1
Inleiding en Geschiedenis van de Psychologie (Videocolleges)
Inhoud
College 1: Foundational Ideas from Antiquity...........................................................................2
College 2: Pioneering Philosophers............................................................................................4
College 3: Physiologists of Mind................................................................................................6
College 4: The Sensing and Perceiving Mind.............................................................................8
College 5: Wundt and the Establishment of Experimental Psychology...................................10
College 6: The Evolving Mind..................................................................................................12
College 7: Measuring the Mind: Galton and Individual Differences........................................14
College 8: American Pioneers: James, Hall, Calkins and Thorndike.......................................15
College 9: Psychology as the Science of Behavior: Pavlov, Watson and Skinner...................17
College 10: Social Influence and Social Psychology: From Mesmer to Milgram and Beyond
...................................................................................................................................................20
College 11: Mind in Conflict: Freudian Psychoanalysis and its Successors............................23
College 12: Psychology gets ''Personality'': Allport, Maslow and the Broadening Field.........26
College 13: The Developing Mind: Binet, Piaget and the Study of Intelligence......................28
College 14: Applying Psychology: From the Witness Stand to the Workplace.......................30
College 15: The Art and Science of Clinical Psychology........................................................31
, 2
College 1: Foundational Ideas from Antiquity
Thema: Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving?
Belangrijkste personen in dit hoofdstuk:
Socrates (Grieks)
Plato (Grieks) – leerling van Socrates
Aristoteles (Grieks) – leerling van Plato
Alhazen (Islamitisch)
Avicenna (Islamitisch)
Plato’s ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? Ware kennis komt door het gebruik van de
rede. De geest is actief, want hier zit de kennis.
Rationalisme: je gebruikt rede om tot kennis te komen
Nativisme: die kennis is aangeboren, niet aangeleerd
Idealisme: er bestaat iets fundamenteels dat achter alledaagse zintuiglijke ervaring ligt
- Verschijningsvorm: hoe iets zich voordoet; wat niet echt is
- Ideale vorm: hoe het in jouw geest zit; wat echt is
Voorbeeld: gevangenen geketend bij muur die schaduwen van objecten zien
Psyche: bestaat uit verschillende onderdelen, waarvan de rede centraal staat. De ene
kant wil naar de lusten, de andere kant wil naar de plichten/moed. Het is de taak van
de rede om beide kanten samen te laten werken en een goed leven te leiden.
Voorbeeld: ruiter met twee paarden die ieder een andere kant op willen
Aristoteles’ ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? Ware kennis komt door interactie tussen
observatie en classificatie. Wat er in de geest zit komt voor een deel voort uit wat van buiten
naar binnen komt.
Empirisme: je gebruikt observatie, om je heen kijken, en classificatie, orde
aanbrengen in observaties om tot kennis te komen.
Classificatie is mogelijk doordat de geest observaties filtert door categorieën van
ervaring: substantie (wat), kwantiteit (hoeveel), kwaliteit (kleur, vorm), plaats (waar),
tijd (wanneer), relatie (bijv. groter-kleiner), activiteit (wat doet het)
Classificatie van zielen (verschillende soorten organismen):
- Vegetatieve zielen: kunnen alleen zich voeden en voortplanten (planten).
- Sensitieve zielen: hebben ook sensaties, geheugen en verbeelding en kunnen
bewegen (dieren).
- Rationele zielen: kunnen ook logisch redeneren (mensen).
Alhazens ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? Wat er in de geest zit komt voor een deel
voort uit wat van buiten naar binnen komt.
Stelde dat zicht niet is als tast en signalen naar buiten zendt (actief), maar dat de
signalen van buiten naar binnen komen (passief)
, 3
Avicenna’s ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? De geest is actief, want hier zit de kennis.
Uitbreiding van Aristoteles’ functies van de ziel:
- Externe zintuigen (naar buiten kijken), zoals zicht, gehoor, reuk, smaak en tast
- Interne zintuigen (naar binnen kijken), zoals inschatting en neiging
Zelfbewustzijn: zelfs als je geen zintuiglijke/sensorische input hebt, zal een mens nog
iets ervaren, namelijk het zelfbewustzijn
Voorbeeld: floating man gedachte-experiment
, 4
College 2: Pioneering Philosophers
Thema: Wat is de relatie tussen lichaam en geest? Hoe komen we tot kennis over de wereld?
Belangrijkste personen in dit hoofdstuk:
Descartes
Locke (geïnspireerd door Descartes’ mechanistische fysiologie)
Leibniz (geïnspireerd door Descartes’ interactief dualisme)
Descartes’ ideeën:
Wat is de relatie tussen lichaam en geest? Lichaam en geest zijn twee verschillende dingen.
Hoe komen we tot kennis over de wereld? Via mechanistische fysiologie (geest is passief) en
interactief dualisme (geest is actief)
Methode:
o Twijfel aan alles
o Vergaar kennis door deductie (denken) voor inductie (sensorische ervaring)
o Ga op zoek naar simple natures: fundamentele eigenschappen van fysieke
fenomenen waar je niet aan kunt twijfelen; Extensie (ruimte inname) en beweging
bestaan zeker in de fysieke wereld
Dit idee lijkt op het idee van Galileo dat er twee kwaliteiten zeker zijn; primaire
kwaliteiten (vorm, hoeveelheid, beweging) en secundaire kwaliteiten (zicht,
geluid, gevoel). Dit komt overeen met de ideeën van Plato over idealisme,
verschijningsvorm en ideale vorm.
Fysica: het universum is gevuld met deeltjes (vuur, lucht en aarde). Deze deeltjes
hebben extensie en beweging.
Mechanistische Fysiologie: het lichaam is een machine die bestaat uit holle buizen
(zenuwen) waar animal spirits (hersenvocht) doorheen stroomt. Hierdoor kunnen
reflexen (stimulus + respons) uitgelegd worden.
Bij reflexmatig gedrag is geen ziel nodig als verklarend element. Dit spreekt
Aristoteles tegen. Descartes kon alleen niet de rationele ziel verklaren.
Dualisme: aan zintuigen kun je twijfelen, maar ik denk dus ik besta. Dat laatste is de
rationele ziel met aangeboren ideeën die niet te verklaren zijn.
Dit idee komt overeen met de ideeën van Plato over nativisme en rationalisme, en
met de ideeën van Avicenna over de Floating Man en zelfbewustzijn.
Interactief dualisme: het geest en de lichaam interacteren via de pijnappelklier.
Locke’s ideeën:
Wat is de relatie tussen lichaam en geest? Hoe komen we tot kennis over de wereld? Via
mechanistische fysiologie (geest is passief)
De ziel is niet nodig voor kennis. Alles kan verklaard worden door de mechanistische
fysiologie. Daarbij zijn sensaties en reflecties nodig.
Drie soorten kennis:
o Intuïtieve kennis: je ziet zaken zoals ze zijn (bijv. iets is rood)
o Demonstratieve kennis: je kunt zaken uitleggen en beredeneren (bijv. wiskunde)
o Sensitieve kennis: krijg je via je ervaring/waarneming
Inleiding en Geschiedenis van de Psychologie (Videocolleges)
Inhoud
College 1: Foundational Ideas from Antiquity...........................................................................2
College 2: Pioneering Philosophers............................................................................................4
College 3: Physiologists of Mind................................................................................................6
College 4: The Sensing and Perceiving Mind.............................................................................8
College 5: Wundt and the Establishment of Experimental Psychology...................................10
College 6: The Evolving Mind..................................................................................................12
College 7: Measuring the Mind: Galton and Individual Differences........................................14
College 8: American Pioneers: James, Hall, Calkins and Thorndike.......................................15
College 9: Psychology as the Science of Behavior: Pavlov, Watson and Skinner...................17
College 10: Social Influence and Social Psychology: From Mesmer to Milgram and Beyond
...................................................................................................................................................20
College 11: Mind in Conflict: Freudian Psychoanalysis and its Successors............................23
College 12: Psychology gets ''Personality'': Allport, Maslow and the Broadening Field.........26
College 13: The Developing Mind: Binet, Piaget and the Study of Intelligence......................28
College 14: Applying Psychology: From the Witness Stand to the Workplace.......................30
College 15: The Art and Science of Clinical Psychology........................................................31
, 2
College 1: Foundational Ideas from Antiquity
Thema: Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving?
Belangrijkste personen in dit hoofdstuk:
Socrates (Grieks)
Plato (Grieks) – leerling van Socrates
Aristoteles (Grieks) – leerling van Plato
Alhazen (Islamitisch)
Avicenna (Islamitisch)
Plato’s ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? Ware kennis komt door het gebruik van de
rede. De geest is actief, want hier zit de kennis.
Rationalisme: je gebruikt rede om tot kennis te komen
Nativisme: die kennis is aangeboren, niet aangeleerd
Idealisme: er bestaat iets fundamenteels dat achter alledaagse zintuiglijke ervaring ligt
- Verschijningsvorm: hoe iets zich voordoet; wat niet echt is
- Ideale vorm: hoe het in jouw geest zit; wat echt is
Voorbeeld: gevangenen geketend bij muur die schaduwen van objecten zien
Psyche: bestaat uit verschillende onderdelen, waarvan de rede centraal staat. De ene
kant wil naar de lusten, de andere kant wil naar de plichten/moed. Het is de taak van
de rede om beide kanten samen te laten werken en een goed leven te leiden.
Voorbeeld: ruiter met twee paarden die ieder een andere kant op willen
Aristoteles’ ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? Ware kennis komt door interactie tussen
observatie en classificatie. Wat er in de geest zit komt voor een deel voort uit wat van buiten
naar binnen komt.
Empirisme: je gebruikt observatie, om je heen kijken, en classificatie, orde
aanbrengen in observaties om tot kennis te komen.
Classificatie is mogelijk doordat de geest observaties filtert door categorieën van
ervaring: substantie (wat), kwantiteit (hoeveel), kwaliteit (kleur, vorm), plaats (waar),
tijd (wanneer), relatie (bijv. groter-kleiner), activiteit (wat doet het)
Classificatie van zielen (verschillende soorten organismen):
- Vegetatieve zielen: kunnen alleen zich voeden en voortplanten (planten).
- Sensitieve zielen: hebben ook sensaties, geheugen en verbeelding en kunnen
bewegen (dieren).
- Rationele zielen: kunnen ook logisch redeneren (mensen).
Alhazens ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? Wat er in de geest zit komt voor een deel
voort uit wat van buiten naar binnen komt.
Stelde dat zicht niet is als tast en signalen naar buiten zendt (actief), maar dat de
signalen van buiten naar binnen komen (passief)
, 3
Avicenna’s ideeën:
Wat is de rol van de geest bij kennisverwerving? De geest is actief, want hier zit de kennis.
Uitbreiding van Aristoteles’ functies van de ziel:
- Externe zintuigen (naar buiten kijken), zoals zicht, gehoor, reuk, smaak en tast
- Interne zintuigen (naar binnen kijken), zoals inschatting en neiging
Zelfbewustzijn: zelfs als je geen zintuiglijke/sensorische input hebt, zal een mens nog
iets ervaren, namelijk het zelfbewustzijn
Voorbeeld: floating man gedachte-experiment
, 4
College 2: Pioneering Philosophers
Thema: Wat is de relatie tussen lichaam en geest? Hoe komen we tot kennis over de wereld?
Belangrijkste personen in dit hoofdstuk:
Descartes
Locke (geïnspireerd door Descartes’ mechanistische fysiologie)
Leibniz (geïnspireerd door Descartes’ interactief dualisme)
Descartes’ ideeën:
Wat is de relatie tussen lichaam en geest? Lichaam en geest zijn twee verschillende dingen.
Hoe komen we tot kennis over de wereld? Via mechanistische fysiologie (geest is passief) en
interactief dualisme (geest is actief)
Methode:
o Twijfel aan alles
o Vergaar kennis door deductie (denken) voor inductie (sensorische ervaring)
o Ga op zoek naar simple natures: fundamentele eigenschappen van fysieke
fenomenen waar je niet aan kunt twijfelen; Extensie (ruimte inname) en beweging
bestaan zeker in de fysieke wereld
Dit idee lijkt op het idee van Galileo dat er twee kwaliteiten zeker zijn; primaire
kwaliteiten (vorm, hoeveelheid, beweging) en secundaire kwaliteiten (zicht,
geluid, gevoel). Dit komt overeen met de ideeën van Plato over idealisme,
verschijningsvorm en ideale vorm.
Fysica: het universum is gevuld met deeltjes (vuur, lucht en aarde). Deze deeltjes
hebben extensie en beweging.
Mechanistische Fysiologie: het lichaam is een machine die bestaat uit holle buizen
(zenuwen) waar animal spirits (hersenvocht) doorheen stroomt. Hierdoor kunnen
reflexen (stimulus + respons) uitgelegd worden.
Bij reflexmatig gedrag is geen ziel nodig als verklarend element. Dit spreekt
Aristoteles tegen. Descartes kon alleen niet de rationele ziel verklaren.
Dualisme: aan zintuigen kun je twijfelen, maar ik denk dus ik besta. Dat laatste is de
rationele ziel met aangeboren ideeën die niet te verklaren zijn.
Dit idee komt overeen met de ideeën van Plato over nativisme en rationalisme, en
met de ideeën van Avicenna over de Floating Man en zelfbewustzijn.
Interactief dualisme: het geest en de lichaam interacteren via de pijnappelklier.
Locke’s ideeën:
Wat is de relatie tussen lichaam en geest? Hoe komen we tot kennis over de wereld? Via
mechanistische fysiologie (geest is passief)
De ziel is niet nodig voor kennis. Alles kan verklaard worden door de mechanistische
fysiologie. Daarbij zijn sensaties en reflecties nodig.
Drie soorten kennis:
o Intuïtieve kennis: je ziet zaken zoals ze zijn (bijv. iets is rood)
o Demonstratieve kennis: je kunt zaken uitleggen en beredeneren (bijv. wiskunde)
o Sensitieve kennis: krijg je via je ervaring/waarneming
