4051OCSTR SAMENVATTING
Organische Chemie en
Structuuranalyse
4051OCSTR
Samenvatting tentamen 2
Structuuranalyse
Pagina 1 van 6
, 4051OCSTR SAMENVATTING
College 1, 2 en 3
Waarom en wanneer analyseer je iets?
Dit vak gaat vooral over kwalitatieve analyse, het bepalen van welke stof. Bij Chemische
Analysemethoden gaat het over kwantitatieve analyse, hoeveel van een bepaalde stof.
Massaspectrometrie
Massaspectra komen wel eens voor in tentamens bij een combinatieprobleem. Het levert echter
wel een punt op als je iets uit het massaspectrum haalt. Vaak wordt de molecuulformule gegeven.
Wordt deze niet gegeven moet je deze zelf samenstellen met het feit dat een oneven massa tot
een oneven aantal stikstofatomen leidt.
Wat is massaspectrometrie?
Massaspectrometrie is een techniek waarmee je de massa van een molecuul kan bepalen. Op de
x-as staat m/z (massa / lading). De hoogste piek in een spectrum heet de basispiek. De massa van
het hele molecuul is de massa het meest naar rechts, op enkele kleine piekjes door andere
isotopen na.
Voor massaspectrometrie wordt de stof eerst beschoten met elektronen en krijg je positieve ionen.
Deze positieve ionen worden afgebogen in een magneetveld en afhankelijk van de massa worden
deze ionen verder afgebogen / versneld. De massa wordt dan gegeven door de tijd die de ionen
erover gedaan hebben totdat ze bij de detector komen.
CI en EI
Er zijn 2 manieren om moleculen te ioniseren. Via EI (electron impact ionization) ioniseer je erg
grof. Je knalt hier met een elektron een elektron uit het molecuul waardoor je een kation krijgt.
Chemical Ionisation (CI) is milder. Hiervoor gebruik je een positief geladen reagensgas
(bijvoorbeeld CH5+) waarna je vervolgens je molecuul protoneert. Het ion dat hier gemeten wordt is
dus massa + 1.
Isotopen
Verschillende isotopen leiden tot verschillende massa’s. Je moet weten:
Cl-35 : Cl-37 = 3 : 1
Br-79 : Br-81 = 1 : 1
Fragmentaties noemen
Bij een massaspectrum zijn verschillende standaardgroepen te herkennen. Deze benoemen
leveren punten op.
Molecuulmassa-15 = CH3-afgestoten
Molecuulmassa-18 = water afgestoten
Molecuulmassa-43 = CH3CO (acetyl) afgestoten
Isomeren
Isomeren hebben invloed op de spectra, maar zijn soms wel te herkennen door andere functionele
groepen en verschillen in symmetrie.
Onverzadigde / dubbele band equivalenten (DBE)
Het aantal dubbele banden of ringen is te bepalen middels:
1
DBE = C + 1− (H − N)
2
Waarin H buiten waterstof ook de halogenen zijn en N buiten stikstofatomen ook fosforatomen zijn.
Zuurstof staat hier niet in want die heeft geen invloed op de DBE aangezien zuurstof 2 bindingen
heeft.
Pagina 2 van 6
Organische Chemie en
Structuuranalyse
4051OCSTR
Samenvatting tentamen 2
Structuuranalyse
Pagina 1 van 6
, 4051OCSTR SAMENVATTING
College 1, 2 en 3
Waarom en wanneer analyseer je iets?
Dit vak gaat vooral over kwalitatieve analyse, het bepalen van welke stof. Bij Chemische
Analysemethoden gaat het over kwantitatieve analyse, hoeveel van een bepaalde stof.
Massaspectrometrie
Massaspectra komen wel eens voor in tentamens bij een combinatieprobleem. Het levert echter
wel een punt op als je iets uit het massaspectrum haalt. Vaak wordt de molecuulformule gegeven.
Wordt deze niet gegeven moet je deze zelf samenstellen met het feit dat een oneven massa tot
een oneven aantal stikstofatomen leidt.
Wat is massaspectrometrie?
Massaspectrometrie is een techniek waarmee je de massa van een molecuul kan bepalen. Op de
x-as staat m/z (massa / lading). De hoogste piek in een spectrum heet de basispiek. De massa van
het hele molecuul is de massa het meest naar rechts, op enkele kleine piekjes door andere
isotopen na.
Voor massaspectrometrie wordt de stof eerst beschoten met elektronen en krijg je positieve ionen.
Deze positieve ionen worden afgebogen in een magneetveld en afhankelijk van de massa worden
deze ionen verder afgebogen / versneld. De massa wordt dan gegeven door de tijd die de ionen
erover gedaan hebben totdat ze bij de detector komen.
CI en EI
Er zijn 2 manieren om moleculen te ioniseren. Via EI (electron impact ionization) ioniseer je erg
grof. Je knalt hier met een elektron een elektron uit het molecuul waardoor je een kation krijgt.
Chemical Ionisation (CI) is milder. Hiervoor gebruik je een positief geladen reagensgas
(bijvoorbeeld CH5+) waarna je vervolgens je molecuul protoneert. Het ion dat hier gemeten wordt is
dus massa + 1.
Isotopen
Verschillende isotopen leiden tot verschillende massa’s. Je moet weten:
Cl-35 : Cl-37 = 3 : 1
Br-79 : Br-81 = 1 : 1
Fragmentaties noemen
Bij een massaspectrum zijn verschillende standaardgroepen te herkennen. Deze benoemen
leveren punten op.
Molecuulmassa-15 = CH3-afgestoten
Molecuulmassa-18 = water afgestoten
Molecuulmassa-43 = CH3CO (acetyl) afgestoten
Isomeren
Isomeren hebben invloed op de spectra, maar zijn soms wel te herkennen door andere functionele
groepen en verschillen in symmetrie.
Onverzadigde / dubbele band equivalenten (DBE)
Het aantal dubbele banden of ringen is te bepalen middels:
1
DBE = C + 1− (H − N)
2
Waarin H buiten waterstof ook de halogenen zijn en N buiten stikstofatomen ook fosforatomen zijn.
Zuurstof staat hier niet in want die heeft geen invloed op de DBE aangezien zuurstof 2 bindingen
heeft.
Pagina 2 van 6
