Vragen bij Margalit
1. Hoe hanteert Margalit de noties fatsoenlijk en beschaafde samenleving?
Pagina 130 Inleiding. In een fatsoenlijke samenleving gaat het om de instituties, bij een beschaafde
samenleving ligt het perspectief bij de burgers, burgers vernederen elkaar niet.
2. Wat is vernedering? Margalit geeft aan dat vernedering meer een normatief dan een
psychologisch concept is. Wat bedoelt hij hiermee?
Pagina 130 vernedering: zich geschaad voelen in zijn of haar zelfrespect, het gaat om gegronde
redenen, objectieve maatstaven, niet een gevoel.
Pagina 139 laatste alinea. De kern van vernedering is uitsluiting uit de menselijke gemeenschap.
Mensen worden doorgaans als minderwaardige mensen behandeld.
3. Wat is demonisering en hoe verhoudt het zich tot vernedering?
Mag een fatsoenlijke samenleving demoniseren?
Pagina 131 demoniseren is mensen behandelen als demonen, wezens die het absolute kwaad
verspreiden.
Hoe verhoudt dit zich tot vernedering? Alinea erna: bij vernedering is er sprake van verstoting uit de
menselijke gemeenschap, dit gaat gepaard met het verlies van controle. Als we dit vergelijken met
demoniseren, lijkt het eerste punt gelijk te zijn, bij demoniseren wordt het slachtoffer ook
uitgestoten uit de menselijke gemeenschap, maar het gaat niet om een verlies van controle, want de
demonen hebben vaak veel macht, samenzweringstheorieën horen hier ook bij. Geen verlies van
controle dus.
Hoe zit het met de fatsoenlijke samenleving, pagina 132 met betrekking tot de eigen burgers is M
strikt, je mag de eigen mensen niet demoniseren. Met betrekking tot externe vijanden is hij milder,
met mate/beperkt mogen deze gedemoniseerd worden in een fatsoenlijke samenleving, hier verwijst
hij ook naar oorlogspropaganda.
4. Margalit maakt een onderscheid tussen ‘als’ en ‘alsof’ –
bijvoorbeeld: ‘een mens als een dier behandelen’ en ‘een mens behandelen
alsof hij een dier is’. Wat houdt dit onderscheid in?
Pagina 132 tweede al. Margalit beargumenteert dat mensen als … behandelen enkel voorkomt bij
pathologische gevallen. Voorbeeld p. 133 eerste alinea Oliver Sacks die dacht dat zijn vrouw een
hoed was.
Bij alsof behandelen weet degene die vernedert dat degene die hij vernedert wel menselijk is, die
menselijkheid wordt impliciet erkend in de vernedering. Degene erkent/beseft de menselijkheid.
5. In de tekst komen vier manieren aan bod waarop mensen vernederd kunnen worden. Welke
manieren zijn dit? Geef bij alle vier een concreet voorbeeld.
Pagina 131 4 manieren
a. als objecten; voorbeeld Israël pagina 133 ‘een goede Arabier moet werken en niet gezien worden,
deel van de entourage zijn. Niet op de voorgrond verschijnen.
b. als machines. Voorbeeld pagina 138 slaven zowel in Rome als VS. Slaven als bijvoorbeeld
ploegscharen, alsof het landbouwwerktuigen zijn.
c. als beesten. Voorbeeld pagina 139 nazi’s die Joden als ratten benoemde
d. als minderwaardige beesten, hierbij hoort ook de behandeling als kinderen. Voorbeeld pagina 138
onderaan aanspreekswoorden voor slaven ‘boy’. Stigmata p. 134 onderaan. Stigma = een negatief
merkteken. Voorbeelden van uiterlijke kenmerken, kledinggewoonten. Deze mensen worden
neergezet als minderwaardig.
, 6. In de tekst komt de volgende zinsnede voor: “blind zijn voor het menselijke aspect”. Wat
bedoelt Margalit hiermee? Kunt u een toelichting geven met behulp van een voorbeeld?
Pagina 133 het menselijke aspect zien betekent dat je een ander mens ziet volgens de menselijke
psychologie, niet te maken met mededogen, maar met iets rationelers, je acht mensen in staat om
dezelfde gevoelens en diepgang te hebben als jij ook hebt.
Pagina 135 citaat Witgenstein mens heeft een ziel, je acht mensen in staat tot een bepaalde
psychologische diepte te komen.
Als je hier blind voor bent, dan zie je mensen wel, maar je acht ze niet in staat tot complexe
psychologische gevoelens. Je ziet ze als minderwaardige mensen.
Alinea eronder: De aanwezigheid van een ander niet opmerken … Blind zijn is eigenlijk door een
mens heen kijken, deze persoon niet serieus nemen, met de gewone psychologische kwaliteiten die
wij wel hebben.
7. Volgens Margalit vooronderstelt vernedering de menselijkheid van de vernederde persoon.
Leg uit wat hij daarmee bedoelt. Betrek in uw antwoord de meester
-slaafdialectiek van Hegel.
Pagina 137 laatste alinea, pagina 138 eerste alinea. Het gaat hier om behandelen alsof.
Bij Hegel gaat het over erkenning. Meester wilt erkenning, maar hij wilt ook superieur zijn,
tegenstrijdige wensen. De oplossing is dat je een soort wederkerigheid introduceert, je moet
impliciet erkennen dat de slaaf ook een persoon is net als jij, zo kan je ook erkenning krijgen.
Margalit stelt dat een gelijk model van toepassing is op vernedering, je kunt iemand pas vernederen
als jij deze persoon tegelijkertijd in haar menselijkheid erkent. Behandelen alsof (menselijkheid
erkennen).
Werkgroep (vragen bij Veraart)
8. Schets de twee normatieve benaderingen van politieke partijen aan de hand van de
uitspraken van respectievelijk de Hoge Raad en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State inzake de SGP.
De eerste, ‘pluralistische’ conceptie begrijpt politieke partijen als vehikels waardoor de stem
van het volk in de wetgevende organen tot uitdrukking wordt gebracht. Opdat alle levensstijlen
en opvattingen vanuit de bevolking – inclusief visies op het goede leven die schuren met de
democratische rechtsstaat – in het parlement kunnen doorklinken, dienen politieke partijen zo min
mogelijk in hun interne organisatiestructuur en in hun uitingsmogelijkheden te worden beknot.
De tweede, ‘constitutionele’ conceptie vertrekt eveneens vanuit de gedachte dat politieke partijen
de toegangspoorten tot de politieke arena vormen. Echter, ter bescherming van de vrijheid en
gelijkheid van de burgers, is regulering van politieke partijen noodzakelijk, bijvoorbeeld om te
voorkomen dat zij bepaalde groepen mensen van deelname aan het politieke leven uitsluiten.
De Afdeling pleit in zijn uitspraak expliciet voor ‘terughoudendheid (...) bij het beperken van politieke
partijen in hun fundamentele vrijheden, nu deze partijen essentieel zijn voor het goed functioneren
van een pluriforme, democratische samenleving’. Dit past bij de eerste benadering.
De Hoge Raad meent dat ‘het kunnen uitoefenen van het passief kiesrecht het democratisch
functioneren van de staat in de kern raakt’, en noemt het daarom: “... onaanvaardbaar dat een
politieke groepering bij het samenstellen van de kandidatenlijst in strijd handelt met een grondrecht
dat de kiesrechten van alle burgers waarborgt, ook al berust dit handelen op een voor die groepering
in haar godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging wortelend beginsel. In zoverre weegt het
discriminatieverbod van art. 4 [Grondwet] en, toegespitst op de onderhavige kwestie, art. 7
Vrouwenverdrag, zwaarder dan de andere in het geding zijnde grondrechten.”. Dit past bij de tweede
benadering.
1. Hoe hanteert Margalit de noties fatsoenlijk en beschaafde samenleving?
Pagina 130 Inleiding. In een fatsoenlijke samenleving gaat het om de instituties, bij een beschaafde
samenleving ligt het perspectief bij de burgers, burgers vernederen elkaar niet.
2. Wat is vernedering? Margalit geeft aan dat vernedering meer een normatief dan een
psychologisch concept is. Wat bedoelt hij hiermee?
Pagina 130 vernedering: zich geschaad voelen in zijn of haar zelfrespect, het gaat om gegronde
redenen, objectieve maatstaven, niet een gevoel.
Pagina 139 laatste alinea. De kern van vernedering is uitsluiting uit de menselijke gemeenschap.
Mensen worden doorgaans als minderwaardige mensen behandeld.
3. Wat is demonisering en hoe verhoudt het zich tot vernedering?
Mag een fatsoenlijke samenleving demoniseren?
Pagina 131 demoniseren is mensen behandelen als demonen, wezens die het absolute kwaad
verspreiden.
Hoe verhoudt dit zich tot vernedering? Alinea erna: bij vernedering is er sprake van verstoting uit de
menselijke gemeenschap, dit gaat gepaard met het verlies van controle. Als we dit vergelijken met
demoniseren, lijkt het eerste punt gelijk te zijn, bij demoniseren wordt het slachtoffer ook
uitgestoten uit de menselijke gemeenschap, maar het gaat niet om een verlies van controle, want de
demonen hebben vaak veel macht, samenzweringstheorieën horen hier ook bij. Geen verlies van
controle dus.
Hoe zit het met de fatsoenlijke samenleving, pagina 132 met betrekking tot de eigen burgers is M
strikt, je mag de eigen mensen niet demoniseren. Met betrekking tot externe vijanden is hij milder,
met mate/beperkt mogen deze gedemoniseerd worden in een fatsoenlijke samenleving, hier verwijst
hij ook naar oorlogspropaganda.
4. Margalit maakt een onderscheid tussen ‘als’ en ‘alsof’ –
bijvoorbeeld: ‘een mens als een dier behandelen’ en ‘een mens behandelen
alsof hij een dier is’. Wat houdt dit onderscheid in?
Pagina 132 tweede al. Margalit beargumenteert dat mensen als … behandelen enkel voorkomt bij
pathologische gevallen. Voorbeeld p. 133 eerste alinea Oliver Sacks die dacht dat zijn vrouw een
hoed was.
Bij alsof behandelen weet degene die vernedert dat degene die hij vernedert wel menselijk is, die
menselijkheid wordt impliciet erkend in de vernedering. Degene erkent/beseft de menselijkheid.
5. In de tekst komen vier manieren aan bod waarop mensen vernederd kunnen worden. Welke
manieren zijn dit? Geef bij alle vier een concreet voorbeeld.
Pagina 131 4 manieren
a. als objecten; voorbeeld Israël pagina 133 ‘een goede Arabier moet werken en niet gezien worden,
deel van de entourage zijn. Niet op de voorgrond verschijnen.
b. als machines. Voorbeeld pagina 138 slaven zowel in Rome als VS. Slaven als bijvoorbeeld
ploegscharen, alsof het landbouwwerktuigen zijn.
c. als beesten. Voorbeeld pagina 139 nazi’s die Joden als ratten benoemde
d. als minderwaardige beesten, hierbij hoort ook de behandeling als kinderen. Voorbeeld pagina 138
onderaan aanspreekswoorden voor slaven ‘boy’. Stigmata p. 134 onderaan. Stigma = een negatief
merkteken. Voorbeelden van uiterlijke kenmerken, kledinggewoonten. Deze mensen worden
neergezet als minderwaardig.
, 6. In de tekst komt de volgende zinsnede voor: “blind zijn voor het menselijke aspect”. Wat
bedoelt Margalit hiermee? Kunt u een toelichting geven met behulp van een voorbeeld?
Pagina 133 het menselijke aspect zien betekent dat je een ander mens ziet volgens de menselijke
psychologie, niet te maken met mededogen, maar met iets rationelers, je acht mensen in staat om
dezelfde gevoelens en diepgang te hebben als jij ook hebt.
Pagina 135 citaat Witgenstein mens heeft een ziel, je acht mensen in staat tot een bepaalde
psychologische diepte te komen.
Als je hier blind voor bent, dan zie je mensen wel, maar je acht ze niet in staat tot complexe
psychologische gevoelens. Je ziet ze als minderwaardige mensen.
Alinea eronder: De aanwezigheid van een ander niet opmerken … Blind zijn is eigenlijk door een
mens heen kijken, deze persoon niet serieus nemen, met de gewone psychologische kwaliteiten die
wij wel hebben.
7. Volgens Margalit vooronderstelt vernedering de menselijkheid van de vernederde persoon.
Leg uit wat hij daarmee bedoelt. Betrek in uw antwoord de meester
-slaafdialectiek van Hegel.
Pagina 137 laatste alinea, pagina 138 eerste alinea. Het gaat hier om behandelen alsof.
Bij Hegel gaat het over erkenning. Meester wilt erkenning, maar hij wilt ook superieur zijn,
tegenstrijdige wensen. De oplossing is dat je een soort wederkerigheid introduceert, je moet
impliciet erkennen dat de slaaf ook een persoon is net als jij, zo kan je ook erkenning krijgen.
Margalit stelt dat een gelijk model van toepassing is op vernedering, je kunt iemand pas vernederen
als jij deze persoon tegelijkertijd in haar menselijkheid erkent. Behandelen alsof (menselijkheid
erkennen).
Werkgroep (vragen bij Veraart)
8. Schets de twee normatieve benaderingen van politieke partijen aan de hand van de
uitspraken van respectievelijk de Hoge Raad en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State inzake de SGP.
De eerste, ‘pluralistische’ conceptie begrijpt politieke partijen als vehikels waardoor de stem
van het volk in de wetgevende organen tot uitdrukking wordt gebracht. Opdat alle levensstijlen
en opvattingen vanuit de bevolking – inclusief visies op het goede leven die schuren met de
democratische rechtsstaat – in het parlement kunnen doorklinken, dienen politieke partijen zo min
mogelijk in hun interne organisatiestructuur en in hun uitingsmogelijkheden te worden beknot.
De tweede, ‘constitutionele’ conceptie vertrekt eveneens vanuit de gedachte dat politieke partijen
de toegangspoorten tot de politieke arena vormen. Echter, ter bescherming van de vrijheid en
gelijkheid van de burgers, is regulering van politieke partijen noodzakelijk, bijvoorbeeld om te
voorkomen dat zij bepaalde groepen mensen van deelname aan het politieke leven uitsluiten.
De Afdeling pleit in zijn uitspraak expliciet voor ‘terughoudendheid (...) bij het beperken van politieke
partijen in hun fundamentele vrijheden, nu deze partijen essentieel zijn voor het goed functioneren
van een pluriforme, democratische samenleving’. Dit past bij de eerste benadering.
De Hoge Raad meent dat ‘het kunnen uitoefenen van het passief kiesrecht het democratisch
functioneren van de staat in de kern raakt’, en noemt het daarom: “... onaanvaardbaar dat een
politieke groepering bij het samenstellen van de kandidatenlijst in strijd handelt met een grondrecht
dat de kiesrechten van alle burgers waarborgt, ook al berust dit handelen op een voor die groepering
in haar godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging wortelend beginsel. In zoverre weegt het
discriminatieverbod van art. 4 [Grondwet] en, toegespitst op de onderhavige kwestie, art. 7
Vrouwenverdrag, zwaarder dan de andere in het geding zijnde grondrechten.”. Dit past bij de tweede
benadering.
