Talrijke experimenten in de wetenschappelijke literatuur hebben aangetoond dat de
belangrijkste beloningsroute van neurotransmitter in de hersenen inderdaad dopamine is.
Het werd dopamine genoemd, omdat het een monoamine is waarvan de voorloper
levodopamine is.
Evolutionaire genetica van dopamine
Dopamine wordt als een plezier molecuul en een antistress molecuul. De dopaminerge
denkhypothese theoretiseert dat verhoogde dopamine-niveaus deel uitmaakten van een
algemene fysiologische aanpassing als gevolg van een toegenomen vleesconsumptie 2
miljoen jaar geleden. Dit zou zorgen voor een toename in dopaminereceptoren hebben
gezorgd.
Evolutionaire genetica en het DRD2-gen
Dopamine is een neurotransmitter die geproduceerd wordt in de nucleus accumbens en
activeert 5 soorten dopaminereceptoren (D1-D5).
Er zijn 2 belangrijke varianten van het humane dopamine D2-receptorgen (DRD2) die de
synthese van D2-receptoren reguleren; het zijn de allelen A1 en A2. Aangezien deze
vormen in paren bestaan, zijn er tenminste drie varianten van de dopamine D2-receptoren:
de A1/A1, de A1/A2 en de A2/A2. DRD2 A2 wordt gezien als de normale variant. Dragers
van DRD2 A1 hebben 30% tot 40% lagere D2-receptoren. Bij het hebben van DRD2- A1
heb je een lagere dopamine functie en dus een hogere kwetsbaarheid voor middelengebruik
en afwijkend gedrag.
Wat is de dopamine-verslaving verbinding?
Een lage dopamine functie leidt tot impulsief, dwangmatig en verslavend gedrag. Hierdoor
kan verslaving gedefinieerd worden als een hersenaandoening met stoornissen in
zogenaamde ‘beloningscircuits’.
Blum bedacht het reward deficiency syndrome, dit is een overkoepelende term gedrag dat
geassocieerd is met genetische componenten die resulteren in een hypodopaminerge
toestand en een aanleg voor obsessief, compulsief en impulsief gedrag. Deze gedragingen
zijn in verband gebracht met lage dopamine functie die ontstaat door de aanwezigheid van
de DRD2-A1-genvorm.
Samengevat: Reward deficiency syndroom ontstaat door de aanwezigheid van het DRD2-
A1- gen die ervoor zorgt dat je een lagere concentratie aan D2-receptoren hebt en daardoor
een lagere dopaminefunctie.
,In het plaatje is de cascade van beloning van de hersenen te zien. Deze begint in de
Hypothalamus (in de middenhersenen) waar serotonine fungeert als de neurotransmitter
voor enkephalines. De enkephalines worden vrijgelaten in de hypothalamus en stimuleren
vervolgens de mu receptoren in de substantia nigra. De substantia nigra bevat de
neurotransmitter GABA (inhiberende neurotransmitter) die de GABAB receptoren stimuleert.
Die er weer voor zorgen dat de VTA regio’s (waar dopamine wordt geïnhibeerd om de goede
hoeveelheid af te kunnen geven) de dopamine afgifte reguleert en het vrij laat in de nucleus
accumbens (beloningsplek van het brein).
Samengevat : Serotonine (Hypothalamus) → Afgifte enkephalines
(Hypothalamus) → mu receptoren (substantia nigra) → GABA (substantie nigra) →
GABAB receptoren (VTA) → Dopamine afgifte (Nucleus accumbens)
● In een Hypodopaminerge toestand wordt meer GABA afgegeven!! GABA is een
inhiberende neurotransmitter. Doordat deze hoger is moet er meer stimulatie zijn om
dezelfde hoeveelheid dopamine af te kunnen geven. Je hebt in een
hypodopaminerge toestand daardoor minder dopamine neurotransmitter afgifte.
Volgens literatuur leidt een lage dopamine-hersenfunctie tot een hoge kwetsbaarheid voor
middelengebruik en afwijkend gedrag. Een persoon met een lage dopamine functie zoekt
naar stoffen of gedragingen waarvan bekend is dat ze de dopamine functie versterken. Dit
kan tijdelijk worden bereikt door middel van alcohol, drugs, eten, roken, seks en gamen.
Deze medicijnen/gedragingen geven een pseudo-gevoel van welzijn dat op korte termijn tot
een gevoel van normalisatie kan leiden.
Biologische systemen moeten hierna weer in balans komen, dit wordt ook wel homeostase
genoemd. Er zijn twee neurotransmitters die eigenlijk de yin en yang zijn. De ene
neurotransmitter geeft de kick en de andere maakt de kick aantrekkelijk door gevoelens van
troost op te wekken. Het is noodzakelijk om beide op het ideale niveau op het
beloningscircuit te laten werken om de kick te laten plaatsvinden.
Een genetisch tekort op de beloningsplaats van de hersenen kan een individu dus vatbaar
maken voor RDS. Toch is het altijd de combinatie van onze genen en de omgeving die
verslavend gedrag in het algemeen en de specificiteit van het type drugs of gedrag
voorspellen.
, Men is niet gedoemd om met hun A1 genen verslaafd te raken, maar ze lopen zeker een
hoog risico.
Inzicht in diagnose, preventie en behandelstrategieën.
Hersenbeeld Studies van drugsverslaafde proefpersonen laten fysieke veranderingen zien in
hersengebieden die cruciaal zijn voor oordeel, besluitvorming, leren, geheugen en
gedragscontrole. Cocaïne voorkomt de heropname van dopamine door zich te binden aan
eiwitten die normaal dopamine transporteren. Ook bindt cocaïne veel langer vast aan de
transporteiwitten dan dopamine. Als gevolg hiervan blijft er meer dopamine over om
neuronen te stimuleren, wat langdurige gevoelens van plezier en opwinding veroorzaakt.
Samengevat: Cocaïne zorgt ervoor dat dopamine niet wordt heropgenomen door eraan te
binden. Daardoor blijft er meer dopamine achter in de synapsspleet en ontstaat er een
overstimulatie in de hersenen.
De kick duurt langer bij verslaafden doordat de dopamine langer in de synapsspleet blijft en
omdat er minder receptoren aanwezig zijn om door opgenomen te kunnen worden.
De kwetsbaarheid voor verslaving verschilt per persoon en wordt beïnvloed door de
omgeving en genetische factoren. Adolescenten en individuen met comorbide psychische
stoornissen lopen een groter risico op druggebruik en verslaving dan de normale bevolking.
Dopamine-agonisttherapie
Dopamine-agonisttherapie zou craving verminderen en terugval en drugs zoekend gedrag
voorkomen. Door toediening van KB220Z normaliseert de afwijkende elektrofysiologische
activiteit bij proefpersonen die langdurige onthouding van drugs ondergaan in de prefrontale-
cortex-cingulate gyrus. KB220Z verhoogt de alpha en beta golven.
Het knelpunt tot nu toe is dat typische farmaceutische middelen met dopaminerge activering
kwaliteiten te krachtig zijn en ernstige bijwerkingen met zich meebrengen.
Samengevat: Eigenlijk zorgt deze therapie ervoor dat je craving wordt opgeheven door je
interne processen te normaliseren. Dit door het activeren van de dopamine-receptoren die
weer leidt tot een verhoogd gevoel van geluk.
Holistische modaliteiten die het welzijn bevorderen
Meditatie, yoga, lichaamsbeweging, dieet, muziektherapie, ontspanning m.b.v.