Hoofdstuk 1: Looking at abnormality
Nolen-Hoeksema
Psychopathalogie: wetenschap die de ziekte van de geest bestudeerd
vier dimenties van abnormaal niet genoeg voor psychologische diagnosis:
- Dysfunction: gedachten of gedragingen die zorgen voor belemmering van het
dagelijks leven
- Distress: negatieve gevoel van de persoon met de ziekte
- Deviance: gedachten of gedragingen die buiten de sociale norm vallen
(culturele relevantie)
- Dangerous: gevaar voor zelf of anderen
Drie theorieën voor verklaren van abnormaal gedrag:
- Biologische: afbraak van het lichaam. Lichamelijke gezondheid moet hersteld
worden
- Bovennatuurlijke: invloed van god, herstel door religieuze rituelen en biechten
- Psychologische: resultaat van psychologische processen. Bv. Copings-stijlen of
levensgebeurtenissen. Herstel door rust of verandering van omgeving
Behandeling voor abnormaal gedrag al sinds stenen tijdperk
trephination: gaten in schedel boren zodat kwade geesten deze kan verlaten
hysterie: symptomen dat bij vrouwelijk lichaam hoort, kan worden toegeschreven
aan de baarmoeder
hippocrates: vier categorieen van abnormaal gedrag: epilepsie, manie, melancholie en
brain fever behandeling om vier lichaamssappen te herstellen
middeleeuwen - lichamelijke oorzaken of trauma’s
renaissance - hekserij (ging gepaard met depressie)
18/19e eeuw: mental hygiene movement: mensen ontwikkelen problemen omdat
ze van natuur gescheiden zijn. Philip Pinel: rust herstellen door opsluiting in het
donker (later ook William Tuke: focus op zelfbeheersing)
Dix: wetten van schoonmaak in psychiatrische ziekenhuizen en financiering van
opleiding van professionals in GGZ die zich toelegden op morele behandeling. Dix
hielp bij oprichten van psychiatrische intstellingen met humanistische perspectieven
al snel neerslag door te veel vraag en weinig effectiviteit
Biologisch perspectief
Kreaplin ontwikkelde schema voor classificeren van symptomen in afzonderlijke
stoornissen (nog steeds basis van moderne classificatiesysteem). Dementia praecox >
nu schizofrenie
belangrijke ontdekking: ontdekking van de oorzaak van algemene parese (een
gedeeltelijke, onvolledige verlamming van spieren).
aanhanger van Darwin
Psychoanalytisch perspectief
begon met Mesmer: magnetische vloeislof. Mesmerisme bleek door de kracht van
hypnose te werken. Jean Charcot was geintereseerd in verband tussen hypnose en
hysterie
leerling van Charcot: Sigmund Freud: deel van mentale leven blijft verborgen voor
bewustzijn: psychoanalyse
,Behaviorisme: de studie van de impact van bekrachtigen en straffen op gedrag.
Pavlov en Watson: klassieke conditionering. Skinner en Thorndike: operante
conditionering
Cognitief perspectief
cognitie: alle denkprocessen. Verschoof perspectief van extern naar intern
Bandura: self-efficiancy beliefs
Albert Ellis beoogde dat mensen die vatbaar zijn voor psychische stoornissen worden
geplaagd door irrationele legatieve aannamens over zichzelf en wereld: rationeel-
emotieve therapie
Aaron Beck: cognitieve therapie focus of irrationele gedachten van mensen met een
psychische stoornis
Moderne mentale hulpverlening
1960: patiëntenrechtenbeweging: psychiatrische patienten kunnen vollediger
herstellen wanneer zij met ondersteuning worden geintegreerd in de samenleving =
de-institutionalisering
halfway houses: bieden mensen met langdurige psychische problemen de
mogelijkheid om in een gestructureerde, ondersteunende omgeving te leven terwijl ze
proberen werkrelaties met familie/vrienden te herstellen
dagbehandelingscentra: bieden intensievere therapie en herstellen thuis
(psychiatrische, ergo en revalidatie).
verschuiving naar managed care: verzameling methoden voor het coördineren van
zorg die varieert van eenvoudige monitoring tot totale controle over werlke zorg kan
worden verleend en betaalde
, Hoofdstuk 2: theories and treatment of abnormality
Nolen-Hoeksema
Drie benaderingen
Sociaal-cultureel: resultaat van omgevingsfactoren en culturele normen
Biologische: resultaat van genen/neurobiologische dysfunction
Psychologische: resultaat van denkprocessen, persoonlijkheidsstijlen, emotie
psychologische en sommige sociaal-culturele > psychotherapie
biologische > medicijnen
Voorstanders van sociaal-culturele benaderingen kunnen zich ook inzetten om het
sociale beleid of de sociale omstandigheden van kwetsbare personen te
veranderen om zo hun geestelijke gezondheid te verbeteren.
biopsychosociale benadering: erkend dat de ontwikkeling van psychologische
symptomen vaak het gevolg is van een combinatie van de benaderingen. Deze
factoren worden vaak risicofactoren genoemd. Bepaalde risicofactoren kunnen
leiden tot specifieke symptomen.
transdiagnostische risicofactoren: factoren die het risico op meerdere soorten
psychologische problemen vergroten
diathese-stressmodel: alleen als de risicofactor en de trigger of stress samenkomen
in hetzelfde individu, ontstaat de volledige stoornis
Een theorie is een reeks ideeën die een raamwerk biedt om vragen te stellen over
een fenomeen en voor het verzamelen en interpreteren van informatie over dat
fenomeen.
Een therapie is een behandeling, meestal gebaseerd op een theorie van een
fenomeen, die de factoren aanpakt die volgens de theorie het fenomeen veroorzaakt.
Biologische benadering
Focus op drie aspecten
1. Brain dysfunction
Onderverdeling van brein in drie regio’s: hindbrain, midbrain en forebrain.
, De hersenschors (cerebrale cortex) is betrokken bij veel van onze meest
geavanceerde denkprocessen. Het bestaat uit twee hemisferen, aan de linker- en
rechterkant van de hersenen, die verbonden zijn door het corpus callosum. Elke
hemisfeer is verdeeld in vier lobben: de frontale, pariëtale, occipitale en
temporale kwabben, grote gebieden die diverse functies uitvoeren.
De andere structuren van de voorhersenen bevinden zich net onder de grote hersenen
en worden subcorticale structuren genoemd. De thalamus stuurt binnenkomende
informatie van zintuiglijke receptoren (zoals zicht en gehoor) naar de grote hersenen.
De hypothalamus, een kleine structuur net onder de thalamus, reguleert eten,
drinken en seksueel gedrag en is betrokken bij de verwerking van basisemoties. De
hypofyse, het belangrijkste onderdeel van het
endocriene systeem, wordt in de volgende sectie
besproken.
Rond de centrale kern van de hersenen en nauw
verbonden met de hypothalamus bevindt zich het
limbisch systeem, een reeks structuren die veel
instinctief gedrag reguleren, zoals reacties op
stressvolle gebeurtenissen en eet- en seksueel
gedrag. De amygdala is een structuur van het
limbisch systeem die cruciaal is bij emoties zoals
angst. De hippocampus is een onderdeel van het limbisch systeem dat een rol speelt
bij het geheugen.
2. Biochamecal imbalance
De hersenen hebben een aantal biochemicaliën nodig om efficiënt en effectief te
kunnen werken. Deze chemicaliën omvatten neurotransmitters en hormonen, de
laatste geproduceerd door het endocriene systeem.
Neurotransmitters zijn biochemische stoffen die
fungeren als boodschappers die impulsen
overbrengen van de ene neuron, of zenuwcel, naar
de andere in de hersenen en in andere delen van
het zenuwstelsel. Elke neuron heeft een cellichaam
en een aantal korte vertakkingen, dendrieten. De
dendrieten en het cellichaam ontvangen impulsen
van aangrenzende neuronen. De impuls reist
vervolgens door een axon, naar synaptische
terminals. Hier stimuleert de impuls de afgifte van
neurotransmitters.
Er is een kleine opening tussen de synaptische
terminals en de aangrenzende neuronen = synaps.
De neurotransmitter wordt in de synaps vrijgegeven.
Vervolgens bindt hij zich aan speciale receptoren: moleculen op het membraan van
aangrenzende neuronen
De hoeveelheid van een neurotransmitter die beschikbaar is in de synapse
kan worden beïnvloed door twee processen.
Nolen-Hoeksema
Psychopathalogie: wetenschap die de ziekte van de geest bestudeerd
vier dimenties van abnormaal niet genoeg voor psychologische diagnosis:
- Dysfunction: gedachten of gedragingen die zorgen voor belemmering van het
dagelijks leven
- Distress: negatieve gevoel van de persoon met de ziekte
- Deviance: gedachten of gedragingen die buiten de sociale norm vallen
(culturele relevantie)
- Dangerous: gevaar voor zelf of anderen
Drie theorieën voor verklaren van abnormaal gedrag:
- Biologische: afbraak van het lichaam. Lichamelijke gezondheid moet hersteld
worden
- Bovennatuurlijke: invloed van god, herstel door religieuze rituelen en biechten
- Psychologische: resultaat van psychologische processen. Bv. Copings-stijlen of
levensgebeurtenissen. Herstel door rust of verandering van omgeving
Behandeling voor abnormaal gedrag al sinds stenen tijdperk
trephination: gaten in schedel boren zodat kwade geesten deze kan verlaten
hysterie: symptomen dat bij vrouwelijk lichaam hoort, kan worden toegeschreven
aan de baarmoeder
hippocrates: vier categorieen van abnormaal gedrag: epilepsie, manie, melancholie en
brain fever behandeling om vier lichaamssappen te herstellen
middeleeuwen - lichamelijke oorzaken of trauma’s
renaissance - hekserij (ging gepaard met depressie)
18/19e eeuw: mental hygiene movement: mensen ontwikkelen problemen omdat
ze van natuur gescheiden zijn. Philip Pinel: rust herstellen door opsluiting in het
donker (later ook William Tuke: focus op zelfbeheersing)
Dix: wetten van schoonmaak in psychiatrische ziekenhuizen en financiering van
opleiding van professionals in GGZ die zich toelegden op morele behandeling. Dix
hielp bij oprichten van psychiatrische intstellingen met humanistische perspectieven
al snel neerslag door te veel vraag en weinig effectiviteit
Biologisch perspectief
Kreaplin ontwikkelde schema voor classificeren van symptomen in afzonderlijke
stoornissen (nog steeds basis van moderne classificatiesysteem). Dementia praecox >
nu schizofrenie
belangrijke ontdekking: ontdekking van de oorzaak van algemene parese (een
gedeeltelijke, onvolledige verlamming van spieren).
aanhanger van Darwin
Psychoanalytisch perspectief
begon met Mesmer: magnetische vloeislof. Mesmerisme bleek door de kracht van
hypnose te werken. Jean Charcot was geintereseerd in verband tussen hypnose en
hysterie
leerling van Charcot: Sigmund Freud: deel van mentale leven blijft verborgen voor
bewustzijn: psychoanalyse
,Behaviorisme: de studie van de impact van bekrachtigen en straffen op gedrag.
Pavlov en Watson: klassieke conditionering. Skinner en Thorndike: operante
conditionering
Cognitief perspectief
cognitie: alle denkprocessen. Verschoof perspectief van extern naar intern
Bandura: self-efficiancy beliefs
Albert Ellis beoogde dat mensen die vatbaar zijn voor psychische stoornissen worden
geplaagd door irrationele legatieve aannamens over zichzelf en wereld: rationeel-
emotieve therapie
Aaron Beck: cognitieve therapie focus of irrationele gedachten van mensen met een
psychische stoornis
Moderne mentale hulpverlening
1960: patiëntenrechtenbeweging: psychiatrische patienten kunnen vollediger
herstellen wanneer zij met ondersteuning worden geintegreerd in de samenleving =
de-institutionalisering
halfway houses: bieden mensen met langdurige psychische problemen de
mogelijkheid om in een gestructureerde, ondersteunende omgeving te leven terwijl ze
proberen werkrelaties met familie/vrienden te herstellen
dagbehandelingscentra: bieden intensievere therapie en herstellen thuis
(psychiatrische, ergo en revalidatie).
verschuiving naar managed care: verzameling methoden voor het coördineren van
zorg die varieert van eenvoudige monitoring tot totale controle over werlke zorg kan
worden verleend en betaalde
, Hoofdstuk 2: theories and treatment of abnormality
Nolen-Hoeksema
Drie benaderingen
Sociaal-cultureel: resultaat van omgevingsfactoren en culturele normen
Biologische: resultaat van genen/neurobiologische dysfunction
Psychologische: resultaat van denkprocessen, persoonlijkheidsstijlen, emotie
psychologische en sommige sociaal-culturele > psychotherapie
biologische > medicijnen
Voorstanders van sociaal-culturele benaderingen kunnen zich ook inzetten om het
sociale beleid of de sociale omstandigheden van kwetsbare personen te
veranderen om zo hun geestelijke gezondheid te verbeteren.
biopsychosociale benadering: erkend dat de ontwikkeling van psychologische
symptomen vaak het gevolg is van een combinatie van de benaderingen. Deze
factoren worden vaak risicofactoren genoemd. Bepaalde risicofactoren kunnen
leiden tot specifieke symptomen.
transdiagnostische risicofactoren: factoren die het risico op meerdere soorten
psychologische problemen vergroten
diathese-stressmodel: alleen als de risicofactor en de trigger of stress samenkomen
in hetzelfde individu, ontstaat de volledige stoornis
Een theorie is een reeks ideeën die een raamwerk biedt om vragen te stellen over
een fenomeen en voor het verzamelen en interpreteren van informatie over dat
fenomeen.
Een therapie is een behandeling, meestal gebaseerd op een theorie van een
fenomeen, die de factoren aanpakt die volgens de theorie het fenomeen veroorzaakt.
Biologische benadering
Focus op drie aspecten
1. Brain dysfunction
Onderverdeling van brein in drie regio’s: hindbrain, midbrain en forebrain.
, De hersenschors (cerebrale cortex) is betrokken bij veel van onze meest
geavanceerde denkprocessen. Het bestaat uit twee hemisferen, aan de linker- en
rechterkant van de hersenen, die verbonden zijn door het corpus callosum. Elke
hemisfeer is verdeeld in vier lobben: de frontale, pariëtale, occipitale en
temporale kwabben, grote gebieden die diverse functies uitvoeren.
De andere structuren van de voorhersenen bevinden zich net onder de grote hersenen
en worden subcorticale structuren genoemd. De thalamus stuurt binnenkomende
informatie van zintuiglijke receptoren (zoals zicht en gehoor) naar de grote hersenen.
De hypothalamus, een kleine structuur net onder de thalamus, reguleert eten,
drinken en seksueel gedrag en is betrokken bij de verwerking van basisemoties. De
hypofyse, het belangrijkste onderdeel van het
endocriene systeem, wordt in de volgende sectie
besproken.
Rond de centrale kern van de hersenen en nauw
verbonden met de hypothalamus bevindt zich het
limbisch systeem, een reeks structuren die veel
instinctief gedrag reguleren, zoals reacties op
stressvolle gebeurtenissen en eet- en seksueel
gedrag. De amygdala is een structuur van het
limbisch systeem die cruciaal is bij emoties zoals
angst. De hippocampus is een onderdeel van het limbisch systeem dat een rol speelt
bij het geheugen.
2. Biochamecal imbalance
De hersenen hebben een aantal biochemicaliën nodig om efficiënt en effectief te
kunnen werken. Deze chemicaliën omvatten neurotransmitters en hormonen, de
laatste geproduceerd door het endocriene systeem.
Neurotransmitters zijn biochemische stoffen die
fungeren als boodschappers die impulsen
overbrengen van de ene neuron, of zenuwcel, naar
de andere in de hersenen en in andere delen van
het zenuwstelsel. Elke neuron heeft een cellichaam
en een aantal korte vertakkingen, dendrieten. De
dendrieten en het cellichaam ontvangen impulsen
van aangrenzende neuronen. De impuls reist
vervolgens door een axon, naar synaptische
terminals. Hier stimuleert de impuls de afgifte van
neurotransmitters.
Er is een kleine opening tussen de synaptische
terminals en de aangrenzende neuronen = synaps.
De neurotransmitter wordt in de synaps vrijgegeven.
Vervolgens bindt hij zich aan speciale receptoren: moleculen op het membraan van
aangrenzende neuronen
De hoeveelheid van een neurotransmitter die beschikbaar is in de synapse
kan worden beïnvloed door twee processen.
