§4: zwanger
HCG (humaan choriongonatropine):
- Vorming in eerste weken na bevruchting door het ‘kind’
o Periode erna, HCG door placenta gevormd
- Door HCG gele lichaam blijft functioneren
o Na 3 maanden vergaat het gele lichaam, daarna neemt de placenta de
progesteronproductie over
Progesteron:
- Houdt zwangerschap in stand
- Baarmoederslijmvlies blijft dik en klierrijk
- Remt afgifte FSH en LH door hypofyse; geen nieuwe follikels in de eierstokken tot rijping
en geen ovulatie
- Melkklieren in borsten ontwikkelen zich
Embryonale ontwikkeling: veranderingsproces van een ongeboren baby in de eerste
weken na bevruchting (embryo)
Embryo
De eerste delingen; klievingsdelingen
Na bevruchting deelt zygote (bevruchte eicel) zich binnen het bevruchtingsmembraan (in
eileider):
- Cellen die ontstaan groeien niet
- Cellen worden na elke deling kleiner
Het klompje cellen dat op deze manier ontstaat: morula. Als het klompje cellen in de
baarmoeder aankomt, bevat het een holte gevuld met vocht: blastula. Een deel van het
klompje cellen vormt het begin van het eigenlijke embryo: embryoblast/embryonaalknop. De
buitenste laag cellen, de trofoblast, beschermt de embryoblast en zorgt voor de innesteling in
het baarmoederslijmvlies. Tijdens de innesteling ontstaan in het baarmoederslijmvlies rond
het klompje cellen holten, waar het bloed van de moeder doorheen stroomt. De trofoblast
vormt het chorion/buitenste vochtvlies. De holte die door het chorion wordt omsloten, heet de
chorionholte.
Ontwikkeling van de placenta
Vanuit embryo groeien bloedvaten naar placenta en vormen de navelstreng. In de placenta
vertakken de bloedvaten zich tot uiterst dunne haarvaten, waardoor uitwisseling van stoffen
tussen het bloed van de moeder en het bloed van de kind mogelijk is door diffusie en actief
transport. De stoffen die worden opgenomen en afgegeven, passeren hierbij membranen die
het bloed van de moeder en het bloed van het kind gescheiden houden.
Vanuit het moederbloed worden O2 en voedingsstoffen opgenomen in het embryonale bloed.
CO2 en andere afvalstoffen worden door het embryonale bloed afgegeven aan het
moederbloed.
Ziekteverwekkers (bv hiv) en schadelijke stoffen voor de ontwikkeling van de embryo (bv
drugs) kunnen de membranen passeren.
Foetus (vanaf de achtste week na de bevruchting)
Bijna alle weefsels zijn gevormd en organen zijn in aanleg aanwezig. De foetus lijkt al
enigszins op een mens. Vanaf deze periode vindt vooral groei plaats.
Tijdens embryonale ontwikkeling krijgen weefsels en organen hun vorm. Hoe de vellen
ontwikkelen, hangt af van hun plaats in het embryo. Cellen beïnvloeden elkaar door stoffen af
te geven, waardoor cellen steeds meer verschillen vertonen: celdifferentiatie. Alle cellen van
embryo bevatten hetzelfde DNA, maar in elke cel een deel van het DNA actief. Het deel van
de DNA dat actief is, verschilt. Dit hangt af van de plaats van de cel. Hierdoor komen er
verschillende weefsels.
Apoptose: geprogrammeerde celdood/beïnvloeding door cellen uit de omgeving kan de cel
laten sterven.
HCG (humaan choriongonatropine):
- Vorming in eerste weken na bevruchting door het ‘kind’
o Periode erna, HCG door placenta gevormd
- Door HCG gele lichaam blijft functioneren
o Na 3 maanden vergaat het gele lichaam, daarna neemt de placenta de
progesteronproductie over
Progesteron:
- Houdt zwangerschap in stand
- Baarmoederslijmvlies blijft dik en klierrijk
- Remt afgifte FSH en LH door hypofyse; geen nieuwe follikels in de eierstokken tot rijping
en geen ovulatie
- Melkklieren in borsten ontwikkelen zich
Embryonale ontwikkeling: veranderingsproces van een ongeboren baby in de eerste
weken na bevruchting (embryo)
Embryo
De eerste delingen; klievingsdelingen
Na bevruchting deelt zygote (bevruchte eicel) zich binnen het bevruchtingsmembraan (in
eileider):
- Cellen die ontstaan groeien niet
- Cellen worden na elke deling kleiner
Het klompje cellen dat op deze manier ontstaat: morula. Als het klompje cellen in de
baarmoeder aankomt, bevat het een holte gevuld met vocht: blastula. Een deel van het
klompje cellen vormt het begin van het eigenlijke embryo: embryoblast/embryonaalknop. De
buitenste laag cellen, de trofoblast, beschermt de embryoblast en zorgt voor de innesteling in
het baarmoederslijmvlies. Tijdens de innesteling ontstaan in het baarmoederslijmvlies rond
het klompje cellen holten, waar het bloed van de moeder doorheen stroomt. De trofoblast
vormt het chorion/buitenste vochtvlies. De holte die door het chorion wordt omsloten, heet de
chorionholte.
Ontwikkeling van de placenta
Vanuit embryo groeien bloedvaten naar placenta en vormen de navelstreng. In de placenta
vertakken de bloedvaten zich tot uiterst dunne haarvaten, waardoor uitwisseling van stoffen
tussen het bloed van de moeder en het bloed van de kind mogelijk is door diffusie en actief
transport. De stoffen die worden opgenomen en afgegeven, passeren hierbij membranen die
het bloed van de moeder en het bloed van het kind gescheiden houden.
Vanuit het moederbloed worden O2 en voedingsstoffen opgenomen in het embryonale bloed.
CO2 en andere afvalstoffen worden door het embryonale bloed afgegeven aan het
moederbloed.
Ziekteverwekkers (bv hiv) en schadelijke stoffen voor de ontwikkeling van de embryo (bv
drugs) kunnen de membranen passeren.
Foetus (vanaf de achtste week na de bevruchting)
Bijna alle weefsels zijn gevormd en organen zijn in aanleg aanwezig. De foetus lijkt al
enigszins op een mens. Vanaf deze periode vindt vooral groei plaats.
Tijdens embryonale ontwikkeling krijgen weefsels en organen hun vorm. Hoe de vellen
ontwikkelen, hangt af van hun plaats in het embryo. Cellen beïnvloeden elkaar door stoffen af
te geven, waardoor cellen steeds meer verschillen vertonen: celdifferentiatie. Alle cellen van
embryo bevatten hetzelfde DNA, maar in elke cel een deel van het DNA actief. Het deel van
de DNA dat actief is, verschilt. Dit hangt af van de plaats van de cel. Hierdoor komen er
verschillende weefsels.
Apoptose: geprogrammeerde celdood/beïnvloeding door cellen uit de omgeving kan de cel
laten sterven.
