Ontwikkelingspsychopathologie samenvatting
Hoofdstuk 1 boek
Ontwikkelingspsychopathologie: de wetenschappelijke discipline die
onderzoekt hoe psychische stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen.
(ontwikkelings)psychopathologie is iets anders dan psychiatrie, de
psychiatrie is een medische discipline die zich bezighoudt met onderzoek,
diagnose en behandeling van psychische stoornissen.
Omdat er zoveel verschillende factoren een rol spelen bij het ontstaan en
het beloop van psychische stoornissen, gebruikt de
ontwikkelingspsychopathologie de inzichten van verschillende disciplines:
- De ontwikkelingspsychologie (de normale ontwikkeling)
- De klinische psychologie (de afwijkende ontwikkeling)
- De pedagogie (de opvoeding)
- De kinderpsychiatrie (psychiatrische ziekten)
- De biologie (erfelijkheid en lichamelijke rijping)
- De sociologie (maatschappelijke processen)
- De antropologie (culturele normen en waarden)
- De epidemiologie (het voorkomen van ziekten en stoornissen onder
de bevolking)
Herinneringen beinvloeden de waardering van bepaalde ervaringen maar
andersom beinvloeden ervaringen ook weer herinneringen
Verschillende factoren beinvloeden op verschillende momenten
zowel het ontstaan als het beloop van gedrag. Het gaat dan om:
- Kindgebonden factoren: genetische aanleg, sekse, leeftijd,
intelligentie en impulsbeheersing
- Ouder- en gezinsgebonden factoren: opleiding, inkomen,
opvoedingsvaardigheden en lichamelijke en gesteelijke gezondheid.
- Omgevingsgebonden factoren: sociaal netwerk (familieleden,
buren, vrienden), maatschappelijke factoren zoals sociale
(on)gelijkheid, welvaart, onderwijs, televisie en sociale media,
culturele normen en waarden.
Normale ontwikkeling: om te kunnen beoordelen of gedrag afwijkend is
of onaangepast, moet je weten welk gedrag ‘normaal’ is. Lees: gemiddeld
het vaakst voorkomt op een bepaalde leeftijd – tijdens de verschillende
,ontwikkelingsstadia die een kind doormaakt. Daarbij verschillen jongens
en meisjes soms van elkaar, en zijn er ook culturele verschillen.
Kenmerken van psychische stoornissen: de kenmerken van psychische
stoornissen worden beschreven aan de hand van DSM-5 (handboek voor
de classificatie van psychische stoornissen).
Differentiaal diagnose: op welke stoornissen lijkt de besproken stoornis
De comorbiditeit: met welke andere psychische en lichamelijke
stoornissen of problemen gaat de betreffende stoornis samen.
De prevalentie van de stoornis: hoe vaak komt ze voor?
De verschillen in kenmerken van de stoornissen en de prevalentie bij
jongens en meisjes. De prevalentie, kenmerken en comorbiditeit bij
kinderen en jongeren licht verstandelijke beperking. De laatsgenoemde
kinderen en jongeren hebben een tragere cognitieve ontwikkeling en een
lage intelligentiescore (IQ tussen 50 en 70) en hebben problemen zich te
voegen naar algemene (omgangs-) regels en normen in het dagelijkse
leven, zoals op het gebied van communicatie, onderwijs en beroep. Om
die redenen hebben zij een grotere kans op achterstand en scheefgroei in
hun ontwikkeling, zoals psychische stoornissen, dan normaalbegaafde
leeftijdsgenoten. Daarom besteden wij er extra aandacht aan.
Culturele waarden en maatschappelijke omstandigheden kunnen
de kans vergroten of verkleinen dat kinderen zich op een
bepaalde manier gedragen.
Bijv: zo kan een cultuur waarin de waarde dominant is dat kinderen zelf
verantwoordelijk zijn voor hun eigen geluk, de kans op een depressie
vergoten bij kinderen die zich ongelukkig voelen.
Een cultuur waarin geloofd wordt dat je lot in gods hand ligt is wat dat
betreft relaxter.
Ook kan een stoornis verschillend tot uiting komen in verschillende
culturen. Zo trekken veel (maar dus niet alle) Japanse jongeren zich in
zichzelf terug omdat ze bang zijn anderen te mishagen terwijl veel
westerse jongeren zich in zelf tergtrekken omdat ze bang zijn zelf af te
gaan.
Culturele normen en waarden kunnen de opvattingen van volwassenen
over het gedrag van het kind beinvloeden en daarmee hun
psychopathologie.
Een risicofactor heeft een negatieve invloed op de (normale) ontwikkeling
van een kind en vergroot de kans op een stoornis. Een beschermende
,factor doet in een riskante situatie dit negatieve effect geheel of
gedeeltelijk teniet.
Hulpverlening; preventie en behandeling
Binenn de ontwikkelingspsychopathologie wordt de nadruk gelegd op het
vroegtijdig herkennen van risicofactoren. Worden ze inderdaad herkend
dan kan men proberen problemen en stoornissen te voorkomen. En als
deze zich toch voordoen dan kan men er goed mee leren omgaan.
Behandelingen kunnen bestaan uit: ouderbegeleiding of training,
gezinstherapie, individuele therapie voor het kind, residentiele
hulpverlening (hulpverlening in instellingen) en medicatie.
Hoofdstuk 1 in tien punten:
1. Ontwikkelingspsychopathologie is een benadering die inzichten uit
verschillende wetenschappelijke disciplines en theorieën combineert
en intergreert.
2. Psychiatrie is een medisch specialisme;
ontwikkelingspsychopathologie is een integratieve benadering
3. Kinderen en ook jongeren en volwassenen staan in de loop van hun
leven voor meerdere leeftijdsgebonden opgaven. Het op een goede
manier volbrengen van deze opgaven draagt bij aan de psychische
gezondheid.
4. Het actuele gedrag van een kind is altijd het gevolg van vroegere
ervaringen en van eisen die de huidige situatie aan het kind stelt
5. De oorzaak van psychopathologie van een kind niet perse in zijn
verleden
6. Een psyschische stoornis kent nooit slecht 1 onderzoek en is altijd
het resultaat van een wisselwerking tussen biologische factoren en
omgevingsfactoren
7. Of het gedrag van een kind adequaat is kan het als op het latere
leeftijd voorkomt op een stoornis wijzen
8. Elk kind is uniek en dat geldt ook voor kinderen met psyschische
stoornissen. De ADHD’er bestaat niet.
9. Je weet pas wat een afwijkende ontwikkeling is als je weet wat de
normale, gemiddelde ontwikkeling is. Bovendien spelen culturele
opvattingen een belangrijke rol bij het bepalen van wat we normaal
vinden
10. Gedrag vindt nooit in een vacuum plaats, maar altijd in een
sociale, culturele en maatschappelijke omgeving die dat gedrag
beinvloedt en andersom.
Hoofdstuk 2 boek
, Classificeren; het in kaart brengen van mogelijk problematisch gedrag.
Diagnosticeren: het proberen te begrijpen en te verklaren van dat
gedrag. (dit wordt gedaan door gespecialiseerde hulpverleners; een
kinderarts, psychiater, ontwikkelingspsycholoog of orthopedagoog.
Classificatie is een persoon (of een voorwerp of situatie) herkennen, er
een naam aangeven en indelen in een categorie. Dat is handig en nodig
om de wereld overzichtelijk te houden en er daardoor grip op te krijgen.
Classificeren doen we de hele dag door; dit is een jongen/meisje,
brood/vlees/fruit, een stoel/tafel/theekopje, hier is het gezellig/saai.
Afhankelijk van waar we onze aandacht op richten, kijken, luisteren,
proeven, ruiken en/of voelen we om personen, dingen en situaties in te
delen.
Ontwikkelingspsychopathologie heeft als doel afwijkend of
vreemd gedrag goed in kaart te brengen; psychische stoornissen
worden herkend, van elkaar onderscheiden en ingedeeld.
Een classificatiesysteem kan dan helpen om niet alleen onderscheid te
maken tussen combinaties van symptomen maar ook met behulp van zon
systeem kunnen hulpverleners beter begrijpen wat er met een kind aan
de hand is en hoe ze het kunnen helpen.
In de ontwikkelingspyschopathologie wordt onderscheid gemaakt
tussen grote groepen stoornissen zoals gedragsstoornissen,
psychotische stoornissen en angststoornissen. Binnen die groepen worden
subgroepen onderscheiden. Zo bestaan de angststoornissen onder meer
uit de paniekstoornis, de agorafobie, de specifieke fobie en de
seperatieangststoornis. Vergelijk het met de categorie meubilair die je
kunt onderverdelen in tafels, stoelen enz. Die je ook weer in
subcatergorien kunt onderverdelen op grond van kleur, materiaal,
ontwerper etc.
Stigmatisering is het proces waarbij mensen een groep met
gemeenschappelijke en afwijkende kenmerken en/of gedragingen labelt,
veroordeelt en uitsluit.
DSM: diagnostic and statistical manual of mental disorders in NL:
handboek voor de classificatie van psyschische stoornissen.
Uitgangspunten van de DSM:
Het gaat om observeerbaar gedrag (zoals grote rusteloosheid of sporen
van automutilatie). Symptomen beschrijven de stoornis, welk aantal
Hoofdstuk 1 boek
Ontwikkelingspsychopathologie: de wetenschappelijke discipline die
onderzoekt hoe psychische stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen.
(ontwikkelings)psychopathologie is iets anders dan psychiatrie, de
psychiatrie is een medische discipline die zich bezighoudt met onderzoek,
diagnose en behandeling van psychische stoornissen.
Omdat er zoveel verschillende factoren een rol spelen bij het ontstaan en
het beloop van psychische stoornissen, gebruikt de
ontwikkelingspsychopathologie de inzichten van verschillende disciplines:
- De ontwikkelingspsychologie (de normale ontwikkeling)
- De klinische psychologie (de afwijkende ontwikkeling)
- De pedagogie (de opvoeding)
- De kinderpsychiatrie (psychiatrische ziekten)
- De biologie (erfelijkheid en lichamelijke rijping)
- De sociologie (maatschappelijke processen)
- De antropologie (culturele normen en waarden)
- De epidemiologie (het voorkomen van ziekten en stoornissen onder
de bevolking)
Herinneringen beinvloeden de waardering van bepaalde ervaringen maar
andersom beinvloeden ervaringen ook weer herinneringen
Verschillende factoren beinvloeden op verschillende momenten
zowel het ontstaan als het beloop van gedrag. Het gaat dan om:
- Kindgebonden factoren: genetische aanleg, sekse, leeftijd,
intelligentie en impulsbeheersing
- Ouder- en gezinsgebonden factoren: opleiding, inkomen,
opvoedingsvaardigheden en lichamelijke en gesteelijke gezondheid.
- Omgevingsgebonden factoren: sociaal netwerk (familieleden,
buren, vrienden), maatschappelijke factoren zoals sociale
(on)gelijkheid, welvaart, onderwijs, televisie en sociale media,
culturele normen en waarden.
Normale ontwikkeling: om te kunnen beoordelen of gedrag afwijkend is
of onaangepast, moet je weten welk gedrag ‘normaal’ is. Lees: gemiddeld
het vaakst voorkomt op een bepaalde leeftijd – tijdens de verschillende
,ontwikkelingsstadia die een kind doormaakt. Daarbij verschillen jongens
en meisjes soms van elkaar, en zijn er ook culturele verschillen.
Kenmerken van psychische stoornissen: de kenmerken van psychische
stoornissen worden beschreven aan de hand van DSM-5 (handboek voor
de classificatie van psychische stoornissen).
Differentiaal diagnose: op welke stoornissen lijkt de besproken stoornis
De comorbiditeit: met welke andere psychische en lichamelijke
stoornissen of problemen gaat de betreffende stoornis samen.
De prevalentie van de stoornis: hoe vaak komt ze voor?
De verschillen in kenmerken van de stoornissen en de prevalentie bij
jongens en meisjes. De prevalentie, kenmerken en comorbiditeit bij
kinderen en jongeren licht verstandelijke beperking. De laatsgenoemde
kinderen en jongeren hebben een tragere cognitieve ontwikkeling en een
lage intelligentiescore (IQ tussen 50 en 70) en hebben problemen zich te
voegen naar algemene (omgangs-) regels en normen in het dagelijkse
leven, zoals op het gebied van communicatie, onderwijs en beroep. Om
die redenen hebben zij een grotere kans op achterstand en scheefgroei in
hun ontwikkeling, zoals psychische stoornissen, dan normaalbegaafde
leeftijdsgenoten. Daarom besteden wij er extra aandacht aan.
Culturele waarden en maatschappelijke omstandigheden kunnen
de kans vergroten of verkleinen dat kinderen zich op een
bepaalde manier gedragen.
Bijv: zo kan een cultuur waarin de waarde dominant is dat kinderen zelf
verantwoordelijk zijn voor hun eigen geluk, de kans op een depressie
vergoten bij kinderen die zich ongelukkig voelen.
Een cultuur waarin geloofd wordt dat je lot in gods hand ligt is wat dat
betreft relaxter.
Ook kan een stoornis verschillend tot uiting komen in verschillende
culturen. Zo trekken veel (maar dus niet alle) Japanse jongeren zich in
zichzelf terug omdat ze bang zijn anderen te mishagen terwijl veel
westerse jongeren zich in zelf tergtrekken omdat ze bang zijn zelf af te
gaan.
Culturele normen en waarden kunnen de opvattingen van volwassenen
over het gedrag van het kind beinvloeden en daarmee hun
psychopathologie.
Een risicofactor heeft een negatieve invloed op de (normale) ontwikkeling
van een kind en vergroot de kans op een stoornis. Een beschermende
,factor doet in een riskante situatie dit negatieve effect geheel of
gedeeltelijk teniet.
Hulpverlening; preventie en behandeling
Binenn de ontwikkelingspsychopathologie wordt de nadruk gelegd op het
vroegtijdig herkennen van risicofactoren. Worden ze inderdaad herkend
dan kan men proberen problemen en stoornissen te voorkomen. En als
deze zich toch voordoen dan kan men er goed mee leren omgaan.
Behandelingen kunnen bestaan uit: ouderbegeleiding of training,
gezinstherapie, individuele therapie voor het kind, residentiele
hulpverlening (hulpverlening in instellingen) en medicatie.
Hoofdstuk 1 in tien punten:
1. Ontwikkelingspsychopathologie is een benadering die inzichten uit
verschillende wetenschappelijke disciplines en theorieën combineert
en intergreert.
2. Psychiatrie is een medisch specialisme;
ontwikkelingspsychopathologie is een integratieve benadering
3. Kinderen en ook jongeren en volwassenen staan in de loop van hun
leven voor meerdere leeftijdsgebonden opgaven. Het op een goede
manier volbrengen van deze opgaven draagt bij aan de psychische
gezondheid.
4. Het actuele gedrag van een kind is altijd het gevolg van vroegere
ervaringen en van eisen die de huidige situatie aan het kind stelt
5. De oorzaak van psychopathologie van een kind niet perse in zijn
verleden
6. Een psyschische stoornis kent nooit slecht 1 onderzoek en is altijd
het resultaat van een wisselwerking tussen biologische factoren en
omgevingsfactoren
7. Of het gedrag van een kind adequaat is kan het als op het latere
leeftijd voorkomt op een stoornis wijzen
8. Elk kind is uniek en dat geldt ook voor kinderen met psyschische
stoornissen. De ADHD’er bestaat niet.
9. Je weet pas wat een afwijkende ontwikkeling is als je weet wat de
normale, gemiddelde ontwikkeling is. Bovendien spelen culturele
opvattingen een belangrijke rol bij het bepalen van wat we normaal
vinden
10. Gedrag vindt nooit in een vacuum plaats, maar altijd in een
sociale, culturele en maatschappelijke omgeving die dat gedrag
beinvloedt en andersom.
Hoofdstuk 2 boek
, Classificeren; het in kaart brengen van mogelijk problematisch gedrag.
Diagnosticeren: het proberen te begrijpen en te verklaren van dat
gedrag. (dit wordt gedaan door gespecialiseerde hulpverleners; een
kinderarts, psychiater, ontwikkelingspsycholoog of orthopedagoog.
Classificatie is een persoon (of een voorwerp of situatie) herkennen, er
een naam aangeven en indelen in een categorie. Dat is handig en nodig
om de wereld overzichtelijk te houden en er daardoor grip op te krijgen.
Classificeren doen we de hele dag door; dit is een jongen/meisje,
brood/vlees/fruit, een stoel/tafel/theekopje, hier is het gezellig/saai.
Afhankelijk van waar we onze aandacht op richten, kijken, luisteren,
proeven, ruiken en/of voelen we om personen, dingen en situaties in te
delen.
Ontwikkelingspsychopathologie heeft als doel afwijkend of
vreemd gedrag goed in kaart te brengen; psychische stoornissen
worden herkend, van elkaar onderscheiden en ingedeeld.
Een classificatiesysteem kan dan helpen om niet alleen onderscheid te
maken tussen combinaties van symptomen maar ook met behulp van zon
systeem kunnen hulpverleners beter begrijpen wat er met een kind aan
de hand is en hoe ze het kunnen helpen.
In de ontwikkelingspyschopathologie wordt onderscheid gemaakt
tussen grote groepen stoornissen zoals gedragsstoornissen,
psychotische stoornissen en angststoornissen. Binnen die groepen worden
subgroepen onderscheiden. Zo bestaan de angststoornissen onder meer
uit de paniekstoornis, de agorafobie, de specifieke fobie en de
seperatieangststoornis. Vergelijk het met de categorie meubilair die je
kunt onderverdelen in tafels, stoelen enz. Die je ook weer in
subcatergorien kunt onderverdelen op grond van kleur, materiaal,
ontwerper etc.
Stigmatisering is het proces waarbij mensen een groep met
gemeenschappelijke en afwijkende kenmerken en/of gedragingen labelt,
veroordeelt en uitsluit.
DSM: diagnostic and statistical manual of mental disorders in NL:
handboek voor de classificatie van psyschische stoornissen.
Uitgangspunten van de DSM:
Het gaat om observeerbaar gedrag (zoals grote rusteloosheid of sporen
van automutilatie). Symptomen beschrijven de stoornis, welk aantal
