Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................2
Hoofdstuk 2............................................................................................................................................6
Hoofdstuk 3............................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4..........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................13
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................15
Hoofdstuk 7 .........................................................................................................................................17
Hoofdstuk 8..........................................................................................................................................24
Hoofdstuk 9..........................................................................................................................................26
Alle organisaties samengevat: ..............................................................................................................28
Arresten:
- Spoorwegstakingsarrest
- Grenstractaat van aken arrest
- Reparations for Injuries Suffered Advisory Opinion
- Van Gend en Loos
- Costa/ENEL
- Defrenne
- Van Duyn
- Ratti
,Hoofdstuk 1
De Geschiedenis van het Internationaal Recht
Oorsprong:
In het verleden werd het internationaal recht vooral gezien als het recht dat gold tussen staten
onderling. Toch maakten volkeren al vroeg onderlinge afspraken, die werden vastgelegd. Veel van
deze ideeën zijn terug te vinden in de werken van de oude Grieken en Romeinen.
Natuurrecht:
De klassieke Grieken ontwikkelden het idee van natuurrecht: universele regels die losstaan van tijd en
plaats. Deze principes gelden voor iedereen, net als het moderne internationaal recht.
Romeins Recht:
Ius gentium: recht dat gold voor iedereen, ongeacht afkomst.
Ius civile: specifiek gericht op Romeinse burgers.
Vroegmoderne Tijd:
In deze periode ontstonden veel vredesverdragen, zoals de Vrede van Westfalen (inclusief de Vrede
van Münster en het Verdrag van Osnabrück). Hierin werd voor het eerst formeel gesproken over het
concept van soevereiniteit. Zo erkende de Franse koning bijvoorbeeld de onafhankelijkheid van de
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Renaissance en Verlichting:
Tijdens de Renaissance ontwikkelden zich zelfstandige staten als Engeland, Frankrijk en Spanje. De
Nederlandse jurist Hugo de Groot (Grotius) benadrukte dat rechtsprincipes gebaseerd zijn op
universele waarden. In de Verlichting ontstond het idee dat vrede in Europa bereikt kon worden door
onderhandelingen, wat resulteerde in de Vrede van Utrecht.
Na Napoleon:
Na zijn nederlaag werd Europa opnieuw opgedeeld tijdens het Congres van Wenen.
Na de Tweede Wereldoorlog:
De oprichting van de Verenigde Naties en het opstellen van verdragen als de Verdragen van Genève
en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) moesten bijdragen aan vrede en
stabiliteit.
Internationaal Publiekrecht
De belangrijkste actoren in het internationaal recht zijn staten, niet per se volkeren – ondanks de
term volkenrecht. Het internationaal recht bestaat uit een uitgebreid stelsel van regels en afspraken.
Internationaal vs. Nationaal Recht
Nationaal recht: door een soevereine staat opgestelde regels voor mensen binnen die staat.
Internationaal recht: afspraken en regels tussen staten, zoals verdragen, die ze vrijwillig
naleven.
Publiek vs. Privaat Recht
Publiekrecht: richt zich op internationale problemen zoals terrorisme en milieuproblematiek.
Privaatrecht: behandelt conflicten tussen burgers of bedrijven over de grens.
, Privaatrecht kent twee onderdelen:
Formeel recht: regels over procedures, rechtsmacht, internationale samenwerking en
erkenning van uitspraken.
Materieel recht: welke inhoudelijke regels van toepassing zijn.
Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek regelt het conflictenrecht, bijvoorbeeld op basis van nationaliteit,
woonplaats of locatie van een huwelijk of eigendom.
Nederland is lid van de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht, waarin internationale
privaatrechtelijke regels worden vastgelegd.
Verplichte arresten
Spoorwegstakingsarrest
o Internationaal recht gaat voor, alleen niet op alle verdragen kan beroep worden gedaan
o Art. 6 lid 4 ESH
o Werknemers staken, NS vindt dit niet goed. Werknemer hebben gevraagd of ze beroep
mochten doen op art. 6 lid 4 ESH. Eerst kijken naar bedoeling verdragspartijen, daarna naar
de inhoud van de bepaling. Inhoud moet voldoende duidelijk zijn en zonder nadere
uitwerking.
Grenstractaat van aken arrest
o Boer heeft grond met roggen in Limburg en Duitsland. Hij komt bij grens aan met roggen en
hij wordt aangehouden omdat hij belasting moet betalen over het goed. Hij gaat in beroep en
zegt dat het grenstraktaat van aken van hem van toepassing is waardoor hij geen
exportbelasting moet betalen. Art. 33 Grenstractaat van aken
o Kan individu beroep doen op een internationaal verdrag dat tussen staten is gesloten, HR zegt
ja
o Ieder verbindende bepaling
Kenmerken van de Internationale Rechtsorde
Geen centraal gezag:
Het internationaal recht kent geen overkoepelende uitvoerende of wetgevende macht. Er is dus geen
centraal orgaan dat regels oplegt of handhaaft. Staten zijn zelf verantwoordelijk voor de naleving van
afspraken, al speelt soms een internationale organisatie zoals de VN een rol, bijvoorbeeld via de
Veiligheidsraad.
Belangrijke principes:
Gelijkheid van staten: er is geen hiërarchie tussen staten.
Soevereiniteit: elke staat heeft de hoogste macht op eigen grondgebied en beslist zelfstandig.
Horizontale rechtsorde: staten maken onderlinge afspraken, vaak via verdragen.
Decentralisatie: staten onderhandelen en sluiten zelf overeenkomsten, zonder centrale
autoriteit.
Voorbeeld:
Het Trans-Atlantisch Handels- en Investeringsverdrag regelt de handel tussen de EU en de VS.
Soevereiniteit en Internationale Verhoudingen
Staten zijn zelfstandig, maar tegelijkertijd van elkaar afhankelijk. Denk aan handel, veiligheid en
milieukwesties – allemaal zaken die grenzen overschrijden en internationale samenwerking vereisen.
Daarom zijn afspraken en overleg noodzakelijk.
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................2
Hoofdstuk 2............................................................................................................................................6
Hoofdstuk 3............................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4..........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................13
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................15
Hoofdstuk 7 .........................................................................................................................................17
Hoofdstuk 8..........................................................................................................................................24
Hoofdstuk 9..........................................................................................................................................26
Alle organisaties samengevat: ..............................................................................................................28
Arresten:
- Spoorwegstakingsarrest
- Grenstractaat van aken arrest
- Reparations for Injuries Suffered Advisory Opinion
- Van Gend en Loos
- Costa/ENEL
- Defrenne
- Van Duyn
- Ratti
,Hoofdstuk 1
De Geschiedenis van het Internationaal Recht
Oorsprong:
In het verleden werd het internationaal recht vooral gezien als het recht dat gold tussen staten
onderling. Toch maakten volkeren al vroeg onderlinge afspraken, die werden vastgelegd. Veel van
deze ideeën zijn terug te vinden in de werken van de oude Grieken en Romeinen.
Natuurrecht:
De klassieke Grieken ontwikkelden het idee van natuurrecht: universele regels die losstaan van tijd en
plaats. Deze principes gelden voor iedereen, net als het moderne internationaal recht.
Romeins Recht:
Ius gentium: recht dat gold voor iedereen, ongeacht afkomst.
Ius civile: specifiek gericht op Romeinse burgers.
Vroegmoderne Tijd:
In deze periode ontstonden veel vredesverdragen, zoals de Vrede van Westfalen (inclusief de Vrede
van Münster en het Verdrag van Osnabrück). Hierin werd voor het eerst formeel gesproken over het
concept van soevereiniteit. Zo erkende de Franse koning bijvoorbeeld de onafhankelijkheid van de
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Renaissance en Verlichting:
Tijdens de Renaissance ontwikkelden zich zelfstandige staten als Engeland, Frankrijk en Spanje. De
Nederlandse jurist Hugo de Groot (Grotius) benadrukte dat rechtsprincipes gebaseerd zijn op
universele waarden. In de Verlichting ontstond het idee dat vrede in Europa bereikt kon worden door
onderhandelingen, wat resulteerde in de Vrede van Utrecht.
Na Napoleon:
Na zijn nederlaag werd Europa opnieuw opgedeeld tijdens het Congres van Wenen.
Na de Tweede Wereldoorlog:
De oprichting van de Verenigde Naties en het opstellen van verdragen als de Verdragen van Genève
en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) moesten bijdragen aan vrede en
stabiliteit.
Internationaal Publiekrecht
De belangrijkste actoren in het internationaal recht zijn staten, niet per se volkeren – ondanks de
term volkenrecht. Het internationaal recht bestaat uit een uitgebreid stelsel van regels en afspraken.
Internationaal vs. Nationaal Recht
Nationaal recht: door een soevereine staat opgestelde regels voor mensen binnen die staat.
Internationaal recht: afspraken en regels tussen staten, zoals verdragen, die ze vrijwillig
naleven.
Publiek vs. Privaat Recht
Publiekrecht: richt zich op internationale problemen zoals terrorisme en milieuproblematiek.
Privaatrecht: behandelt conflicten tussen burgers of bedrijven over de grens.
, Privaatrecht kent twee onderdelen:
Formeel recht: regels over procedures, rechtsmacht, internationale samenwerking en
erkenning van uitspraken.
Materieel recht: welke inhoudelijke regels van toepassing zijn.
Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek regelt het conflictenrecht, bijvoorbeeld op basis van nationaliteit,
woonplaats of locatie van een huwelijk of eigendom.
Nederland is lid van de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht, waarin internationale
privaatrechtelijke regels worden vastgelegd.
Verplichte arresten
Spoorwegstakingsarrest
o Internationaal recht gaat voor, alleen niet op alle verdragen kan beroep worden gedaan
o Art. 6 lid 4 ESH
o Werknemers staken, NS vindt dit niet goed. Werknemer hebben gevraagd of ze beroep
mochten doen op art. 6 lid 4 ESH. Eerst kijken naar bedoeling verdragspartijen, daarna naar
de inhoud van de bepaling. Inhoud moet voldoende duidelijk zijn en zonder nadere
uitwerking.
Grenstractaat van aken arrest
o Boer heeft grond met roggen in Limburg en Duitsland. Hij komt bij grens aan met roggen en
hij wordt aangehouden omdat hij belasting moet betalen over het goed. Hij gaat in beroep en
zegt dat het grenstraktaat van aken van hem van toepassing is waardoor hij geen
exportbelasting moet betalen. Art. 33 Grenstractaat van aken
o Kan individu beroep doen op een internationaal verdrag dat tussen staten is gesloten, HR zegt
ja
o Ieder verbindende bepaling
Kenmerken van de Internationale Rechtsorde
Geen centraal gezag:
Het internationaal recht kent geen overkoepelende uitvoerende of wetgevende macht. Er is dus geen
centraal orgaan dat regels oplegt of handhaaft. Staten zijn zelf verantwoordelijk voor de naleving van
afspraken, al speelt soms een internationale organisatie zoals de VN een rol, bijvoorbeeld via de
Veiligheidsraad.
Belangrijke principes:
Gelijkheid van staten: er is geen hiërarchie tussen staten.
Soevereiniteit: elke staat heeft de hoogste macht op eigen grondgebied en beslist zelfstandig.
Horizontale rechtsorde: staten maken onderlinge afspraken, vaak via verdragen.
Decentralisatie: staten onderhandelen en sluiten zelf overeenkomsten, zonder centrale
autoriteit.
Voorbeeld:
Het Trans-Atlantisch Handels- en Investeringsverdrag regelt de handel tussen de EU en de VS.
Soevereiniteit en Internationale Verhoudingen
Staten zijn zelfstandig, maar tegelijkertijd van elkaar afhankelijk. Denk aan handel, veiligheid en
milieukwesties – allemaal zaken die grenzen overschrijden en internationale samenwerking vereisen.
Daarom zijn afspraken en overleg noodzakelijk.
