Samenvatting Praktisch Omgevingsrecht 2e
druk – Praktisch Omgevingsrecht,
ISBN 978-90-01-29512-7
,INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding ................................................................................................................................... 3
2. Architectuur van de omgevingswet .......................................................................................... 4
3. Omgevingsaspecten .................................................................................................................. 5
4. Het omgevingsplan ................................................................................................................... 6
5. De vergunningplichten ....................................................................................................... 7
6. Toezicht en handhaving ....................................................................................................... 10
7. Rechtsbescherming................................................................................................................. 11
,1. INLEIDING
Omgevingsrecht is deel van het publiekrecht → algemeen vs. bijzonder bestuursrecht.
De fysieke leefomgeving art. 1.2 Ow: de omgeving waarin wij leven. De activiteiten die wij
ondernemen hebben effect op de fysieke leefomgeving. Bij ruimtelijke afwegingen komen
belangentegenstellingen voor. Hiertussen moet een balans worden gevonden. Balans tussen natuur
en leefbaarheid. Dit verschuift continu omdat de samenleving ook continu veranderd door
maatschappelijke ontwikkelingen.
2 hoofdonderdelen:
- Natuurlijke omgeving: bijv. luchtkwaliteit
- Gebouwde omgeving: bouwwerken
Regels en wetten hebben betrekking op deze fysieke leefomgeving en dat vormt de het
omgevingsrecht met in 2022 de ingevoerde Omgevingswet.
4 maatschappelijke ontwikkelingen vormden de aanleiding voor de stelselherziening:
- Er is meer behoefte aan samenhang als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen
- Er is een transitie naar een duurzame samenleving gaande
- Het maatschappelijk initiatief groeit
- De regionale verschillen nemen toe
Gelede normstelling: met elkaar samenhangende regels om iets te regelen. Denk aan de wet, besluit
en regeling.
De omgevingswet
Bij de inwerkingtreding vna de Omgevingswet heeft elke gemeente 1 omgevingsplan voor haar
grondgebied.
Doelen: art. 1.3 Ow
- Bereiken en in stand houden van veilige en gezonde fysieke leefomgeving en geode
omgevingskwaliteit
- Doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van
maatschappelijke behoeften.
Opzet: Omgevingswet 4 AMvB’s (Bal, Bbl, Bkl) Omgevingsbesluit: procedureregels en
omgevingsregeling
Opgebouwd a.d.h.v. beleidscyclus: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering,
terugkoppeling
Doordat er eerst een WABO was moest alles omgezet worden naar het omgevingsplan dus
gemeenten hebben tot 1 jan. 2032 de tijd om alles om te zetten. Tot die tijd een standaardpakket
regels (bruidsschat) vanuit de overheid naar gemeentes.
Bruidsschat: regels van het Rijk ter opvullen van het gat. Het omgevingsplan is door veel gemeenten
nog niet klaar omdat de omgevingswet sinds 2024 is. Vandaar dat het rijk een aantal regels heeft
opgesteld voor gemeenten die in het omgevingsplan komen. Dit mogen gemeenten nog aanpassen.
Kernwaarden van de omgevingswet:
, - Vertrouwen
- Integraal werken
- Adviserende overheid
- Loslaten van regels
De 6 kerninstrumenten: afd. 3.1 Ow
1. Omgevingsvisie art. 3.1, 3.2, 3.3 Ow
2. Programma’s art. 3.5 Ow
3. Decentrale regels art. 2.4 Ow
4. Algemene rijksregels art. 4.3 Ow
5. Omgevingsvergunning art. 5.1 Ow
6. Projectbesluit art. 5.2 Ow
2. ARCHITECTUUR VAN DE OMGEVINGSWET
Bij toepassing van de omgevingswet stat het beschermen van het milieu, het beschermen van de
gezondheid en het waarborgen van de veiligheid voorop art. 1.3 Ow.
De regels omtrent de fysieke leefomgeving staan in de Omgevingswet. Deze wet is uitgewerkt in 4
algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s).
1. Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)
Regels die door de overheid moeten worden toegepast o.g.v. bijv. milieu. De normen zorgen ervoor
dat het Rijk aan de internationale verplichtingen voldoet.
2. Besluit activiteit leefomgeving (Bal)
Voor de uitvoering van activiteiten.
3. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
Het bouwen van bouwwerken. Gelet op de veiligheid, bruikbaarheid en duurzaamheid.
4. Omgevingsbesluit
Procedureregels.
De gemeenten en waterschappen zijn het bevoegd gezag wat betreft de taken en bevoegdheden. De
provincie en het Rijk doen dit alleen als een provinciaal of nationaal belang niet op een doelmatige
en doeltreffende wijze door een gemeentebestuur of waterschap kan worden behartigd art. 2.1 Ow
Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)
3 doelstellingen:
- Elektronisch indienen van een aanvraag
- Digitaal ontsluiten van informatie over regels en besluiten
- Ontsluiten van informatie en gegevens over de fysieke leefomgeving.
druk – Praktisch Omgevingsrecht,
ISBN 978-90-01-29512-7
,INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding ................................................................................................................................... 3
2. Architectuur van de omgevingswet .......................................................................................... 4
3. Omgevingsaspecten .................................................................................................................. 5
4. Het omgevingsplan ................................................................................................................... 6
5. De vergunningplichten ....................................................................................................... 7
6. Toezicht en handhaving ....................................................................................................... 10
7. Rechtsbescherming................................................................................................................. 11
,1. INLEIDING
Omgevingsrecht is deel van het publiekrecht → algemeen vs. bijzonder bestuursrecht.
De fysieke leefomgeving art. 1.2 Ow: de omgeving waarin wij leven. De activiteiten die wij
ondernemen hebben effect op de fysieke leefomgeving. Bij ruimtelijke afwegingen komen
belangentegenstellingen voor. Hiertussen moet een balans worden gevonden. Balans tussen natuur
en leefbaarheid. Dit verschuift continu omdat de samenleving ook continu veranderd door
maatschappelijke ontwikkelingen.
2 hoofdonderdelen:
- Natuurlijke omgeving: bijv. luchtkwaliteit
- Gebouwde omgeving: bouwwerken
Regels en wetten hebben betrekking op deze fysieke leefomgeving en dat vormt de het
omgevingsrecht met in 2022 de ingevoerde Omgevingswet.
4 maatschappelijke ontwikkelingen vormden de aanleiding voor de stelselherziening:
- Er is meer behoefte aan samenhang als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen
- Er is een transitie naar een duurzame samenleving gaande
- Het maatschappelijk initiatief groeit
- De regionale verschillen nemen toe
Gelede normstelling: met elkaar samenhangende regels om iets te regelen. Denk aan de wet, besluit
en regeling.
De omgevingswet
Bij de inwerkingtreding vna de Omgevingswet heeft elke gemeente 1 omgevingsplan voor haar
grondgebied.
Doelen: art. 1.3 Ow
- Bereiken en in stand houden van veilige en gezonde fysieke leefomgeving en geode
omgevingskwaliteit
- Doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van
maatschappelijke behoeften.
Opzet: Omgevingswet 4 AMvB’s (Bal, Bbl, Bkl) Omgevingsbesluit: procedureregels en
omgevingsregeling
Opgebouwd a.d.h.v. beleidscyclus: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering,
terugkoppeling
Doordat er eerst een WABO was moest alles omgezet worden naar het omgevingsplan dus
gemeenten hebben tot 1 jan. 2032 de tijd om alles om te zetten. Tot die tijd een standaardpakket
regels (bruidsschat) vanuit de overheid naar gemeentes.
Bruidsschat: regels van het Rijk ter opvullen van het gat. Het omgevingsplan is door veel gemeenten
nog niet klaar omdat de omgevingswet sinds 2024 is. Vandaar dat het rijk een aantal regels heeft
opgesteld voor gemeenten die in het omgevingsplan komen. Dit mogen gemeenten nog aanpassen.
Kernwaarden van de omgevingswet:
, - Vertrouwen
- Integraal werken
- Adviserende overheid
- Loslaten van regels
De 6 kerninstrumenten: afd. 3.1 Ow
1. Omgevingsvisie art. 3.1, 3.2, 3.3 Ow
2. Programma’s art. 3.5 Ow
3. Decentrale regels art. 2.4 Ow
4. Algemene rijksregels art. 4.3 Ow
5. Omgevingsvergunning art. 5.1 Ow
6. Projectbesluit art. 5.2 Ow
2. ARCHITECTUUR VAN DE OMGEVINGSWET
Bij toepassing van de omgevingswet stat het beschermen van het milieu, het beschermen van de
gezondheid en het waarborgen van de veiligheid voorop art. 1.3 Ow.
De regels omtrent de fysieke leefomgeving staan in de Omgevingswet. Deze wet is uitgewerkt in 4
algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s).
1. Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)
Regels die door de overheid moeten worden toegepast o.g.v. bijv. milieu. De normen zorgen ervoor
dat het Rijk aan de internationale verplichtingen voldoet.
2. Besluit activiteit leefomgeving (Bal)
Voor de uitvoering van activiteiten.
3. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
Het bouwen van bouwwerken. Gelet op de veiligheid, bruikbaarheid en duurzaamheid.
4. Omgevingsbesluit
Procedureregels.
De gemeenten en waterschappen zijn het bevoegd gezag wat betreft de taken en bevoegdheden. De
provincie en het Rijk doen dit alleen als een provinciaal of nationaal belang niet op een doelmatige
en doeltreffende wijze door een gemeentebestuur of waterschap kan worden behartigd art. 2.1 Ow
Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)
3 doelstellingen:
- Elektronisch indienen van een aanvraag
- Digitaal ontsluiten van informatie over regels en besluiten
- Ontsluiten van informatie en gegevens over de fysieke leefomgeving.
