Privaatrecht 2 – bijzondere overeenkomsten
Leerdoelen week C1
1. De student kan het verschil tussen contractuele aansprakelijkheid (6:74 BW) en
wettelijke aansprakelijkheid (6:162 e.v. BW) herkennen.
2. De student kan de rechtsvoorwaarden van contractuele aansprakelijkheid (6:74 BW)
uitleggen en toepassen op een casus.
3. De student kan de rechtsvoorwaarden van de onrechtmatige daad en bijbehorende
doctrines uitleggen, en toepassen op een casus.
4. De student kan de vorderingen benoemen, die op grond van een onrechtmatige daad
bij de rechter kunnen worden ingesteld.
5. De student kan de relevante feiten en rechtsregels van de voorgeschreven
jurisprudentie benoemen, en kan deze toepassen op een casus.
6. De student kan uitleggen wat wordt verstaan onder “vermogensschade” (materiële
schade) en “schade bestaand uit ander nadeel dan vermogensschade” (immateriële
schade), en kan de rechtsvoorwaarden van beide soorten schade toepassen op een
casus.
Verschil contractuele – wettelijke aansprakelijkheid
Ieder draagt in beginsel zijn of haar eigen schade
Verbintenissen vloeien voort uit een overeenkomst of de wet wettelijke grondslag nodig
Dit geldt ook voor de verbintenis: het betalen van schadevergoeding
Is er een overeenkomst?
Is er sprake van wanprestatie?
contractuele aansprakelijkheid (art. 6:74 BW)
Is er geen overeenkomst?
Brengt iemand schade toe aan de goederen van een ander?
Onrechtmatige daad wettelijke aansprakelijkheid (art. 6:162 BW)
Verbintenis = een op geld waardeerbare prestatie
Bron van verbintenis / prestatie
de overeenkomst
de wet
Samenloop van contractuele en wettelijke aansprakelijkheid is mogelijk
Matteriele schade/vermoogensschade = schade die je voelt aan je portemonnee 6:96
BW. = financiële schade (geleden verlies, gederfde winst)
Immateriële schade = mentale schade ‘’binnen in het hoofd’’ 6:106 BW
Moeilijk uit te drukken in geld Smartengeldgids
Artikel 6:98 BW beperkt de schade die gevorderd kan worden. Opnieuw wordt gekeken naar
het causaal verband tussen daad en schade
,Art. 6:95, 6:77 en 6:75
Contractuele aansprakelijkheid - vereisten van 6:74 BW
- een opeisbare verbintenis (art. 6:80 BW)
- een tekortkoming in de nakoming van een verbintenis
- toerekenbaar tekortkoming
- schuld
- wet (art. 6:76 en 6:77 BW)
- rechtshandeling (garantiebepaling
- in het verkeerd geldende opvattingen (onervarenheid) art 6:75
- schade
- causaal verband tussen tekortkoming en schade (‘’daardoor’’)
- nakoming niet blijvend onmogelijk? Verzuim ( art. 81, 82, 83)
Wettelijke aansprakelijkheid - Onrechtmatige daad 6:162 BW
1. Daad (doen / nalaten)
2. Onrechtmatig (lid 2)
- inbreuk op een recht (bijv. op een eigendomsrecht)
- doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht (bijv. dief steelt een tas)
- maatschappelijke onzorgvuldigheid (ongeschreven recht in het maatschappelijk
verkeer) kelderluik-arrest (1965)
- tenzij rechtvaardigingsgrond
3. Toerekenbaar (lid 3)
- schuld
- wet
- in het verkeer geldende opvattingen
4. Schade
5. Causaal verband tussen de tekortkoming en de schade (‘dientengevolge’)
6. Relativiteitsvereisten (6:163 BW)
- iemand overtreed de wet die in het leven is geroepen om bepaalde schade te
voorkomen, als die schade wordt geleden is er voldaan aan de relativiteitsvereisten.
Kelderluik-arrest (1965) gevaarzetting
1. Welke mate van onoplettendheid mag je verwachten van de benadeelde partij?
2. Hoe groot is de kans dat door niet/onvoldoende oplettend te zijn, ongevallen
ontstaan?
3. Hoe ernstig zijn de gevolgen van de ongevallen die kunnen ontstaan?
4. Hadden (eenvoudig) voorzorgsmaatregelen genomen kunnen worden?
Vorderingen op grond van onrechtmatige daad
Schade vergoeding
Verbodsactie
Rectificatie (6:167 BW)
Herstel in oude toestand
Stap 1: is er sprake van een onrechtmatige daad?
art. 6:162 en 6:163 BW
, Stap 2: welke schade komt voor vergoeding in aanmerking en tot welk bedrag?
art. 6:95 e.v. BW
Zwiepende tak arrest (1996)
Welke rechtvaardiginggronden zijn er?
1. Noodweer
2. Noodtoestand
3. Toestemming benadeelde
4. Ambtelijk bevel
5. Sport- en spelsituatie
In een sport- en spelsituatie geldt een verhoogde drempel van aansprakelijkheid.
HR: Deelnemers aan een sport- of spelactiviteit aanvaarden het risico op lichamelijk
letsel door een slechte gecoördineerde, verkeerde getimede, of ondoordachte
handeling van een andere deelnemer.
Natraparrest
Relativiteitsvereiste (6:163 BW)
‘’geen verplichting tot schadevergoeding bestaat, wanneer de geschonden norm niet strekt
tot bescherming tegen schade, zoals de benadeeld die heeft geleden.’’
Er moet een relatie bestaan tussen de geschonden norm en de geleden schade
Arrest schietpartij Alphen aan den Rijn 2019
Leerdoelen week C2
1. De student kan de rechtsvoorwaarden van de onrechtmatige daad en bijbehorende
doctrines uitleggen en toepassen op een casus.
2. De student kan de rechtsvoorwaarden van zaakwaarneming uitleggen en toepassen
op een casus.
3. De student kan de rechtsvoorwaarden van onverschuldigde betaling uitleggen en
toepassen op een casus.
4. De student kan de rechtsvoorwaarden van ongerechtvaardigde verrijking uitleggen
en toepassen op een casus.
Wettelijke aansprakelijkheid
1. Zaakwaarneming (6:198 e.v. BW)
- dat iemand het belang van een ander behartigt
- willens en wetens (bewust)
- op redelijke grond (rechtspraak)
- zonder de bevoegdheid daartoe aan een rechtshandeling of een in de wet geregelde
rechtsverhouding te ontlenen
Leerdoelen week C1
1. De student kan het verschil tussen contractuele aansprakelijkheid (6:74 BW) en
wettelijke aansprakelijkheid (6:162 e.v. BW) herkennen.
2. De student kan de rechtsvoorwaarden van contractuele aansprakelijkheid (6:74 BW)
uitleggen en toepassen op een casus.
3. De student kan de rechtsvoorwaarden van de onrechtmatige daad en bijbehorende
doctrines uitleggen, en toepassen op een casus.
4. De student kan de vorderingen benoemen, die op grond van een onrechtmatige daad
bij de rechter kunnen worden ingesteld.
5. De student kan de relevante feiten en rechtsregels van de voorgeschreven
jurisprudentie benoemen, en kan deze toepassen op een casus.
6. De student kan uitleggen wat wordt verstaan onder “vermogensschade” (materiële
schade) en “schade bestaand uit ander nadeel dan vermogensschade” (immateriële
schade), en kan de rechtsvoorwaarden van beide soorten schade toepassen op een
casus.
Verschil contractuele – wettelijke aansprakelijkheid
Ieder draagt in beginsel zijn of haar eigen schade
Verbintenissen vloeien voort uit een overeenkomst of de wet wettelijke grondslag nodig
Dit geldt ook voor de verbintenis: het betalen van schadevergoeding
Is er een overeenkomst?
Is er sprake van wanprestatie?
contractuele aansprakelijkheid (art. 6:74 BW)
Is er geen overeenkomst?
Brengt iemand schade toe aan de goederen van een ander?
Onrechtmatige daad wettelijke aansprakelijkheid (art. 6:162 BW)
Verbintenis = een op geld waardeerbare prestatie
Bron van verbintenis / prestatie
de overeenkomst
de wet
Samenloop van contractuele en wettelijke aansprakelijkheid is mogelijk
Matteriele schade/vermoogensschade = schade die je voelt aan je portemonnee 6:96
BW. = financiële schade (geleden verlies, gederfde winst)
Immateriële schade = mentale schade ‘’binnen in het hoofd’’ 6:106 BW
Moeilijk uit te drukken in geld Smartengeldgids
Artikel 6:98 BW beperkt de schade die gevorderd kan worden. Opnieuw wordt gekeken naar
het causaal verband tussen daad en schade
,Art. 6:95, 6:77 en 6:75
Contractuele aansprakelijkheid - vereisten van 6:74 BW
- een opeisbare verbintenis (art. 6:80 BW)
- een tekortkoming in de nakoming van een verbintenis
- toerekenbaar tekortkoming
- schuld
- wet (art. 6:76 en 6:77 BW)
- rechtshandeling (garantiebepaling
- in het verkeerd geldende opvattingen (onervarenheid) art 6:75
- schade
- causaal verband tussen tekortkoming en schade (‘’daardoor’’)
- nakoming niet blijvend onmogelijk? Verzuim ( art. 81, 82, 83)
Wettelijke aansprakelijkheid - Onrechtmatige daad 6:162 BW
1. Daad (doen / nalaten)
2. Onrechtmatig (lid 2)
- inbreuk op een recht (bijv. op een eigendomsrecht)
- doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht (bijv. dief steelt een tas)
- maatschappelijke onzorgvuldigheid (ongeschreven recht in het maatschappelijk
verkeer) kelderluik-arrest (1965)
- tenzij rechtvaardigingsgrond
3. Toerekenbaar (lid 3)
- schuld
- wet
- in het verkeer geldende opvattingen
4. Schade
5. Causaal verband tussen de tekortkoming en de schade (‘dientengevolge’)
6. Relativiteitsvereisten (6:163 BW)
- iemand overtreed de wet die in het leven is geroepen om bepaalde schade te
voorkomen, als die schade wordt geleden is er voldaan aan de relativiteitsvereisten.
Kelderluik-arrest (1965) gevaarzetting
1. Welke mate van onoplettendheid mag je verwachten van de benadeelde partij?
2. Hoe groot is de kans dat door niet/onvoldoende oplettend te zijn, ongevallen
ontstaan?
3. Hoe ernstig zijn de gevolgen van de ongevallen die kunnen ontstaan?
4. Hadden (eenvoudig) voorzorgsmaatregelen genomen kunnen worden?
Vorderingen op grond van onrechtmatige daad
Schade vergoeding
Verbodsactie
Rectificatie (6:167 BW)
Herstel in oude toestand
Stap 1: is er sprake van een onrechtmatige daad?
art. 6:162 en 6:163 BW
, Stap 2: welke schade komt voor vergoeding in aanmerking en tot welk bedrag?
art. 6:95 e.v. BW
Zwiepende tak arrest (1996)
Welke rechtvaardiginggronden zijn er?
1. Noodweer
2. Noodtoestand
3. Toestemming benadeelde
4. Ambtelijk bevel
5. Sport- en spelsituatie
In een sport- en spelsituatie geldt een verhoogde drempel van aansprakelijkheid.
HR: Deelnemers aan een sport- of spelactiviteit aanvaarden het risico op lichamelijk
letsel door een slechte gecoördineerde, verkeerde getimede, of ondoordachte
handeling van een andere deelnemer.
Natraparrest
Relativiteitsvereiste (6:163 BW)
‘’geen verplichting tot schadevergoeding bestaat, wanneer de geschonden norm niet strekt
tot bescherming tegen schade, zoals de benadeeld die heeft geleden.’’
Er moet een relatie bestaan tussen de geschonden norm en de geleden schade
Arrest schietpartij Alphen aan den Rijn 2019
Leerdoelen week C2
1. De student kan de rechtsvoorwaarden van de onrechtmatige daad en bijbehorende
doctrines uitleggen en toepassen op een casus.
2. De student kan de rechtsvoorwaarden van zaakwaarneming uitleggen en toepassen
op een casus.
3. De student kan de rechtsvoorwaarden van onverschuldigde betaling uitleggen en
toepassen op een casus.
4. De student kan de rechtsvoorwaarden van ongerechtvaardigde verrijking uitleggen
en toepassen op een casus.
Wettelijke aansprakelijkheid
1. Zaakwaarneming (6:198 e.v. BW)
- dat iemand het belang van een ander behartigt
- willens en wetens (bewust)
- op redelijke grond (rechtspraak)
- zonder de bevoegdheid daartoe aan een rechtshandeling of een in de wet geregelde
rechtsverhouding te ontlenen
