Inhoud
Medisch.................................................................................................................. 2
Diabetes Mellitus................................................................................................. 2
Diabetes mellitus TYPE 2..................................................................................... 5
Ouderen.............................................................................................................. 7
COPD................................................................................................................... 8
Astma.................................................................................................................. 9
Mensen met en verstandelijke beperking..........................................................11
Psychotische aandoeningen.............................................................................. 13
Schizofrenie en soorten..................................................................................... 16
Ziektebeeld psychosen...................................................................................... 17
Multiple sclerose (MS)....................................................................................... 19
Urologie en incontinentie.................................................................................. 20
Voeding............................................................................................................. 23
Oncologie.......................................................................................................... 27
CVA.................................................................................................................... 32
Verpleegkunde...................................................................................................... 39
Bronchus verwijdende therapie.........................................................................39
Langdurige zorg................................................................................................ 40
Oorzaken langdurige aandoeningen bij ouderen...............................................43
Geriatrie/gerontologie....................................................................................... 43
Palliatieve zorg.................................................................................................. 46
Psychiatrie......................................................................................................... 51
Mensen met een verstandelijke beperking........................................................55
Verpleegkundige begeleiding bij incontinentie..................................................62
Cultuur.............................................................................................................. 63
Klinisch redeneren............................................................................................. 65
NSM................................................................................................................... 67
GVO................................................................................................................... 67
Voeding............................................................................................................. 70
Zingeving en ethiek........................................................................................... 71
Organisatie van zorg......................................................................................... 73
Fouten in de zorg............................................................................................... 80
Sociaal wijkteam............................................................................................... 82
VTV....................................................................................................................... 82
Katheteriseren vrouw........................................................................................ 82
, Katheteriseren man........................................................................................... 86
Injecteren.......................................................................................................... 90
Subcutaan...................................................................................................... 90
Intramusculair................................................................................................ 91
Bloedglucose waarde bepalen en injecteren insuline........................................92
SRV....................................................................................................................... 94
Medisch
Diabetes Mellitus
Ziekte
,Diabetes mellitus type 1 kenmerkt zich door een absoluut tekort aan insuline als
gevolg van een auto immuun destructie die van de insuline producerende
bètacellen In de pancreas.
Etiologie
De risicofactoren en oorzaken van het ontwikkelen van DM1 ze zijn niet duidelijk
en worden nog bestudeerd. Er lijkt sprake te zijn van een combinatie van erfelijke
aanleg en diverse omgevingsfactoren, zoals bepaalde virusinfecties, die als
trigger werken op het immuunsysteem.
Hyperglycemie
Bij een te hoog glucosegehalte in het bloed zo het overschot aan glucose In de
urine terechtkomen. Glucosemoleculen zijn osmotisch actief. Dit houdt in dat ze
water aantrekken. Daardoor wordt door de nieren, Samen met glucose, ook meer
water uitgescheiden en neemt de urineproductie toe. Dit kan leiden tot
dehydratie, waardoor zorgvrager overmatig dorst krijgt en veel drinkt.
Ketoacidose en ketoacidotisch coma
Bij een tekort eigenlijk glucose kunnen alle lichaamscellen minder goed
functioneren door energiegebrek. Hersencellen zijn sterk afhankelijk van glucose
door hun energie, daardoor leidt een tekort aan glucose al snel tot verwardheid.
Om bij glucose gebrek toch aan Energy te komen voor de vetten verbrand.
Daardoor treden gewichtsverlies en een hongergevoel op. Als bijproduct van
vetverbranding wordt ketonen geproduceerd. Dit zijn zure stoffen die in hoge
concentraties schadelijk zijn voor hersencellen. Sommige ketonen worden
omgezet in aceton, Dit is in uitgeademde lucht te ruiken als een zoete geur. De
ketonen leidde tot ketoacidose, verzuring van het bloed. De lage PH zorgt voor
prikkeling van het ademcentrum en leidt tot een toename van adem snelheid en
diepte. Een vergevorderde ketoacidose kan, in combinatie met een
hypovolemisch shock, leiden tot een ketoacidotisch coma en uiteindelijk tot de
dood.
Symptomen
Bij nog niet ontdekte DM1 ontwikkelen de klachten zich in kortere tijd, meestal
binnen een aantal weken. Op de voorgrond staan symptomen die passen pijn
hyperglykemie en vet verbranding door glucose tekort In de cel:
- Polyurie;
- Polydipsie;
- Een droge mond en tong;
- Snel gewichtsverlies;
- Vermoeidheid en algehele malaise;
- Geïrriteerd zijn.
Als er sprake is van ernstige ontregeling en ketoacidose:
- Tekenen van dehydratie: droge slijmvliezen, een droge huid en ingevallen
ogen;
- Tekenen van hypovolemische shock: tachycardie, hypotensie;
- Tekenen van ketoacidose: een snelle en diepe ademhaling; aceton geur
van uitgeademde lucht, misselijkheid;
- Een verminderd bewustzijn tot coma als gevolg.
Diagnostiek
Anamnese en lichamelijk onderzoek zijn gericht op de vitale functies en de
genoemde symptomen. De diagnose diabetes mellitus wordt gesteld door het
, bepalen van het glucosegehalte in het bloedplasma. Meestal gebeurt dit met een
vingerprik en een draagbare glucosemeter.
Behandeling
Op dit moment is DM1 niet te genezen. De zorgvrager moet levenslang insuline
toegediend krijgen. Daarnaast is begeleiding van zelfmanagement en aandacht
voor een gezonde levensstijl essentieel.
Medicamenteuze behandeling
Omdat de bètacellen van de pancreas zelf geen insuline meer aanmaken, kan
DM1 Alleen worden behandeld door toediening van insuline. Insuline wordt per
injectie subcutaan toegediend. Orale toepassing is niet mogelijk, Omdat insuline
een eiwit is en dat wordt afgebroken in het spijsverteringskanaal. Er zijn diverse
vormen van insuline beschikbaar, een zeer kortwerkende tot zeer langwerkende
en mengvorm hiervan. Het instellen van insulinetherapie vereist specifieke kennis
en ervaring. Het streven is een nauwkeurig gereguleerd glucosegehalte waarbij
de natuurlijke afgifte van insuline zoveel mogelijk wordt nagebootst. Er moet een
goede afstemming zijn tussen lichamelijke inspanning, voeding en de
hoeveelheid toegediende insuline. Een ontregeling kan leiden tot hypoglykemie
of juist tot hyper glycemie. Bij de ontregelingen kunnen gevaarlijk zijn.
Op basis van gemeente glucosewaarde wordt insuline meerdere keren per dag
toegediend, meestal voor de maaltijd en voor de nacht. Er is veel discipline voor
nodig om meerdere malen per dag de bloedglucose te meten en insuline te
spuiten. Het controleren van de instelling op lange termijn wordt gedaan aan de
hand van het HBa1C. Deze waarde geeft een indicatie van het gemiddelde
glucosegehalte In de afgelopen 3 maanden.
Insulinepomp
Veel zorgvragers met DM1 hebben een continu insuline pomp en een subcutane
sensor, waarmee het glucosegehalte afgelezen wordt door een app op een
smartphone, de pomp geeft een continue basis oefent insuline af, bij de
maaltijden wordt op basis van de glucose waarden een bolus insuline bijgegeven.
Hierdoor wordt een beter ingesteld glucosegehalte bereikt en treedt
hypoglycemie premie minder vaak op. De kunstmatige pancreas is in een
vergevorderd stadium van ontwikkeling. Dit apparaatje meet continu het
glucosegehalte en geeft automatisch en continu één hoeveelheid insuline of
glucagon af op basis van de actuele glucosewaarde. Op die manier wordt de
fysiologische regulering van het bloed glucosegehalte zoveel mogelijk
nagebootst.
Niet medicamenteuze behandeling
Educatie van zorgvragers met DM1 over het afstemmen van voeding en
lichamelijke inspanning in combinatie met insulinetherapie is essentieel. Gezonde
voeding bevat vooral langzame koolhydraat en weinig verzadigde vetten. Dit
laatste is ook belangrijk in verband met de verhoogde kans op hart- en
vaatziekten die zorgvragers met DM1 hebben.
Prognose
Door de complicaties op lange termijn is de levensverwachting van zorgvragers
met DM1 gemiddeld 10 jaar korter dan die van Mensen Zonder de aandoening.
Een goede regulatie van het gekozen gehalte vanaf het moment van de diagnose
zorgt op lange termijn voor minder complicaties.
Medisch.................................................................................................................. 2
Diabetes Mellitus................................................................................................. 2
Diabetes mellitus TYPE 2..................................................................................... 5
Ouderen.............................................................................................................. 7
COPD................................................................................................................... 8
Astma.................................................................................................................. 9
Mensen met en verstandelijke beperking..........................................................11
Psychotische aandoeningen.............................................................................. 13
Schizofrenie en soorten..................................................................................... 16
Ziektebeeld psychosen...................................................................................... 17
Multiple sclerose (MS)....................................................................................... 19
Urologie en incontinentie.................................................................................. 20
Voeding............................................................................................................. 23
Oncologie.......................................................................................................... 27
CVA.................................................................................................................... 32
Verpleegkunde...................................................................................................... 39
Bronchus verwijdende therapie.........................................................................39
Langdurige zorg................................................................................................ 40
Oorzaken langdurige aandoeningen bij ouderen...............................................43
Geriatrie/gerontologie....................................................................................... 43
Palliatieve zorg.................................................................................................. 46
Psychiatrie......................................................................................................... 51
Mensen met een verstandelijke beperking........................................................55
Verpleegkundige begeleiding bij incontinentie..................................................62
Cultuur.............................................................................................................. 63
Klinisch redeneren............................................................................................. 65
NSM................................................................................................................... 67
GVO................................................................................................................... 67
Voeding............................................................................................................. 70
Zingeving en ethiek........................................................................................... 71
Organisatie van zorg......................................................................................... 73
Fouten in de zorg............................................................................................... 80
Sociaal wijkteam............................................................................................... 82
VTV....................................................................................................................... 82
Katheteriseren vrouw........................................................................................ 82
, Katheteriseren man........................................................................................... 86
Injecteren.......................................................................................................... 90
Subcutaan...................................................................................................... 90
Intramusculair................................................................................................ 91
Bloedglucose waarde bepalen en injecteren insuline........................................92
SRV....................................................................................................................... 94
Medisch
Diabetes Mellitus
Ziekte
,Diabetes mellitus type 1 kenmerkt zich door een absoluut tekort aan insuline als
gevolg van een auto immuun destructie die van de insuline producerende
bètacellen In de pancreas.
Etiologie
De risicofactoren en oorzaken van het ontwikkelen van DM1 ze zijn niet duidelijk
en worden nog bestudeerd. Er lijkt sprake te zijn van een combinatie van erfelijke
aanleg en diverse omgevingsfactoren, zoals bepaalde virusinfecties, die als
trigger werken op het immuunsysteem.
Hyperglycemie
Bij een te hoog glucosegehalte in het bloed zo het overschot aan glucose In de
urine terechtkomen. Glucosemoleculen zijn osmotisch actief. Dit houdt in dat ze
water aantrekken. Daardoor wordt door de nieren, Samen met glucose, ook meer
water uitgescheiden en neemt de urineproductie toe. Dit kan leiden tot
dehydratie, waardoor zorgvrager overmatig dorst krijgt en veel drinkt.
Ketoacidose en ketoacidotisch coma
Bij een tekort eigenlijk glucose kunnen alle lichaamscellen minder goed
functioneren door energiegebrek. Hersencellen zijn sterk afhankelijk van glucose
door hun energie, daardoor leidt een tekort aan glucose al snel tot verwardheid.
Om bij glucose gebrek toch aan Energy te komen voor de vetten verbrand.
Daardoor treden gewichtsverlies en een hongergevoel op. Als bijproduct van
vetverbranding wordt ketonen geproduceerd. Dit zijn zure stoffen die in hoge
concentraties schadelijk zijn voor hersencellen. Sommige ketonen worden
omgezet in aceton, Dit is in uitgeademde lucht te ruiken als een zoete geur. De
ketonen leidde tot ketoacidose, verzuring van het bloed. De lage PH zorgt voor
prikkeling van het ademcentrum en leidt tot een toename van adem snelheid en
diepte. Een vergevorderde ketoacidose kan, in combinatie met een
hypovolemisch shock, leiden tot een ketoacidotisch coma en uiteindelijk tot de
dood.
Symptomen
Bij nog niet ontdekte DM1 ontwikkelen de klachten zich in kortere tijd, meestal
binnen een aantal weken. Op de voorgrond staan symptomen die passen pijn
hyperglykemie en vet verbranding door glucose tekort In de cel:
- Polyurie;
- Polydipsie;
- Een droge mond en tong;
- Snel gewichtsverlies;
- Vermoeidheid en algehele malaise;
- Geïrriteerd zijn.
Als er sprake is van ernstige ontregeling en ketoacidose:
- Tekenen van dehydratie: droge slijmvliezen, een droge huid en ingevallen
ogen;
- Tekenen van hypovolemische shock: tachycardie, hypotensie;
- Tekenen van ketoacidose: een snelle en diepe ademhaling; aceton geur
van uitgeademde lucht, misselijkheid;
- Een verminderd bewustzijn tot coma als gevolg.
Diagnostiek
Anamnese en lichamelijk onderzoek zijn gericht op de vitale functies en de
genoemde symptomen. De diagnose diabetes mellitus wordt gesteld door het
, bepalen van het glucosegehalte in het bloedplasma. Meestal gebeurt dit met een
vingerprik en een draagbare glucosemeter.
Behandeling
Op dit moment is DM1 niet te genezen. De zorgvrager moet levenslang insuline
toegediend krijgen. Daarnaast is begeleiding van zelfmanagement en aandacht
voor een gezonde levensstijl essentieel.
Medicamenteuze behandeling
Omdat de bètacellen van de pancreas zelf geen insuline meer aanmaken, kan
DM1 Alleen worden behandeld door toediening van insuline. Insuline wordt per
injectie subcutaan toegediend. Orale toepassing is niet mogelijk, Omdat insuline
een eiwit is en dat wordt afgebroken in het spijsverteringskanaal. Er zijn diverse
vormen van insuline beschikbaar, een zeer kortwerkende tot zeer langwerkende
en mengvorm hiervan. Het instellen van insulinetherapie vereist specifieke kennis
en ervaring. Het streven is een nauwkeurig gereguleerd glucosegehalte waarbij
de natuurlijke afgifte van insuline zoveel mogelijk wordt nagebootst. Er moet een
goede afstemming zijn tussen lichamelijke inspanning, voeding en de
hoeveelheid toegediende insuline. Een ontregeling kan leiden tot hypoglykemie
of juist tot hyper glycemie. Bij de ontregelingen kunnen gevaarlijk zijn.
Op basis van gemeente glucosewaarde wordt insuline meerdere keren per dag
toegediend, meestal voor de maaltijd en voor de nacht. Er is veel discipline voor
nodig om meerdere malen per dag de bloedglucose te meten en insuline te
spuiten. Het controleren van de instelling op lange termijn wordt gedaan aan de
hand van het HBa1C. Deze waarde geeft een indicatie van het gemiddelde
glucosegehalte In de afgelopen 3 maanden.
Insulinepomp
Veel zorgvragers met DM1 hebben een continu insuline pomp en een subcutane
sensor, waarmee het glucosegehalte afgelezen wordt door een app op een
smartphone, de pomp geeft een continue basis oefent insuline af, bij de
maaltijden wordt op basis van de glucose waarden een bolus insuline bijgegeven.
Hierdoor wordt een beter ingesteld glucosegehalte bereikt en treedt
hypoglycemie premie minder vaak op. De kunstmatige pancreas is in een
vergevorderd stadium van ontwikkeling. Dit apparaatje meet continu het
glucosegehalte en geeft automatisch en continu één hoeveelheid insuline of
glucagon af op basis van de actuele glucosewaarde. Op die manier wordt de
fysiologische regulering van het bloed glucosegehalte zoveel mogelijk
nagebootst.
Niet medicamenteuze behandeling
Educatie van zorgvragers met DM1 over het afstemmen van voeding en
lichamelijke inspanning in combinatie met insulinetherapie is essentieel. Gezonde
voeding bevat vooral langzame koolhydraat en weinig verzadigde vetten. Dit
laatste is ook belangrijk in verband met de verhoogde kans op hart- en
vaatziekten die zorgvragers met DM1 hebben.
Prognose
Door de complicaties op lange termijn is de levensverwachting van zorgvragers
met DM1 gemiddeld 10 jaar korter dan die van Mensen Zonder de aandoening.
Een goede regulatie van het gekozen gehalte vanaf het moment van de diagnose
zorgt op lange termijn voor minder complicaties.
