Deze samenvatting bevat:
• Algemene informatie over belastingen (aresten)
• BTW
• Overdrachtsbelasting
• Samenloop
Algemene informatie over belastingen
Belastingen = verplichte betalingen, hiertegenover staan geen tegenprestaties
Belastingen zijn de belangrijkste inkomsten van de overheid. Ze hebben 2 functies:
1. Budgettaire functie = om overheidstaken te financieren
2. Regelende/ regulerende functie:
• Stimuleren van bepaald gedrag
• Ontmoedigen van bepaald gedrag
• Bereiken van een rechtvaardige inkomstenverdeling
Onder de overheid vallen: gemeenten, provincies, rijksoverheden en schappen
De belastingdienst gedraagt zich volgens de algemene beginselen behoorlijk bestuur
(a.b.b.b)
• Vertrouwensbeginsel -> de belastingdienst moet te vertrouwen zijn
• Gelijkheidsbeginsel -> in gelijke gevallen, gelijke behandelingen
• Motiveringsbeginsel -> de gronden voor een bepaald besluit moeten worden
vermeld
Daarnaast zijn er nog 7 beginselen heel belangrijk in het belastingrecht:
• Legaliteitsbeginsel -> er moet een wettelijke grondslag zijn voor
belastingheffingen
• Beginsel van fiscale neutraliteit -> de belastingdienst oordeelt hoe je je inkomen
hebt verworven (bv via een strafbare weg)
• Draagkrachtbeginsel -> er moet rekening gehouden worden met de draagkracht
van de belastingplichtige
• Profijtbeginsel -> als een belastingplichtige meer voordeel heeft van zaken die de
overheid betaald, moet zij daar in verhouding meer belasting voor betalen dan
iemand die geen of nauwelijks gebruik ervan maakt.
• Indemniteitsbeginsel -> wie meer schade veroorzaakt moet hier ook meer
belasting voor betalen
• Beginsel van de minste pijn -> door de manier waarop de heffing van bepaald
belastingen plaatsvindt, merkt de belastingplichtige niet dat er belasting geheven
wordt.
• Beginsel van de bevoorrechte verkrijging -> als een belastingplichtige een
financiële meevaller heeft, wil de fiscus daar in meedelen door belasting te heffen.
Directe belastingen = belastingplichtige betaald de belasting zelf op de rekening van de
staat
Indirecte belastingen = belastingen die de consument betaald via een aankoop
Subjectieve belastingen = er wordt rekening gehouden met persoonlijke omstandigheden
van de persoon (bv inkomensbelasting)
Objectieve belastingen = er wordt niet per persoon bepaald hoe hoog deze belasting is.
voor iedereen gelijk. (bv omzetbelasting)
,Verbruiksbelasting betaal je over goederen die je verbruikt. Bv BTW of accijns.
Belastingen kunnen in een bepaald tijdvak of op een bepaald tijdstip betalen:
• Tijdvak = bv inkomstenbelasting over een jaar. omzetbelasting over een maand
of kwartaal
• Tijdstip = erfbelasting bij overlijden, overdrachtsbelasting bij verkrijging van
onroerende goederen
De belastingwetgeving is te onderscheiden in:
1. Materieel belastingrecht -> heffingswetten, algemeen voor eenieder. Bv
inkomstenbelasting of overdrachtsbelasting. Algemene Wet over Rijksbelasting
(AWR) en de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB)
2. Formeel belastingrecht -> door algemene wetten en procedures.
Inkomstenbelasting, omzetbelasting, belastingen van Rechtsverkeer.
Belastingplicht blijkt uit de materiele heffingswetten. De AWR ziet toe op het huist heffen van
een belastingschuld. De invorderingswet ziet toe op het daadwerkelijk invorderen van een
belastingschuld.
Art 4 AWR: de woonplaats van de belastingplichtige is leidend voor de belastingheffing. Bij
onduidelijkheid over de woonplaats moet gekeken worden naar de jurisprudentie!
Art 5a AWR: beschrijft de algemene betekenis van het begrip partner. In sommige materiale
wetten worden nuanceringen aangebracht.
Belangrijk verschil tussen aanslagbelasting en aangiftebelasting: -> voor beide moet je
aangifte doen = aangeven aan de overheid wat je inkomsten zijn en je vermogen is. dit is
anders dan aangiftebelasting!
• Aanslagbelasting (Art 5 AWR) -> je moet eerst aangifte doen, dan volgt een
voorlopige aanslag van de belastingdienst. Aan het einde van de termijn kijkt
iemand van de belastingdienst deze aanslag na. De dagtekening (in de toekomst)
op de voorlopige aanslag maakt het ontstaan van de schuld, dus niet het indienen
zelf.
➔ Navorderingsaanslag (Art 16 AWR) = als er bv geen juiste aangifte is
gedaan, maar de definitieve aanslag al wel is voldaan
• Aangiftebelasting (Art 6 AWR) -> directe betaaltermijn, bv BTW. Geen aanslag
door de inspecteur, er wordt betaald aan de verkopende partij en daarmee
voldaan aan deze belasting. De verkopende partij betaald deze belasting weer
aan de overheid.
, ➔ Naheffingsaanslag (art. 20 AWR) = boete als er te weinig belasting is
betaald
De vraag is dus: ontstaat de schuld direct, ja of nee?
Stel je bent het niet eens met het belastingbedrag: bezwaar maken bij de
belastinginspecteur, daarna in beroep bij de rechtbank, daarna in hoger beroep bij het
gerechtshof en ten slotte in beroep in cassatie (= bij de hoge raad)
Materiele belastingheffing voor vastgoed:
- Groep 1: belastingheffingen bij eigendomsoverdracht of levering van goederen en
diensten. Opgedeeld in 2 soorten, als deze samenlopen noemen we dit de
‘samenloopproblematiek’
• Overdrachtsbelasting ontstaat uit de Wet op Belastingen van Rechtsverkeer
(BRV)
• Omzetbelasting ontstaat uit de Wet op de Omzetbelasting (OB)
- Groep 2: belastingheffing over winst uit inkomen of vermogen. Opgedeeld in 2
soorten:
• Inkomstenbelasting ontstaat uit de Wet Inkomstenbelasting (IB)
• Vennootschapsbelasting ontstaat uit de Wet op de vennootschapsbelasting (VpB)
- Groep 3: belastingen van lagere overheden
• Gemeentelijke belastingen (OZB) ontstaat uit de Gemeentewet en de Wet
Waardering Onroerende Zaken (-> bepaald de wijze van waardering van
onroerende zaken, er is geen sprake van een te betalen belasting op basis van
deze wet)
BTW | Gele tapjes
BTW = omzetbelasting, belasting over de toegevoegde waarde, dit is wat anders dan
belasting over belasting.
Kenmerken:
- Het is een verbruiksbelasting en een aangiftebelasting
- Indirecte belasting -> want de ondernemer brengt de BTW in rekening bij de klant. De
overheid vraagt over 1 product meer 1 keer belasting
- Deze belasting wordt over de toegevoegde waarde betaald
- De uiteindelijke gebruiker betaald de belasting
- Geregeld in de Wet op de Omzetbelasting (wet OB)
Belasting betalen = de uiteindelijke belasting betalen
Belasting afdragen = de belasting doorberekenen
Bij gebruik van de Wet OB steeds dezelfde stappen doorlopen:
Stap 1: bepalen van het belastbare feit art. 1,3,4,5,6,6b en 7 OB
Stap 2: bepalen maatstaf van heffing art 8 OB
Stap 3: bepalen tarief art 9 OB
Stap 4: bepalen vrijstellingen art 11 OB
Stap 1: is er sprake van een belastbaar feit?
Art 1 OB: er moet sprake zijn van een levering, in Nederland en door een ondernemer, onder
bezwarende titel.
, Wat valt onder Nederland? Alle gemeenten in Nederland + gemeente Bonaire, gemeente
Sint-Eustatius en gemeente Saba.
Het koninkrijk der Nederlanden is groter, de NACS bestaat uit: Nederland, Aruba, Curaçao
en Sint-Maarten. Deze 4 landen hebben een eigen rechtssysteem.
Daarnaast moet de levering onder bezwarende titel plaats vinden = er moet een
overeenkomst onder liggen. Bv koop. Wat maakt het dan bezwarend? Dat er daadwerkelijk
een bezwarend iets is, je moet iets doen, bv iets betalen of overdragen. Als je iets om niet
doet, is het niet bezwarend (schenken).
Er zijn situaties waardoor ondernemers geen BTW in rekening hoeven te brengen bij levering
van een goed of dienst. Dit zijn vrijgestelde prestaties en deze worden in art 11 wet OB
behandeld. -> deze ondernemers blijven wel btw-ondernemers!
Art 2 en 15 Wet OB horen bij elkaar: een onderneming mag de BTW in aftrek brengen, want
de belastingdienst heft over 1 product maar 1 keer belasting. Zo wordt de belasting door de
eindgebruiker betaald.
Wanneer is er sprake van een levering (goed of dienst)?
Art 3 Wet OB wijkt af van het burgerlijk wetboek; de macht = moet gelijk zijn aan de macht
die de echte eigenaar heeft. Je hoeft niet per se eigenaar te worden, zolang je maar dezelfde
rechten hebt als de eigenaar.
Lid 1 sub A: overdracht of overgang van de macht om als eigenaar over een goed te
beschikken. Dit is een ruimer begrip dan alleen de juridische overdracht! -> ook economische
levering
Lid 1 sub C: vanaf het moment dat nieuwbouw klaar is, is er een belastbaar feit. Tijdens het
bouwen voldoet de eigenaar niet aan sub A, dus is er nog geen sprake van een belastbaar
feit.
Lid 2: Over hypotheken wordt geen belasting geheft. Deze zijn belastingvrij.
Nutsvoorzieningen?
Lid 4: ABC-transactie: als bij een levering het goed van A naar B wordt doorgegeven en
uiteindelijk aan D wordt verkocht, zijn via via alle verkopers BTW plichtig. Want de overheid
gaat ervan uit dat alle verkopers heel kort het goed in zijn bezit heeft gehad
A verkoopt aan B verkoopt aan C verkoopt aan D
Eigenaar BTW plichtig BTW Plichtig BTW plichtig
Lid 7: Een goed= voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten, alsmede
elektriciteit, gas, warmte of koude en dergelijke.
Art 4 Wet OB: diensten zijn alle prestaties, niet zijnde leveringen van goederen in de zin van
art. 3.
Stel je koopt iets uit het buitenland, moet je dan de Nederlandse BTW betalen? Art. 5 OB
zegt dat op de plaats waar de verzending of het vervoer begint de BTW betaald moet
worden. Dus de hoofdregel = waar het vervoer begint, in dat land moet de belasting betaald
worden.
➔ Een uitzondering hierop is VASTGOED: dit kun je niet vervoeren. Als een
Duitse partij eigenaar is van een woning in NL en deze verkoopt aan een
Italiaan. Nu gelden de Nederlandse BTW tarieven omdat de levering in NL
plaatsvindt en het goed in NL staat en blijft.
• Algemene informatie over belastingen (aresten)
• BTW
• Overdrachtsbelasting
• Samenloop
Algemene informatie over belastingen
Belastingen = verplichte betalingen, hiertegenover staan geen tegenprestaties
Belastingen zijn de belangrijkste inkomsten van de overheid. Ze hebben 2 functies:
1. Budgettaire functie = om overheidstaken te financieren
2. Regelende/ regulerende functie:
• Stimuleren van bepaald gedrag
• Ontmoedigen van bepaald gedrag
• Bereiken van een rechtvaardige inkomstenverdeling
Onder de overheid vallen: gemeenten, provincies, rijksoverheden en schappen
De belastingdienst gedraagt zich volgens de algemene beginselen behoorlijk bestuur
(a.b.b.b)
• Vertrouwensbeginsel -> de belastingdienst moet te vertrouwen zijn
• Gelijkheidsbeginsel -> in gelijke gevallen, gelijke behandelingen
• Motiveringsbeginsel -> de gronden voor een bepaald besluit moeten worden
vermeld
Daarnaast zijn er nog 7 beginselen heel belangrijk in het belastingrecht:
• Legaliteitsbeginsel -> er moet een wettelijke grondslag zijn voor
belastingheffingen
• Beginsel van fiscale neutraliteit -> de belastingdienst oordeelt hoe je je inkomen
hebt verworven (bv via een strafbare weg)
• Draagkrachtbeginsel -> er moet rekening gehouden worden met de draagkracht
van de belastingplichtige
• Profijtbeginsel -> als een belastingplichtige meer voordeel heeft van zaken die de
overheid betaald, moet zij daar in verhouding meer belasting voor betalen dan
iemand die geen of nauwelijks gebruik ervan maakt.
• Indemniteitsbeginsel -> wie meer schade veroorzaakt moet hier ook meer
belasting voor betalen
• Beginsel van de minste pijn -> door de manier waarop de heffing van bepaald
belastingen plaatsvindt, merkt de belastingplichtige niet dat er belasting geheven
wordt.
• Beginsel van de bevoorrechte verkrijging -> als een belastingplichtige een
financiële meevaller heeft, wil de fiscus daar in meedelen door belasting te heffen.
Directe belastingen = belastingplichtige betaald de belasting zelf op de rekening van de
staat
Indirecte belastingen = belastingen die de consument betaald via een aankoop
Subjectieve belastingen = er wordt rekening gehouden met persoonlijke omstandigheden
van de persoon (bv inkomensbelasting)
Objectieve belastingen = er wordt niet per persoon bepaald hoe hoog deze belasting is.
voor iedereen gelijk. (bv omzetbelasting)
,Verbruiksbelasting betaal je over goederen die je verbruikt. Bv BTW of accijns.
Belastingen kunnen in een bepaald tijdvak of op een bepaald tijdstip betalen:
• Tijdvak = bv inkomstenbelasting over een jaar. omzetbelasting over een maand
of kwartaal
• Tijdstip = erfbelasting bij overlijden, overdrachtsbelasting bij verkrijging van
onroerende goederen
De belastingwetgeving is te onderscheiden in:
1. Materieel belastingrecht -> heffingswetten, algemeen voor eenieder. Bv
inkomstenbelasting of overdrachtsbelasting. Algemene Wet over Rijksbelasting
(AWR) en de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB)
2. Formeel belastingrecht -> door algemene wetten en procedures.
Inkomstenbelasting, omzetbelasting, belastingen van Rechtsverkeer.
Belastingplicht blijkt uit de materiele heffingswetten. De AWR ziet toe op het huist heffen van
een belastingschuld. De invorderingswet ziet toe op het daadwerkelijk invorderen van een
belastingschuld.
Art 4 AWR: de woonplaats van de belastingplichtige is leidend voor de belastingheffing. Bij
onduidelijkheid over de woonplaats moet gekeken worden naar de jurisprudentie!
Art 5a AWR: beschrijft de algemene betekenis van het begrip partner. In sommige materiale
wetten worden nuanceringen aangebracht.
Belangrijk verschil tussen aanslagbelasting en aangiftebelasting: -> voor beide moet je
aangifte doen = aangeven aan de overheid wat je inkomsten zijn en je vermogen is. dit is
anders dan aangiftebelasting!
• Aanslagbelasting (Art 5 AWR) -> je moet eerst aangifte doen, dan volgt een
voorlopige aanslag van de belastingdienst. Aan het einde van de termijn kijkt
iemand van de belastingdienst deze aanslag na. De dagtekening (in de toekomst)
op de voorlopige aanslag maakt het ontstaan van de schuld, dus niet het indienen
zelf.
➔ Navorderingsaanslag (Art 16 AWR) = als er bv geen juiste aangifte is
gedaan, maar de definitieve aanslag al wel is voldaan
• Aangiftebelasting (Art 6 AWR) -> directe betaaltermijn, bv BTW. Geen aanslag
door de inspecteur, er wordt betaald aan de verkopende partij en daarmee
voldaan aan deze belasting. De verkopende partij betaald deze belasting weer
aan de overheid.
, ➔ Naheffingsaanslag (art. 20 AWR) = boete als er te weinig belasting is
betaald
De vraag is dus: ontstaat de schuld direct, ja of nee?
Stel je bent het niet eens met het belastingbedrag: bezwaar maken bij de
belastinginspecteur, daarna in beroep bij de rechtbank, daarna in hoger beroep bij het
gerechtshof en ten slotte in beroep in cassatie (= bij de hoge raad)
Materiele belastingheffing voor vastgoed:
- Groep 1: belastingheffingen bij eigendomsoverdracht of levering van goederen en
diensten. Opgedeeld in 2 soorten, als deze samenlopen noemen we dit de
‘samenloopproblematiek’
• Overdrachtsbelasting ontstaat uit de Wet op Belastingen van Rechtsverkeer
(BRV)
• Omzetbelasting ontstaat uit de Wet op de Omzetbelasting (OB)
- Groep 2: belastingheffing over winst uit inkomen of vermogen. Opgedeeld in 2
soorten:
• Inkomstenbelasting ontstaat uit de Wet Inkomstenbelasting (IB)
• Vennootschapsbelasting ontstaat uit de Wet op de vennootschapsbelasting (VpB)
- Groep 3: belastingen van lagere overheden
• Gemeentelijke belastingen (OZB) ontstaat uit de Gemeentewet en de Wet
Waardering Onroerende Zaken (-> bepaald de wijze van waardering van
onroerende zaken, er is geen sprake van een te betalen belasting op basis van
deze wet)
BTW | Gele tapjes
BTW = omzetbelasting, belasting over de toegevoegde waarde, dit is wat anders dan
belasting over belasting.
Kenmerken:
- Het is een verbruiksbelasting en een aangiftebelasting
- Indirecte belasting -> want de ondernemer brengt de BTW in rekening bij de klant. De
overheid vraagt over 1 product meer 1 keer belasting
- Deze belasting wordt over de toegevoegde waarde betaald
- De uiteindelijke gebruiker betaald de belasting
- Geregeld in de Wet op de Omzetbelasting (wet OB)
Belasting betalen = de uiteindelijke belasting betalen
Belasting afdragen = de belasting doorberekenen
Bij gebruik van de Wet OB steeds dezelfde stappen doorlopen:
Stap 1: bepalen van het belastbare feit art. 1,3,4,5,6,6b en 7 OB
Stap 2: bepalen maatstaf van heffing art 8 OB
Stap 3: bepalen tarief art 9 OB
Stap 4: bepalen vrijstellingen art 11 OB
Stap 1: is er sprake van een belastbaar feit?
Art 1 OB: er moet sprake zijn van een levering, in Nederland en door een ondernemer, onder
bezwarende titel.
, Wat valt onder Nederland? Alle gemeenten in Nederland + gemeente Bonaire, gemeente
Sint-Eustatius en gemeente Saba.
Het koninkrijk der Nederlanden is groter, de NACS bestaat uit: Nederland, Aruba, Curaçao
en Sint-Maarten. Deze 4 landen hebben een eigen rechtssysteem.
Daarnaast moet de levering onder bezwarende titel plaats vinden = er moet een
overeenkomst onder liggen. Bv koop. Wat maakt het dan bezwarend? Dat er daadwerkelijk
een bezwarend iets is, je moet iets doen, bv iets betalen of overdragen. Als je iets om niet
doet, is het niet bezwarend (schenken).
Er zijn situaties waardoor ondernemers geen BTW in rekening hoeven te brengen bij levering
van een goed of dienst. Dit zijn vrijgestelde prestaties en deze worden in art 11 wet OB
behandeld. -> deze ondernemers blijven wel btw-ondernemers!
Art 2 en 15 Wet OB horen bij elkaar: een onderneming mag de BTW in aftrek brengen, want
de belastingdienst heft over 1 product maar 1 keer belasting. Zo wordt de belasting door de
eindgebruiker betaald.
Wanneer is er sprake van een levering (goed of dienst)?
Art 3 Wet OB wijkt af van het burgerlijk wetboek; de macht = moet gelijk zijn aan de macht
die de echte eigenaar heeft. Je hoeft niet per se eigenaar te worden, zolang je maar dezelfde
rechten hebt als de eigenaar.
Lid 1 sub A: overdracht of overgang van de macht om als eigenaar over een goed te
beschikken. Dit is een ruimer begrip dan alleen de juridische overdracht! -> ook economische
levering
Lid 1 sub C: vanaf het moment dat nieuwbouw klaar is, is er een belastbaar feit. Tijdens het
bouwen voldoet de eigenaar niet aan sub A, dus is er nog geen sprake van een belastbaar
feit.
Lid 2: Over hypotheken wordt geen belasting geheft. Deze zijn belastingvrij.
Nutsvoorzieningen?
Lid 4: ABC-transactie: als bij een levering het goed van A naar B wordt doorgegeven en
uiteindelijk aan D wordt verkocht, zijn via via alle verkopers BTW plichtig. Want de overheid
gaat ervan uit dat alle verkopers heel kort het goed in zijn bezit heeft gehad
A verkoopt aan B verkoopt aan C verkoopt aan D
Eigenaar BTW plichtig BTW Plichtig BTW plichtig
Lid 7: Een goed= voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten, alsmede
elektriciteit, gas, warmte of koude en dergelijke.
Art 4 Wet OB: diensten zijn alle prestaties, niet zijnde leveringen van goederen in de zin van
art. 3.
Stel je koopt iets uit het buitenland, moet je dan de Nederlandse BTW betalen? Art. 5 OB
zegt dat op de plaats waar de verzending of het vervoer begint de BTW betaald moet
worden. Dus de hoofdregel = waar het vervoer begint, in dat land moet de belasting betaald
worden.
➔ Een uitzondering hierop is VASTGOED: dit kun je niet vervoeren. Als een
Duitse partij eigenaar is van een woning in NL en deze verkoopt aan een
Italiaan. Nu gelden de Nederlandse BTW tarieven omdat de levering in NL
plaatsvindt en het goed in NL staat en blijft.
