geconcludeerd dat cliënten met verminderde mobiliteit en-/of een cognitieve
stoornis hogere kans hebben op het krijgen van onvrijwillige zorg. De conclusie van het onderzoek
was dat er richtlijnen moesten komen voor het inzetten van onvrijwillige zorg [CITATION deV09 \l
1043 ].
Onvrijwillige zorg kan nadelige gevolgen hebben voor de cliënt:
Zo kan er door verzet meer onrust optreden
Door beperken van bewegingsvrijheid kan er achteruitgang optreden van de mobiliteit,
waardoor een verhoogd risico op decubitus
Onvrijwillige zorg kan zorgen voor toename van psychische klachten. Hierbij kan gedacht
worden aan verstoord slaapritme en denkvermogen, wantrouwen en een verminderd
eigenwaarde [ CITATION Zor194 \l 1043 ].
1.2 - Context
1.2.1 – Wijkverpleging
De nieuwe wetgeving zorgt ervoor dat onvrijwillige zorg ook ingezet mag worden op plekken waar
geen gedwongen opname ingezet kan worden. Hieronder valt onder andere de wijkverpleging
[ CITATION Inn20 \l 1043 ].
In opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is eind 2019 een pilot
gehouden met betrekking tot de Wzd. Het doel van de pilot was het oefenen met het stappenplan in
de intra -en extramurale zorg. Thuiszorg Groot Gelre vertegenwoordigen de wijkverpleging. Uit de
2