Samenvatting Gemotiveerd leren en lesgeven - Hoofdstuk 1 t/m 5

I-OND5
Gemotiveerd leren en lesgeven


Hoofdstuk 1: Wat is motivatie?
1.1 Waaruit blijkt motivatie?
Als leerlingen gemotiveerd zijn, steken ze energie in leeractiviteiten.
Een hoge of lage motivatie is niet altijd zichtbaar in gedrag.

Motivatie heeft invloed op:

 Het opstarten van een activiteit:
o Lage motivatie  uitstelgedrag
o Groepsopdracht  laat hij het werk aan anderen over of gaat hij zelf aan de slag?
 De manier waarop de activiteit wordt uitgevoerd:
o Bijv. Duitse woordjes opschrijven of niet, tussenantwoorden bij rekenen opschrijven
of niet
o Gebruik goede strategieën, de nauwgezetheid en de mate waarin perfectie wordt
nagestreefd
 De intensiteit waarmee de activiteit wordt uitgevoerd:
o De mate van concentratie, de mate waarin een leerling ‘opgaat’ in de activiteit
 Het doorzettingsvermogen waarmee de taak wordt uitgevoerd:
o Snelheid waarmee leerlingen opgeven als iets niet in één keer lukt en de tijd die
leerlingen willen en kunnen investeren


Voor leren is aandacht en concentratie nodig en leren vraagt tijd.

Oorzaken gebrek aan motivatie:

 Leerling hecht geen belang aan het doel of is niet bekend met het doel
 Leerling voelt zich niet bekwaam om de leeractiviteit uit te voeren
 Leerling krijgt geen ondersteuning, maar heeft deze wel nodig
 Leerling gelooft niet dat de uitvoering van de leeractiviteit tot het gewenste doel zal leiden
 Iets anders is op dat moment veel belangrijker of aantrekkelijker voor de leerling

1.2 Theoretische benaderingen van motivatie
In oudere motivatietheorieën is er een sterke nadruk op de drijfveren van iemand, iets waarnaar je
streeft, wat je wilt bereiken. Hoe sterker de drijfveer, hoe hoger de motivatie.

Piramide van Maslow
1943  behoeftepiramide  een mens streeft de behoeften onder in de piramide eerst na, voordat
hij zich kan richten op de vervulling van een hogere behoefte
Bijv. kind heeft honger tijdens de les, vooral gemotiveerd om iets te gaan eten en niet om te leren!

, Theorie is niet helemaal correct  niet altijd volgorde
aanhouden

Bijv. mens is heel ziek of dakloos en heeft behoefte aan
gezelschap




Verwachtingstheorie
Vroom  1996

Motivatie = verwachting x beloning x waarde

Verwachting:

 Mate waarin de leerling verwacht dat een bepaalde actie tot succes zal leiden
 Bijv. goed opletten als je verwacht dat je daar iets van opsteekt

Beloning:

 Welk beeld de leerling heeft van het voordeel of het succes dat een bepaalde (leer)activiteit
oplevert

Waarde:

 Hoe belangrijk vindt de leerling het verwachte effect van de inspanning en de beloning?


‘De motivatie van leerlingen om te leren is volgens de verwachtingstheorie alleen dan hoog als
leerlingen verwachten dat extra inzet leidt tot beter presteren, als de verwachte beloning die dit
oplevert hen aanspreekt en als ze veel belang hechten aan de leerprestatie en de beloning’

Attributietheorie
Wiener  1985

Motivatie hangt samen met attributies  de factoren waaraan een mens zijn succes of falen
toeschrijft

Locus of control  de mate waarin een mens gelooft dat hij controle heeft over de gebeurtenissen
in zijn leven
Externe locus of control  externe attributies en deze mensen geloven dat invloeden buiten hen om
bepalen hoe hun leven verloopt  bijv. slecht punt ligt aan moeilijke toets

, Interne locus of control  interne attributies en deze mensen geloven dat zij zelf bepalend zijn in
hun leven  bijv. slecht punt want niet goed geleerd
Attributies kunnen intern/extern zijn en wel/niet beïnvloedbaar!


Attributie Intern Extern
Wel beïnvloedbaar Inspanning Moeilijkheidsgraad van de
taak/karakteristieken van de
taak
Niet beïnvloedbaar Bekwaamheid (talent of niet) Geluk/kans

Flowtheorie
Je bent in staat van flow als je volledig in beslag genomen wordt door wat je doet, je bent je niet
meer bewust van je omgeving! Je bevindt je in een staat van hoge concentratie!

Flow treedt op wanneer mensen een hoge mate van uitdaging ervaren en een hoge mate van
competentie, het gevoel hebben dat je de taak aankunt.

Apathie  als er geen sprake is van uitdaging en leerlingen niet het gevoel hebben dat ze competent
zijn  leerlingen doen vaak niets meer

Verveling  geen sprake van uitdaging, wel van competentiegevoel  taak is te gemakkelijk

Angst  wel sprake van uitdaging, geen competentiegevoel  bang om fouten te maken


Uitdaging
Competentie Laag Hoog
Laag Apathie Angst
Hoog Verveling Flow


1.3 Zelfdeterminatietheorie
Belangrijkste motivatietheorie!

Richard Ryan en Edward Deci  Self Determination Theory (SDT)

Intrinsieke motivatie:

 Leerling leert omdat hij daadwerkelijk geïnteresseerd is en echt iets wil weten of kunnen
 Leerling is benieuwd naar wat er gaat komen en heeft plezier in de leeractiviteit
 Intrinsiek gemotiveerde leerlingen leren met minder inspanning, leren sneller en houden het
leren veel langer vol
 Bij deze leerlingen vindt de zelfregulatie en zelfsturing heel bewust plaats  leren van hoge
kwaliteit  Deep learning (diepgaand leren)
 Surface learning (oppervlakkig leren)  leren voor een toets, om het daarna weer te
vergeten