HC 1 Steden en burgers in de Lage Landen
Vraag 1: Wat maakte de opkomst van een stedelijke
burgerij in de Nederlandse gewesten mogelijk, 1050-
1302?
Waardoor kon er weer handel en ambacht ontstaan? (ka)
Vanaf ongeveer 1000 na Chr.:
Bevolking groeit, dus meer voedsel nodig. Hoe?
Meer grond, ontginningen; betere technieken, drieslagstelsel, juk, keerploeg, paard
ipv os.
Daardoor, voedseloverschot, waardoor er weer specialisatie mogelijkheden
ontstaan, omdat er minder boeren nodig zijn.
Voor het verhandelen van die spullen ontstaan markten en rond die markten worden
dan weer steden gebouwd of ontstaan er markten in oude verlaten steden.
Veiligheid neemt toe, want er komt een einde aan invasies van Vikingen en Hunnen,
waardoor er meer gereisd kan worden.
Hierdoor neemt de internationale handel toe.
Daardoor ontstaan er jaarmarkten waar mensen uit Europa samenkomen om hun
spullen te verhandelen, dit gebeurt dan ook in steden.
Door de toename van geldgebruik (monetarisering) ipv ruilhandel ontstond er een
monetaire economie, economie waar geld het ruilmiddel is.
Waar ontstonden de steden in de late middeleeuwen?
Vlaanderen
Een van de meest verstedelijkte gebieden van Europa.
Vanwege marktfunctie van steden ontstond een netwerk van steden dat steeds
verder vertakte.
Om zichzelf in stand te houden hadden steden nieuwe poorters (burgers) nodig:
aspirant poorters, want die brengen geld, arbeid en ideeën met zich mee.
, Poorter/ Burger: een persoon die binnen stad poorterrecht/ burgerschap heeft
verworven door een bepaalde tijd in die stad te verblijven en/ of een bepaald bedrag
te betalen.
Hoe werden steden en burgers zelfstandiger? (ka 14)
Eerst feodaal stelsel/ leen stelsel (politiek) en het hofstelsel (economisch)
Horige boeren gaan met hun voedseloverschotten naar markten trekken en gaan zich
dan ook steeds meer in die steden vestigen.
Dit doen ze omdat ze daar meer vrijhedenjn hebben.
Hoe komt het dat er daar meer vrijheid is?
In die steden maken de inwonende afspraken met de vorst/ hoge adel of heel soms
een hoge edelman om meer stadsrechten te krijgen mits ze belasting betalen.
Stadsrechten zijn bijzondere rechten en/ of privileges die aan een stad worden
toegekend door een vorst (of graaf/ hertog) in ruil voor belasting.
Pol: eigen wetten en rechtspraak & stadsmuur.
Eco: jaarmarkt organiseren & tol heffen & gilden oprichten.
Het voordeel hiervan is dat steden hun eigen belangen kunnen beschermen en zo dus
zelfstandiger worden.
Dat de steden zelfstandiger beginnen te worden zijn vorsten en hoge edel mannen die
belasting kunnen innen blij mee, maar hoge edel mannen die in het gebied van een
koning zitten of lage edel mannen zijn hier niet blij mee, zij geven hun horigen ook meer
rechten en minder plichten, omdat ze anders allemaal wegliepen.
Door dit alles ontwikkelde de landbouwsamenleving zich tot een landbouwstedelijke
samenleving, groot deel werk op het platteland en een kleiner deel in de stad die andere
beroepen uitvoert.
Waarom was Atrecht het begin van de stedelijke bloei?
Atrecht: Het begin van de stedelijke bloei in de Nederlandse gewesten.
Landbouwproductiviteit was hoog.
Schapenhouderij was succesvol, daardoor werd het een centrum van lakennijverheid.
Nijverheid die zich bezig houdt met het maken van lakenstoffen. Laken is een
wollen stof die eerst wordt geweven en daarna gevilt, daardoor is het slijtvast en
vuilafstotend.
Interdependentie/ Onderlinge afhankelijkheid tussen steden en omringende
platteland, landbouwproductie en schapenwol, wordt verkocht op markten en zij
kopen daar ambachtelijke producten.
Vraag 1: Wat maakte de opkomst van een stedelijke
burgerij in de Nederlandse gewesten mogelijk, 1050-
1302?
Waardoor kon er weer handel en ambacht ontstaan? (ka)
Vanaf ongeveer 1000 na Chr.:
Bevolking groeit, dus meer voedsel nodig. Hoe?
Meer grond, ontginningen; betere technieken, drieslagstelsel, juk, keerploeg, paard
ipv os.
Daardoor, voedseloverschot, waardoor er weer specialisatie mogelijkheden
ontstaan, omdat er minder boeren nodig zijn.
Voor het verhandelen van die spullen ontstaan markten en rond die markten worden
dan weer steden gebouwd of ontstaan er markten in oude verlaten steden.
Veiligheid neemt toe, want er komt een einde aan invasies van Vikingen en Hunnen,
waardoor er meer gereisd kan worden.
Hierdoor neemt de internationale handel toe.
Daardoor ontstaan er jaarmarkten waar mensen uit Europa samenkomen om hun
spullen te verhandelen, dit gebeurt dan ook in steden.
Door de toename van geldgebruik (monetarisering) ipv ruilhandel ontstond er een
monetaire economie, economie waar geld het ruilmiddel is.
Waar ontstonden de steden in de late middeleeuwen?
Vlaanderen
Een van de meest verstedelijkte gebieden van Europa.
Vanwege marktfunctie van steden ontstond een netwerk van steden dat steeds
verder vertakte.
Om zichzelf in stand te houden hadden steden nieuwe poorters (burgers) nodig:
aspirant poorters, want die brengen geld, arbeid en ideeën met zich mee.
, Poorter/ Burger: een persoon die binnen stad poorterrecht/ burgerschap heeft
verworven door een bepaalde tijd in die stad te verblijven en/ of een bepaald bedrag
te betalen.
Hoe werden steden en burgers zelfstandiger? (ka 14)
Eerst feodaal stelsel/ leen stelsel (politiek) en het hofstelsel (economisch)
Horige boeren gaan met hun voedseloverschotten naar markten trekken en gaan zich
dan ook steeds meer in die steden vestigen.
Dit doen ze omdat ze daar meer vrijhedenjn hebben.
Hoe komt het dat er daar meer vrijheid is?
In die steden maken de inwonende afspraken met de vorst/ hoge adel of heel soms
een hoge edelman om meer stadsrechten te krijgen mits ze belasting betalen.
Stadsrechten zijn bijzondere rechten en/ of privileges die aan een stad worden
toegekend door een vorst (of graaf/ hertog) in ruil voor belasting.
Pol: eigen wetten en rechtspraak & stadsmuur.
Eco: jaarmarkt organiseren & tol heffen & gilden oprichten.
Het voordeel hiervan is dat steden hun eigen belangen kunnen beschermen en zo dus
zelfstandiger worden.
Dat de steden zelfstandiger beginnen te worden zijn vorsten en hoge edel mannen die
belasting kunnen innen blij mee, maar hoge edel mannen die in het gebied van een
koning zitten of lage edel mannen zijn hier niet blij mee, zij geven hun horigen ook meer
rechten en minder plichten, omdat ze anders allemaal wegliepen.
Door dit alles ontwikkelde de landbouwsamenleving zich tot een landbouwstedelijke
samenleving, groot deel werk op het platteland en een kleiner deel in de stad die andere
beroepen uitvoert.
Waarom was Atrecht het begin van de stedelijke bloei?
Atrecht: Het begin van de stedelijke bloei in de Nederlandse gewesten.
Landbouwproductiviteit was hoog.
Schapenhouderij was succesvol, daardoor werd het een centrum van lakennijverheid.
Nijverheid die zich bezig houdt met het maken van lakenstoffen. Laken is een
wollen stof die eerst wordt geweven en daarna gevilt, daardoor is het slijtvast en
vuilafstotend.
Interdependentie/ Onderlinge afhankelijkheid tussen steden en omringende
platteland, landbouwproductie en schapenwol, wordt verkocht op markten en zij
kopen daar ambachtelijke producten.
