Psychologie – Onderdeel Coachen
Overeenkomst tussen psycholoog en coach= richten zich beide op het functioneren en de
ontwikkeling hiervan.
Coachen= vergroten van de persoonlijke effectiviteit in het werk of de kwaliteit van de
loopbaanontwikkeling.
Psychotherapie= ernstige problematiek die het functioneren belemmert.
Ijsbergmodel McClelland=
Boven de waterspiegel kennis, gedrag en vaardigheden
Onder de waterspiegel zelfbeeld, normen en waarden, eigenschappen, overtuigingen en motieven
Psychotherapie= curatief
Coachen= preventief
Ui-model niveaus van verandering
-Betrokkenheid
-Identiteit
-Overtuigingen
-Bekwaamheden
-Gedrag
-Omgeving
Attributie= het verbinden van eigenschappen aan mensen op basis van wat we mensen zien doen.
Automatische spontane gevolgtrekking= onbewust conclusies trekken
Intentionele gevolgtrekking= bewust conclusies trekken
Situationele correctie= rekening houden met de situatie waarin het gedrag werd vertoond.
Fundamentele attributiefout= het onderschatten van situationele invloeden.
Interne locus of control= er vanuit gaan dat je zelf je gedrag bepaalt.
Externe locus of control= er vanuit gaan dat omstandigheden/omgeving je gedrag bepaalt.
Self-serving bias= succes toeschrijven aan eigen capaciteiten en falen toeschrijven aan invloeden van
buitenaf.
Overtuigingen (beliefs)= belangrijke gedragsbepalers, dit zijn de onderliggende elementen van
attitudes.
Cognitieve attitude toekenning van kenmerken, ik vind
Affectieve attitude toekenning van gevoel, ik voel
Conatieve attitude toekenning van gedrag, ik doe
Transactionele analyse= een proces waarin mensen in hun jeugd een script ontwikkelen dat het
opgroeiende kind helpt de wereld en zijn plaats hierin te begrijpen.
Dramadriehoek= een model waarmee de focus verlegd wordt om zo geen verantwoordelijkheid te
hoeven nemen voor de situatie en het gedrag.
, De dramadriehoek is een onderdeel van de transactionele analyse en beschrijft:
Een destructieve interactie en vindt plaats vanuit één van de 3 posities.
Binnen de dramadriehoek heb je 3 rollen (posities):
1. Aanklager
2. Slachtoffer
3. Redder
Script bij transactionele analyse= levensloop analyseren
Hoe stap je uit de dramadriehoek?
- Bewustzijn opmerken, bespreken, onderzoeken
- Redder redt zich alleen wanneer gevraagd en nodig is
- Aanklager stelt oordeel uit
- Slachtoffer deelt gevoelens vanuit gezonde zelfwaardering
Projectie= eigen aanname over de ander op basis van eerdere ervaringen.
Defensieve projectie= toeschrijven van eigen negatieve eigenschappen op anderen.
Overdracht= invullen wat een ander denkt over jou.
Weerstand binnen coachen wijst vaak op een afweer- of coping strategie van de coachee.
Appèl aspect in communicatie heeft 4 vormen
1. Het zakelijke aspect de feitelijke inhoud van de boodschap
2. Het expressieve aspect informatie over de zender van de boodschap
3. Het relationele aspect de relatie tussen zender en ontvanger
4. Het appellerende aspect de invloed die de zender wil uitoefenen op de ontvanger
Dispositionele aspecten van een persoon= eigenschappen die een persoon worden toegelicht.
Actor-waarnemer bias= het verschil in waarneming van twee personen in dezelfde situatie.
Cognitieve dissonantie= toestand waarin je gedrag in strijd is met je overtuigingen.
Cognitieve labelling= de gedachte over iets wat je waarneemt.
Cognitieve schema’s= een innerlijke weergave van een object of situatie en kan algemeen of specifiek
zijn.
Assimilatie= proces waarbij nieuwe informatie wordt toegevoegd aan een bestaand schema.
Accommodatie= proces waarbij een nieuw schema ontstaat of een bestaand schema drastisch wordt
aangepast.
4 mechanismen van schema’s:
1. schema’s beïnvloeden welke info wel en niet wordt waargenomen.
2. schema’s bepalen de betekenis en verwerking van info tot nieuwe betekenissen.
3. schema’s hebben invloed op de beschikbaarheid van info uit je geheugen en de betekenis.
4. schema’s sturen het gedrag dat men laat zien in bepaalde situaties.
Overeenkomst tussen psycholoog en coach= richten zich beide op het functioneren en de
ontwikkeling hiervan.
Coachen= vergroten van de persoonlijke effectiviteit in het werk of de kwaliteit van de
loopbaanontwikkeling.
Psychotherapie= ernstige problematiek die het functioneren belemmert.
Ijsbergmodel McClelland=
Boven de waterspiegel kennis, gedrag en vaardigheden
Onder de waterspiegel zelfbeeld, normen en waarden, eigenschappen, overtuigingen en motieven
Psychotherapie= curatief
Coachen= preventief
Ui-model niveaus van verandering
-Betrokkenheid
-Identiteit
-Overtuigingen
-Bekwaamheden
-Gedrag
-Omgeving
Attributie= het verbinden van eigenschappen aan mensen op basis van wat we mensen zien doen.
Automatische spontane gevolgtrekking= onbewust conclusies trekken
Intentionele gevolgtrekking= bewust conclusies trekken
Situationele correctie= rekening houden met de situatie waarin het gedrag werd vertoond.
Fundamentele attributiefout= het onderschatten van situationele invloeden.
Interne locus of control= er vanuit gaan dat je zelf je gedrag bepaalt.
Externe locus of control= er vanuit gaan dat omstandigheden/omgeving je gedrag bepaalt.
Self-serving bias= succes toeschrijven aan eigen capaciteiten en falen toeschrijven aan invloeden van
buitenaf.
Overtuigingen (beliefs)= belangrijke gedragsbepalers, dit zijn de onderliggende elementen van
attitudes.
Cognitieve attitude toekenning van kenmerken, ik vind
Affectieve attitude toekenning van gevoel, ik voel
Conatieve attitude toekenning van gedrag, ik doe
Transactionele analyse= een proces waarin mensen in hun jeugd een script ontwikkelen dat het
opgroeiende kind helpt de wereld en zijn plaats hierin te begrijpen.
Dramadriehoek= een model waarmee de focus verlegd wordt om zo geen verantwoordelijkheid te
hoeven nemen voor de situatie en het gedrag.
, De dramadriehoek is een onderdeel van de transactionele analyse en beschrijft:
Een destructieve interactie en vindt plaats vanuit één van de 3 posities.
Binnen de dramadriehoek heb je 3 rollen (posities):
1. Aanklager
2. Slachtoffer
3. Redder
Script bij transactionele analyse= levensloop analyseren
Hoe stap je uit de dramadriehoek?
- Bewustzijn opmerken, bespreken, onderzoeken
- Redder redt zich alleen wanneer gevraagd en nodig is
- Aanklager stelt oordeel uit
- Slachtoffer deelt gevoelens vanuit gezonde zelfwaardering
Projectie= eigen aanname over de ander op basis van eerdere ervaringen.
Defensieve projectie= toeschrijven van eigen negatieve eigenschappen op anderen.
Overdracht= invullen wat een ander denkt over jou.
Weerstand binnen coachen wijst vaak op een afweer- of coping strategie van de coachee.
Appèl aspect in communicatie heeft 4 vormen
1. Het zakelijke aspect de feitelijke inhoud van de boodschap
2. Het expressieve aspect informatie over de zender van de boodschap
3. Het relationele aspect de relatie tussen zender en ontvanger
4. Het appellerende aspect de invloed die de zender wil uitoefenen op de ontvanger
Dispositionele aspecten van een persoon= eigenschappen die een persoon worden toegelicht.
Actor-waarnemer bias= het verschil in waarneming van twee personen in dezelfde situatie.
Cognitieve dissonantie= toestand waarin je gedrag in strijd is met je overtuigingen.
Cognitieve labelling= de gedachte over iets wat je waarneemt.
Cognitieve schema’s= een innerlijke weergave van een object of situatie en kan algemeen of specifiek
zijn.
Assimilatie= proces waarbij nieuwe informatie wordt toegevoegd aan een bestaand schema.
Accommodatie= proces waarbij een nieuw schema ontstaat of een bestaand schema drastisch wordt
aangepast.
4 mechanismen van schema’s:
1. schema’s beïnvloeden welke info wel en niet wordt waargenomen.
2. schema’s bepalen de betekenis en verwerking van info tot nieuwe betekenissen.
3. schema’s hebben invloed op de beschikbaarheid van info uit je geheugen en de betekenis.
4. schema’s sturen het gedrag dat men laat zien in bepaalde situaties.
