Cognitivisme
Behavioristen negeerden mentale processen volledig, maar langzaam kwam daar
verandering in. Er waren steeds meer dingen die niet volledig verklaard konden
worden door behavioristische processen en er werd steeds meer onderzoek naar
gedaan. Zo ontstond bijvoorbeeld de sociaal cognitieve theorie en het
cognitivisme (cognitieve psychologie).
Assumpties binnen cognitieve perspectieven
Sommige leerprocessen zijn uniek voor mensen
Leren gaat over de verandering van mentale representaties en associaties,
die niet altijd terug te zien zijn in gedrag
Mensen spelen een actieve rol in hun eigen leerproces en zijn dus geen
passieve slachtoffers van omgevingsfactoren. Mensen kunnen in enige
mate hun gedachtes controleren
Kennis is georganiseerd en staat in verbinding met elkaar
Wetenschappelijk onderzoek zou zich alleen moeten focussen op
objectieve, systematische observaties (net als behavioristen dachten),
maar dit kun je gebruiken om inferenties te maken naar onderliggende,
niet-observeerbare mentale processen
Edward Tolman: doelgericht behaviorisme
Edward Tolman was een behaviorist, maar hij nam ook mentale fenomenen mee
in zijn verklaringen. Hij had een aantal ideeën:
Leren is een interne verandering en hoeft dus niet samen te gaan met een
verandering in gedrag (latent leren). Hij zei dat reinforcement meer invloed
had op het tonen van gedrag dan op het leren van gedrag
Gedrag is doelbewust. Gedrag wordt alleen vertoond als er een doel achter
zit of als er iets mee bereikt kan worden, waardoor zijn theorie ook wel
doelgericht behaviorisme wordt genoemd
Verwachten beïnvloeden gedrag. In plaats van dat reinforcers gedrag
beïnvloeden, beïnvloedt de verwachting van de reinforcer het gedrag.
Mensen zijn teleurgesteld wanneer ze een beloning verwachtte en deze
niet is gekomen en kunnen hierdoor ook minder (gemotiveerd zijn om te)
presteren
Leren zorgt voor een georganiseerd netwerk van informatie (cognitive
maps, schema’s, etc.). Dit is ook terug te zien bij dieren
Gestalt psychologie
Gestalt psychologie is ontstaan in Duitsland en benadrukt het belang van