Hoorcolleges Cariologie onderdeel G, H en I – Hoofdfase 1
HC Risk assessement (onderdeel G) Opdam
Van diagnose naar therapie van cariës
Risk assessement = risicobepaling
Van diagnose naar therapie
• Risicobepaling
o Heeft de patiënt een hoog/verhoogd of laag/verlaagd cariësrisico?
o Wat zijn de consequenties voor de therapie?
- Wat kunnen we doen qua preventie?
- Wat is de frequentie voor periodiek mondonderzoek?
• Therapie
o Therapie van cariës: preventie, lifestyle, fluoride etc.
o Therapie van cariëslaesies
- Monitoren
- Restaureren (bij cavitatie)
Cariës is een disbalans in de mond, die leidt tot pathologie. Dit valt op te lossen door middel
van preventie, lifestyle, fluoride etc.
‘Drill & Fill’
Vroeger dachten we dat doormiddel van restaureren alles opgelost werd. Een restauratie
tast te integriteit van het element aan en wordt er dus snel besloten om het element te
voorzien van een nieuwe of een grotere restauratie. Uiteindelijk bestaat de kans dat de
pulpa avitaal wordt, waardoor weer een wortelkanaalbehandeling moet plaatsvinden.
Uiteindelijk rest er een element dat behoorlijk verzwakt is, en waar heel veel restauratieve
inspanningen aanwezig zijn. We noemen dat ook wel de restauratieve cyclus.
Restorative cycle
Iedere eerste interventie leidt op den duur tot een nieuwe interventie. Nieuwe interventie
leidt tot een groter defect als de eerste interventie. Uiteindelijk heeft een grotere
,interventie een groter risico op complicaties (breuk, wortelkanaalbehandeling). Dit cirkeltje
gaat rond, totdat in sommige gevallen het element verloren gaat.
Element met een uitgevoerde wortelkanaalbehandeling
Aan het distale deel van de wortel is wat cement
doorgeperst. Waarschijnlijk is er sprake van een distaal
gelegen apex. Het illustreert wel waarom de zwarting niet
aan de wortelpunt zit, maar meer aan de distale zijde van
de wortel.
The Paradigm Shift in Cariology
Specifieke plaque hypothese → vroeger
• Het gaat hierbij met name om de bacteriën die aanwezig zijn
• ‘cariës is een besmettelijke en overdraagbare ziekte’
• Therapeutische gevolgen:
o Vermijd overdracht van bacteriën
o Veroorzakende factor: bacteriën
o Geïnfecteerde weefsels excaveren
Ecologische plaque hypothese → heden
• ‘Cariës wordt veroorzaakt door een ecologische verschuiving in de biofilm’
• Eigenlijk willen we hiermee zeggen: deze bacteriën horen er te zijn. Deze horen
aanwezig te zijn in de biofilm. Deze moet je ook niet bestrijden, maar je moet zorgen
dat de biofilm in balans is. Als deze uit balans raakt, ontstaat er cariës. Op het
moment dat het balans hersteld wordt, kun je ook de cariës bestrijden.
• Therapeutische gevolgen:
o Voorkom ‘overdracht’ van ongezond gedrag → gedragsverandering
o Veroorzakende factor: voeding
o Geneest, maar laat mogelijk geïnfecteerde weefsels achter
o Het is bijv. niet meer nodig om al het carieuze weefsel te verwijderen, omdat
je daarbij onnodige risico’s loopt voor de pulpa.
o Het is duidelijk een veel minder invasief beleid als het behandelen van cariës
20/30 jaar geleden
Dit figuur geeft goed de complexiteit weer en hoe het in elkaar zit.
Er is altijd een biofilm aanwezig met een fysiologische flora. Deze hoort er ook te zijn. Als er
sprake is van te frequent suikergebruik, kan de biofilm ontsporen en ontstaat er een
pathogene flora. Deze pathogene flora leidt tot zuurproductie, en deze zuurproductie leidt
tot demineralisatie. Voortgaande demineralisatie leidt tot laesies, die weer kunnen gaan
caviteren.
Er zijn ook factoren die het proces tegengaan. De gastheer (host defense) speelt een grote
rol. Deze factoren zorgen ervoor dat er naast demineralisatie, ook remineralisatie optreedt.
Naast de directe factoren, zijn er ook indirecte factoren die een rol spelen bij het ontstaan
van cariës. Deze staan in het grijs aangegeven.
, Wat voor behandeling stellen we in?
NIET INVASIEVE THERAPIE
Aanpassen van dieet
• Voedingsadvies
• Suikervervangers
Modificeren biofilm
• Mondhygiëne instructie
• Antimicrobiële middelen
Modificeren mineralisatie
• Fluoride
• CPP-ACP
(MINIMALE) INVASIEVE THERAPIE
Op een gegeven moment kom je op een punt dat de laesie dermate groot is, dat er ook iets
moet gebeuren aan de laesie/het symptoom.
Symptomatische therapie
• Excaveren cariës
• Restauratie
HC Risk assessement (onderdeel G) Opdam
Van diagnose naar therapie van cariës
Risk assessement = risicobepaling
Van diagnose naar therapie
• Risicobepaling
o Heeft de patiënt een hoog/verhoogd of laag/verlaagd cariësrisico?
o Wat zijn de consequenties voor de therapie?
- Wat kunnen we doen qua preventie?
- Wat is de frequentie voor periodiek mondonderzoek?
• Therapie
o Therapie van cariës: preventie, lifestyle, fluoride etc.
o Therapie van cariëslaesies
- Monitoren
- Restaureren (bij cavitatie)
Cariës is een disbalans in de mond, die leidt tot pathologie. Dit valt op te lossen door middel
van preventie, lifestyle, fluoride etc.
‘Drill & Fill’
Vroeger dachten we dat doormiddel van restaureren alles opgelost werd. Een restauratie
tast te integriteit van het element aan en wordt er dus snel besloten om het element te
voorzien van een nieuwe of een grotere restauratie. Uiteindelijk bestaat de kans dat de
pulpa avitaal wordt, waardoor weer een wortelkanaalbehandeling moet plaatsvinden.
Uiteindelijk rest er een element dat behoorlijk verzwakt is, en waar heel veel restauratieve
inspanningen aanwezig zijn. We noemen dat ook wel de restauratieve cyclus.
Restorative cycle
Iedere eerste interventie leidt op den duur tot een nieuwe interventie. Nieuwe interventie
leidt tot een groter defect als de eerste interventie. Uiteindelijk heeft een grotere
,interventie een groter risico op complicaties (breuk, wortelkanaalbehandeling). Dit cirkeltje
gaat rond, totdat in sommige gevallen het element verloren gaat.
Element met een uitgevoerde wortelkanaalbehandeling
Aan het distale deel van de wortel is wat cement
doorgeperst. Waarschijnlijk is er sprake van een distaal
gelegen apex. Het illustreert wel waarom de zwarting niet
aan de wortelpunt zit, maar meer aan de distale zijde van
de wortel.
The Paradigm Shift in Cariology
Specifieke plaque hypothese → vroeger
• Het gaat hierbij met name om de bacteriën die aanwezig zijn
• ‘cariës is een besmettelijke en overdraagbare ziekte’
• Therapeutische gevolgen:
o Vermijd overdracht van bacteriën
o Veroorzakende factor: bacteriën
o Geïnfecteerde weefsels excaveren
Ecologische plaque hypothese → heden
• ‘Cariës wordt veroorzaakt door een ecologische verschuiving in de biofilm’
• Eigenlijk willen we hiermee zeggen: deze bacteriën horen er te zijn. Deze horen
aanwezig te zijn in de biofilm. Deze moet je ook niet bestrijden, maar je moet zorgen
dat de biofilm in balans is. Als deze uit balans raakt, ontstaat er cariës. Op het
moment dat het balans hersteld wordt, kun je ook de cariës bestrijden.
• Therapeutische gevolgen:
o Voorkom ‘overdracht’ van ongezond gedrag → gedragsverandering
o Veroorzakende factor: voeding
o Geneest, maar laat mogelijk geïnfecteerde weefsels achter
o Het is bijv. niet meer nodig om al het carieuze weefsel te verwijderen, omdat
je daarbij onnodige risico’s loopt voor de pulpa.
o Het is duidelijk een veel minder invasief beleid als het behandelen van cariës
20/30 jaar geleden
Dit figuur geeft goed de complexiteit weer en hoe het in elkaar zit.
Er is altijd een biofilm aanwezig met een fysiologische flora. Deze hoort er ook te zijn. Als er
sprake is van te frequent suikergebruik, kan de biofilm ontsporen en ontstaat er een
pathogene flora. Deze pathogene flora leidt tot zuurproductie, en deze zuurproductie leidt
tot demineralisatie. Voortgaande demineralisatie leidt tot laesies, die weer kunnen gaan
caviteren.
Er zijn ook factoren die het proces tegengaan. De gastheer (host defense) speelt een grote
rol. Deze factoren zorgen ervoor dat er naast demineralisatie, ook remineralisatie optreedt.
Naast de directe factoren, zijn er ook indirecte factoren die een rol spelen bij het ontstaan
van cariës. Deze staan in het grijs aangegeven.
, Wat voor behandeling stellen we in?
NIET INVASIEVE THERAPIE
Aanpassen van dieet
• Voedingsadvies
• Suikervervangers
Modificeren biofilm
• Mondhygiëne instructie
• Antimicrobiële middelen
Modificeren mineralisatie
• Fluoride
• CPP-ACP
(MINIMALE) INVASIEVE THERAPIE
Op een gegeven moment kom je op een punt dat de laesie dermate groot is, dat er ook iets
moet gebeuren aan de laesie/het symptoom.
Symptomatische therapie
• Excaveren cariës
• Restauratie
