Levensfasen 6-9 en Sociale Psychologie volledige samenvatting

Ontwikkelingsgebieden 13-20 jaar

Cognitieve ontwikkeling Piaget
Fase van formeel-operationeel denken (vanaf 12 jaar)
 Het formuleren van abstracte veronderstellingen wordt mogelijk
 Adolescenten kunnen alle denkbare oplossingen van een probleem met het
oplossingsproces overzien
 Het vermogen vooruitzien ontstaat
 Hypothetisch deductief denken: het vermogen om abstracte begrippen
volledig te begrijpen en te overdenken
 Het beeld dat adolescenten hebben van de werkelijkheid wordt dankzij het
formeel-logische denken veranderlijker en dynamischer



Lichamelijke ontwikkeling
Primaire geslachtskenmerken: direct betrokken bij voortplanting, zoals
baarmoeder en penis
Secundaire kenmerken hebben signaalwerking: geslachtsrijpheid en kenmerkend
voor vrouwelijkheid en mannelijkheid van een persoon, groot verschil tussen
jongens en meisjes
De ontwikkeling van de hersenen loopt door tot tenminste het 25 e levensjaar
 Moeite met plannen, keuzes maken, prioriteiten stellen, impulscontrole



Sociaal-emotionele ontwikkeling
We zijn eerder geneigd om op ontdekking te gaan omdat we gestuurd worden
door emotie
 Dit bevordert hun ontwikkeling tot een zelfstandig individu, ze leren
eropuit te gaan en zich onafhankelijk op te stellen
 Dit is nodig om een eigen identiteit te vinden
 Nadeel is dat ze risicovol gedrag gaan vertonen
 In deze fase erg gevoelig voor beloning en voldoening
 Aantrekking tot alcohol, roken, geweld etc


Eetstoornissen hebben een sterke associatie met een verstoord lichaamsbeeld,
vaak veroorzaakt door combinatie van psychische, biologische en
omgevingsfactoren
 Anorexia: zelfopgelegde beperkingen op voedselinname en het streven
naar gewichtsverlies, met een intense angst om aan te komen

,  Boulimia: herhaalde episodes van overmatig eten, gevolgd door
compensatiegedrag


Depressies
 Komen regelmatig voor in de adolescentie
 Gemoedstoestand slaat soms om, zonder aanwijsbare aanleiding
 Somberheid, ontmoedigd zijn en lusteloosheid houdt lang aan en is
heftiger
 Blokkade van adequaat handelen


Schizofrenie
 Een ernstige psychiatrische aandoening die vaak in de adolescentie aan
het oppervlak komt
 Is geen gespleten persoonlijkheid
 Wanen, hallucinaties, sociaal teruggetrokken gedrag, gebrek aan emoties,
ontregelde spraak
 Duidelijke genetische en neurofysiologische oorzaken, maar ook invloed
van stress


Psychosociaal moratorium
 Tussen tafellaken en servet: je bent geen kind meer, maar ook nog geen
volwassene
 Er is ruimte voor experimenteren en verkennen van identiteit, waarden,
doelen, relaties, keuzes maken



Persoonlijkheidsontwikkeling Erikson
Crisis: identiteit vs rolverwarring
 Identity foreclosure: het te snel vastleggen van je identiteit, te vroeg
comformeren aan de verwachtingen van anderen en bijv kiezen dat je
dokter wordt, omdat je ouders ook dokter zijn, je hebt zelf niet onderzocht
wat je eigenlijk wil
 Identity confusion: je bent onzeker over je eigen capaciteit en wensen, je
weet niet wat je zelf wil maar past je steeds aan naar je omgeving
Adolescentie staat in het teken van het ontwikkelen van de autonomie of de
persoonlijkheid met als doel zelfhandhaving, zelfbehoud en zelfverwezenlijking
Balanceren tussen geven en nemen
 Compliance: past zich volledig aan aan de omgeving
 Avoidance: gaat alle confrontaties uit de weg

, Morele ontwikkeling Kohlberg
Post conventionele moraliteit
 Adolescenten denken diep na over goed en kwaad en de waarde van
maatschappelijke normen en regels
 Ze onderzoeken deze kritisch in relatie tot hun eigen waarden en
overtuigingen
 Experimentele fase waarbij moraliteit nog niet vastligt (ene beweren,
andere doen)