Hoorcollege 1 – Preventie van KM en jeugddelinquentie
Wat is preventie?
Preventie = goede preventie kan zorgen voor een gezonde, veilige en kansrijke opvoed- en
opgroeiomgeving van jeugdigen.
Anders gezegd willen we voorkomen dat kinderen in de problemen raken. En we willen zo
goed mogelijk zorgen dat we niet hoeven te interveniëren door een zo goed mogelijke
preventie methoden aan te bieden.
- Bevorderen normaal leven en positieve ontwikkeling
- Gericht nemen van beschermende maatregelen
- Belemmerende of risicovolle factoren voorkomen, signaleren, verkleinen en waar
nodig bestrijden
Belang preventie KM
Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van kinderen: in 2017 zijn er tussen de 90.000 –
127.000 kinderen in Nederland mishandeld/verwaarloosd.
er zijn dus nog best veel kinderen die in deze omstandigheden terechtkomen. Met
preventie kunnen we voorkomen dat deze kinderen in deze nare omstandigheden
terechtkomen en we moeten interveniëren. Als je dan kijkt naar jeugddelinquentie is KM een
risicofactor voor jeugddelinquentie. Deze kinderen belanden sneller in de jeugddelinquentie.
- Focus op KM
- Risico voor jeugdcriminaliteit
Impact KM en jeugdcriminaliteit
- Gevolgen tijdens de jeugd
- Gevolgen op volwassen leeftijd
- Gevolgen voor de maatschappij: KM en delinquentie veroorzaken veel overlast en
kosten veel geld. Interventies voor KM zijn vaak erg prijzig, dus preventie zou ervoor
kunnen zorgen dat dit minder nodig is.
Preventie pyramide
Er zijn verschillende niveaus van preventie.
Universeel: wordt ingezet op alle
ouders en kinderen van Nl. Bijv.
brochures bij kdv, ggz,
consultatiebureau. Het zijn adviezen
op problemen te vermijden op een
breed en mild niveau.
Selectief: we kijken naar een
specifiekere groep, waarbij het gaat
om mensen met een verhoogd risico.
Bijv. mensen met lager SES, armere
buurten, bepaalde scholen met lager
niveau. Het gaat voornamelijk om voorlichting en signalering (kijken of er al problemen zijn
en of we daar al iets mee kunnen).
,Geïndiceerd: gaat over individuen met een hoog risico of een beginnend probleem. Dit zijn
preventieve interventies, eerstelijns ondersteuning en andere soorten hulp. Dit gaat vooral
over gezinnen waarbij een vermoeden is van KM, dus het is niet per se gemeld maar er speelt
al wel iets.
PIT = Preventieve Interventie Team
Preventie volgens het NJI
Een preventie is het meest succesvol als de strategie:
- Het gevoel van competentie van ouders vergroot
- Ouders leert reële verwachtingen te hebben over de opvoeding
o Leeftijdsadequaat
o Niet te hoge verwachtingen
- De opvoedvaardigheden vergroot
o Sensitiviteit en responsiviteit
Subonderdelen in preventies van het NJI:
- Veel interventies zijn goed onderbouwd dit zijn interventies die gebaseerd is op
theorie en die veelbelovend zijn, maar ze zijn niet onderzocht op effectiviteit. We
weten dus niet of ze in de praktijk ook werken
- Het liefst willen we dat interventies onder het paarse vak (effectief) valt, maar dit zijn
er niet veel.
- Als een interventie effectief is gebleken is het wel belangrijk om te kijken in welke
setting (welk land, welke doelgroep, welke omstandigheden?) het is niet altijd te
generaliseren naar andere landen en omgevingen.
,Maar het NJI is geen wetenschappelijk instituut, dus wat zegt wetenschappelijke literatuur.
Preventie interventies voor KM in Nederland (oa)
Dit zijn interventies die relevant zijn voor gezinnen waar KM speelt, maar dat betekent niet
dat ze hier in eerste instantie ook voor zijn ontwikkeld. Ze kunnen gericht zijn op iets anders
maar ook KM verminderen.
Parent-Child Interaction Therapy (PCIT)
= een geprotocolleerd behandelprogramma voor kinderen van 2-7 jr. met gedragsproblemen
en hun ouders. Door het vergroten van de opvoedingsvaardigheden van de ouders beoogt de
interventie de gedragsproblemen bij de kinderen en de stress bij de ouders te verminderen.
- Het is een gezinsgerichte aanpak, wat betekent dat beide ouders betrokken worden
maar in de praktijk gebeurt dit niet altijd.
- Deze interventie kan ook op ambulant niveau gegeven worden
Parent Management Training Oregon (PMTO)
= PMTO is een behandeling voor gezinnen met één of meer kinderen met externaliserende
gedragsproblemen, al dan niet gecombineerd met hyperactiviteit. Het doel van de behandeling
is dat de kinderen beter gaan functioneren en hun gedragsproblemen verminderen doordat hun
ouders meer effectieve opvoedstrategieën toepassen.
- Deze is recent effectief bevonden als preventie voor KM. Maar werkt dat ook voor alle
doelgroepen?
Stevig Ouderschap
= Stevig Ouderschap geeft gezinnen met minder makkelijke start een steuntje in de rug. Met
circa vier prenatale en 6 – 10 postnatale huisbezoeken (tot de kindertijd van twee jaar) van
een speciaal opgeleide jeugdverpleegkundige worden ouders geholpen hun zelfvertrouwen en
zelfredzaamheid te vergroten en hun sociale netwerk te versterken. De methode gaat uit van
eigen kracht, eigen behoeften en eigen invulling.
, - Nadeel is dat dit specifiek is voor hele jonge kinderen (0-2jr.)
- Is meer gericht op preventie van problemen en specifiek voor kindermishandeling
- Laagdrempelig omdat het thuis gegeven wordt
Voorzorg
VoorZorg richt zich op het terugdringen van (het risico op) KM. Verpleegkundigen bezoeken
kwetsbare jonge aanstaande moeders tijdens hun zwangerschap en eerste levensjaren bij hen
thuis. VoorZorg verbetert zwangerschaps- en geboorte-uitkomsten, de gezondheid en
ontwikkeling van het kind en de persoonlijke ontwikkeling van de moeder.
- Interventie is vergelijkbaar met Stevig Ouderschap
Effectieve preventie van (recidive van) jeugddelinquentie
- Ouderschap met liefde en grenzen (12-18 jr.) – effectief volgens eerste aanwijzingen
- Agressieregulatie op Maat Ambulant (16-24 jr) – effectief volgens eerste aanwijzingen
- Minder boos en opstandig (8-12 jr.) – effectief volgens goede aanwijzingen
- Multisysteem Therapie (12-18 jr.) – effectief volgens sterke aanwijzingen
- Multidimensionele familietherapie (12-19 jr.) – effectief volgens sterke aanwijzingen
Effectiviteit (preventieve) interventies
Om te kijken hoe effectief een interventie is moet je kijken naar RCT.
Gouden standaard: Randomized Controlled Trial (RCT) – random toewijzing
De ene groep krijgt de interventie en de andere groep niet
(krijgen care-as-usual).
De mensen worden random toebedeeld in twee groepen
verkleint de kans op bias + groepen zijn dan vergelijkbaar.
Euser et al. (2015). A gloomy picture: A meta-analysis of randomized controlled trials
revealed disappointing effectiveness of programs aiming at preventing child maltreatment.
Effectiviteit preventie kindermishandeling
- Meta-analyse van Euser et al. (2015)
Wat is preventie?
Preventie = goede preventie kan zorgen voor een gezonde, veilige en kansrijke opvoed- en
opgroeiomgeving van jeugdigen.
Anders gezegd willen we voorkomen dat kinderen in de problemen raken. En we willen zo
goed mogelijk zorgen dat we niet hoeven te interveniëren door een zo goed mogelijke
preventie methoden aan te bieden.
- Bevorderen normaal leven en positieve ontwikkeling
- Gericht nemen van beschermende maatregelen
- Belemmerende of risicovolle factoren voorkomen, signaleren, verkleinen en waar
nodig bestrijden
Belang preventie KM
Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van kinderen: in 2017 zijn er tussen de 90.000 –
127.000 kinderen in Nederland mishandeld/verwaarloosd.
er zijn dus nog best veel kinderen die in deze omstandigheden terechtkomen. Met
preventie kunnen we voorkomen dat deze kinderen in deze nare omstandigheden
terechtkomen en we moeten interveniëren. Als je dan kijkt naar jeugddelinquentie is KM een
risicofactor voor jeugddelinquentie. Deze kinderen belanden sneller in de jeugddelinquentie.
- Focus op KM
- Risico voor jeugdcriminaliteit
Impact KM en jeugdcriminaliteit
- Gevolgen tijdens de jeugd
- Gevolgen op volwassen leeftijd
- Gevolgen voor de maatschappij: KM en delinquentie veroorzaken veel overlast en
kosten veel geld. Interventies voor KM zijn vaak erg prijzig, dus preventie zou ervoor
kunnen zorgen dat dit minder nodig is.
Preventie pyramide
Er zijn verschillende niveaus van preventie.
Universeel: wordt ingezet op alle
ouders en kinderen van Nl. Bijv.
brochures bij kdv, ggz,
consultatiebureau. Het zijn adviezen
op problemen te vermijden op een
breed en mild niveau.
Selectief: we kijken naar een
specifiekere groep, waarbij het gaat
om mensen met een verhoogd risico.
Bijv. mensen met lager SES, armere
buurten, bepaalde scholen met lager
niveau. Het gaat voornamelijk om voorlichting en signalering (kijken of er al problemen zijn
en of we daar al iets mee kunnen).
,Geïndiceerd: gaat over individuen met een hoog risico of een beginnend probleem. Dit zijn
preventieve interventies, eerstelijns ondersteuning en andere soorten hulp. Dit gaat vooral
over gezinnen waarbij een vermoeden is van KM, dus het is niet per se gemeld maar er speelt
al wel iets.
PIT = Preventieve Interventie Team
Preventie volgens het NJI
Een preventie is het meest succesvol als de strategie:
- Het gevoel van competentie van ouders vergroot
- Ouders leert reële verwachtingen te hebben over de opvoeding
o Leeftijdsadequaat
o Niet te hoge verwachtingen
- De opvoedvaardigheden vergroot
o Sensitiviteit en responsiviteit
Subonderdelen in preventies van het NJI:
- Veel interventies zijn goed onderbouwd dit zijn interventies die gebaseerd is op
theorie en die veelbelovend zijn, maar ze zijn niet onderzocht op effectiviteit. We
weten dus niet of ze in de praktijk ook werken
- Het liefst willen we dat interventies onder het paarse vak (effectief) valt, maar dit zijn
er niet veel.
- Als een interventie effectief is gebleken is het wel belangrijk om te kijken in welke
setting (welk land, welke doelgroep, welke omstandigheden?) het is niet altijd te
generaliseren naar andere landen en omgevingen.
,Maar het NJI is geen wetenschappelijk instituut, dus wat zegt wetenschappelijke literatuur.
Preventie interventies voor KM in Nederland (oa)
Dit zijn interventies die relevant zijn voor gezinnen waar KM speelt, maar dat betekent niet
dat ze hier in eerste instantie ook voor zijn ontwikkeld. Ze kunnen gericht zijn op iets anders
maar ook KM verminderen.
Parent-Child Interaction Therapy (PCIT)
= een geprotocolleerd behandelprogramma voor kinderen van 2-7 jr. met gedragsproblemen
en hun ouders. Door het vergroten van de opvoedingsvaardigheden van de ouders beoogt de
interventie de gedragsproblemen bij de kinderen en de stress bij de ouders te verminderen.
- Het is een gezinsgerichte aanpak, wat betekent dat beide ouders betrokken worden
maar in de praktijk gebeurt dit niet altijd.
- Deze interventie kan ook op ambulant niveau gegeven worden
Parent Management Training Oregon (PMTO)
= PMTO is een behandeling voor gezinnen met één of meer kinderen met externaliserende
gedragsproblemen, al dan niet gecombineerd met hyperactiviteit. Het doel van de behandeling
is dat de kinderen beter gaan functioneren en hun gedragsproblemen verminderen doordat hun
ouders meer effectieve opvoedstrategieën toepassen.
- Deze is recent effectief bevonden als preventie voor KM. Maar werkt dat ook voor alle
doelgroepen?
Stevig Ouderschap
= Stevig Ouderschap geeft gezinnen met minder makkelijke start een steuntje in de rug. Met
circa vier prenatale en 6 – 10 postnatale huisbezoeken (tot de kindertijd van twee jaar) van
een speciaal opgeleide jeugdverpleegkundige worden ouders geholpen hun zelfvertrouwen en
zelfredzaamheid te vergroten en hun sociale netwerk te versterken. De methode gaat uit van
eigen kracht, eigen behoeften en eigen invulling.
, - Nadeel is dat dit specifiek is voor hele jonge kinderen (0-2jr.)
- Is meer gericht op preventie van problemen en specifiek voor kindermishandeling
- Laagdrempelig omdat het thuis gegeven wordt
Voorzorg
VoorZorg richt zich op het terugdringen van (het risico op) KM. Verpleegkundigen bezoeken
kwetsbare jonge aanstaande moeders tijdens hun zwangerschap en eerste levensjaren bij hen
thuis. VoorZorg verbetert zwangerschaps- en geboorte-uitkomsten, de gezondheid en
ontwikkeling van het kind en de persoonlijke ontwikkeling van de moeder.
- Interventie is vergelijkbaar met Stevig Ouderschap
Effectieve preventie van (recidive van) jeugddelinquentie
- Ouderschap met liefde en grenzen (12-18 jr.) – effectief volgens eerste aanwijzingen
- Agressieregulatie op Maat Ambulant (16-24 jr) – effectief volgens eerste aanwijzingen
- Minder boos en opstandig (8-12 jr.) – effectief volgens goede aanwijzingen
- Multisysteem Therapie (12-18 jr.) – effectief volgens sterke aanwijzingen
- Multidimensionele familietherapie (12-19 jr.) – effectief volgens sterke aanwijzingen
Effectiviteit (preventieve) interventies
Om te kijken hoe effectief een interventie is moet je kijken naar RCT.
Gouden standaard: Randomized Controlled Trial (RCT) – random toewijzing
De ene groep krijgt de interventie en de andere groep niet
(krijgen care-as-usual).
De mensen worden random toebedeeld in twee groepen
verkleint de kans op bias + groepen zijn dan vergelijkbaar.
Euser et al. (2015). A gloomy picture: A meta-analysis of randomized controlled trials
revealed disappointing effectiveness of programs aiming at preventing child maltreatment.
Effectiviteit preventie kindermishandeling
- Meta-analyse van Euser et al. (2015)
