Filosofie samenvatting Ethiek
2.1 Wat is ethiek?
Ethiek wil erachter komen wat de moraal van ons verlangt
Moraal=Verzameling van gewoontes/gebruiken en ongeschreven regels van een groep mensen (die
deze delen en goed vinden)
De waarden en normen die wij belangrijk vinden voor ons leven vormen ons moraal.
Waarden verwijzen naar zaken waarvan we het goed vinden dat ze bestaan (rechtvaardige verdeling
van schaarse middelen)
Normen zijn gedragsregels die uit de waarden volgen. Ze maken duidelijk wat we moeten doen om
die waarden te realiseren
WaardeNormGedrag
Eerlijkheidniet liegenje vertel leugens
Er zijn waarden en normen die mensen belangrijk vinden, maar niet tot het moraal worden
gerekend.
Wie unfair handelt, overtreedt de moraal (Voorbeeld: omkoping van scheidsrechter rkc tegen
Barcelona) Belangrijke eigenschap van de moraal
Meestal worden morele normen niet ‘afgesproken’ er is sprake van een wederzijds
verwachtingspatroon, zo’n verwachtingen hebben een normatief karakter (geeft aan hoe het hoort)
in die zin dat mensen elkaar eraan binden.
Dat bindend karakter komt vooral tot uiting wanneer de normen worden overtreden mensen
maken elkaar allerlei verwijten
Andere verwachtingen zijn weer niet normatief. De waarden en normen die belangrijk zijn in ons
leven maken deel uit van de moraal, wanneer ze betrekking hebben op de gerechtvaardigde
verwachtingen die mensen in het maatschappelijke verkeer koesteren.
= dat daaraan niet altijd moeten worden voldaan
Bij de waarden en normen die belangrijk zijn in ons leven gaat het er niet alleen om wat ‘ik’
belangrijk vind. Je hebt het recht om jezelf zo’n levenswijze op te leggen, maar andere hoeven dat
niet te doen.
Het gaat dus bij het moraal om de normatieve randvoorwaarden voor onze omgang met elkaar. =
eisen waaraan moet worden voldaan/een plicht tegenover iedereen. (bijv. sportmensen niet
oneerlijk te werk gaan, plicht tegenover tegenstanders, publiek en zichzelf)
De moraal is geen individuele aangelegenheid, het is allemaal wederzijds.
Begrip randvoorwaarde is van belang= het zegt dat de moraal veel zaken niet regelt, maar juist
vrijlaat (Voetbalclubs mogen tegenstander proberen te verslaan mits ze zich aan de
randvoorwaarden houden)
De moraal biedt ons een grote vrijheidsruimte bij veel van onze beslissingen, wel een grote mate van
verantwoordelijkheid gegeven voor onze beslissingen gevolgen daarvan.
Eén Complicatie: Normen zijn plaats-en tijdgebonden, ook juridische normen. Wij hebben de vrijheid
om een partner uit te kiezen en sommige landen juist niet
Dat houdt niet tegen om te onderzoeken aan welke universele maatstaven normen dienen te
beantwoorden.
2.1 Wat is ethiek?
Ethiek wil erachter komen wat de moraal van ons verlangt
Moraal=Verzameling van gewoontes/gebruiken en ongeschreven regels van een groep mensen (die
deze delen en goed vinden)
De waarden en normen die wij belangrijk vinden voor ons leven vormen ons moraal.
Waarden verwijzen naar zaken waarvan we het goed vinden dat ze bestaan (rechtvaardige verdeling
van schaarse middelen)
Normen zijn gedragsregels die uit de waarden volgen. Ze maken duidelijk wat we moeten doen om
die waarden te realiseren
WaardeNormGedrag
Eerlijkheidniet liegenje vertel leugens
Er zijn waarden en normen die mensen belangrijk vinden, maar niet tot het moraal worden
gerekend.
Wie unfair handelt, overtreedt de moraal (Voorbeeld: omkoping van scheidsrechter rkc tegen
Barcelona) Belangrijke eigenschap van de moraal
Meestal worden morele normen niet ‘afgesproken’ er is sprake van een wederzijds
verwachtingspatroon, zo’n verwachtingen hebben een normatief karakter (geeft aan hoe het hoort)
in die zin dat mensen elkaar eraan binden.
Dat bindend karakter komt vooral tot uiting wanneer de normen worden overtreden mensen
maken elkaar allerlei verwijten
Andere verwachtingen zijn weer niet normatief. De waarden en normen die belangrijk zijn in ons
leven maken deel uit van de moraal, wanneer ze betrekking hebben op de gerechtvaardigde
verwachtingen die mensen in het maatschappelijke verkeer koesteren.
= dat daaraan niet altijd moeten worden voldaan
Bij de waarden en normen die belangrijk zijn in ons leven gaat het er niet alleen om wat ‘ik’
belangrijk vind. Je hebt het recht om jezelf zo’n levenswijze op te leggen, maar andere hoeven dat
niet te doen.
Het gaat dus bij het moraal om de normatieve randvoorwaarden voor onze omgang met elkaar. =
eisen waaraan moet worden voldaan/een plicht tegenover iedereen. (bijv. sportmensen niet
oneerlijk te werk gaan, plicht tegenover tegenstanders, publiek en zichzelf)
De moraal is geen individuele aangelegenheid, het is allemaal wederzijds.
Begrip randvoorwaarde is van belang= het zegt dat de moraal veel zaken niet regelt, maar juist
vrijlaat (Voetbalclubs mogen tegenstander proberen te verslaan mits ze zich aan de
randvoorwaarden houden)
De moraal biedt ons een grote vrijheidsruimte bij veel van onze beslissingen, wel een grote mate van
verantwoordelijkheid gegeven voor onze beslissingen gevolgen daarvan.
Eén Complicatie: Normen zijn plaats-en tijdgebonden, ook juridische normen. Wij hebben de vrijheid
om een partner uit te kiezen en sommige landen juist niet
Dat houdt niet tegen om te onderzoeken aan welke universele maatstaven normen dienen te
beantwoorden.
