BIM hoorcollege 3 Deel 3 van 4 Het BIM proces
BIM-proces versus traditioneel ontwerpproces
Waarom willen we zo graag BIM invoeren?
Traditioneel bouwen heeft veel faalkosten, deze zijn
aanwezig omdat we er pas op het werk achter komen
dat dingen niet goed gaan.
Traditioneel bouwen
• Fase 1→ ontwikkeling- of idee fase
• Fase 2→ uitwerken van het idee naar het
ontwerp
• Fase 3→ elke betrokken partij legt ontwerp
apart vast in een contract (bestek)
• Fase 4→ aanbesteding Je ziet hier dat het ontwerpen zich vooral in de blauwe
blob afspeelt. Dus het gedeelte van traditioneel bouwen.
• Fase 5→ uitvoeringsfase Als je begint met bouwen zijn ze nog steeds aan het
• Fase 6→ onderhoudsfase ontwerpen in de vorm van fouten oplossen die tijdens de
bouw zijn geconstateerd, maar ook wijzigingen. Dus
In het traditionele bouwproces maakt elke partij wanneer je het BIM-proces invoert gaat het
‘opnieuw’ een plan met zijn of haar interpretatie ontwerpproces meer naar links. Er zullen nog steeds
van de informatie die zij krijgt van de opdrachtgever of wijzigingen zijn maar veel minder. Wanneer er een
adviseur wijziging meer naar links plaatsvind heeft het veel
minder invloed op tijd en kosten.
BIM proces
• Gelijktijdig in hetzelfde model werken door alle partijen
• Sneller proces gecombineerd met minder fouten (clash controle)
• Het ontwerp van de diverse adviseurs wordt op elkaar afgestemd
• Minder fouten aangeleverd aan de uitvoerende partij
Dit is het hamburgermodel.
De bovenkant is het ‘broodje’.
Hier zijn de aan het ontwerpen met
verschillende ontwerpende partijen. Die
maken een prestatie model. Hier moet
alles correct in zijn. Als ze denken dat dit
model correct is (wordt afgestemd met
de opdrachtnemer (ON) en
opdrachtgever (OG). Voordat ze gaan
bouwen geven ze het onderdelen van
het prestatiemodel aan de bv aan de
leverancier (LEV). Dit heet het
productiemodel. Wordt de hele tijd gecheckt of het prestatiemodel klopt met het productiemodel. Dit is
vooral bij ontwikkelende aannemers die dus het hele proces kunnen bepalen.
, Prestatie model
Productie model→ gedetaileerder
In Nederland is BIM door het bedrijfsleven omarmt en heeft men met opvallen en opstaan geleerd om het
BIM proces te verbeteren. Hierbij is en wordt veel samengewerkt.
In de UK is er vanuit de overheid regulering en sturing gegeven aan het gebruik van BIM, voor alle
overheidsprojecten. Dit is vanaf 2017.
Met steun van een aantal overheidsinstanties zoals Rijkswaterstaat en het rijk vastgoedbedrijf en de inzet
en funding van het bedrijfsleven is er via een gezamenlijk opgericht BIM-loket nu sturing in de vorm van
opgestelde standaarden voor,
• Processen
• Dataformaten
• Semantiek (uniform taalgebruik)
Veel in de UK opgestelde BIM-specificaties zijn door het BIM loket overgenomen in de Nederlandse
specificaties. Je kan de Britse BIM-specificaties vinden onder PAS1192-2, PAS1192-3,PAS1992-4 en
PAS1992-5. PAS staat voor Publicy Avaiable Specification en zijn opgesteld door BSI (British Standard
Institude).
Om het BIM-proces in de juiste banen te geleiden zijn er een aantal zaken die je goed moet regelen,
• BIM majurity levels→ wat bv BIM level 2 is
• Contractuele afspraken
• Open standaarden
• Semantiek
• Level of development
• De mens
, BIM majurity levels
• In een BIM-proces werk je samen met veel partners. Dan is het handig dat iedereen op een
gelijkwaardig niveau opereert
• In de UK waar alle overheidsprojecten in BIM moeten zijn uitgevoerd vanaf 2017 zijn daarom vanuit
de overheid een aantal BIM-Levels bepaald en omschreven. Dit om een bepaald kwaliteitsniveau te
kunnen bepalen van de opdracht nemende partijen
• Deze BIM levels hanteren we nu ook in Nederland
• Via een majurity onderzoek (checklist) is het dan mogelijk om te bepalen of een partij voldoet aan
een bepaald niveau
• In Nederland zijn het dan de bouwbedrijven die de partners opleggen om op een bepaald BIM-level
te opereren
• In de UK is het de overheid die dit vereist aan de bedrijven
Er zijn dus 4 niveaus in majurity (volwassenheid)
in BIM,
• Level 0→ is document georiënteerd. Er
wordt gewerkt met teksten, lijnen, bogen
etc. Deze worden digitaal verwerkt op
documentniveau, bv tekeningen in CAD-
programmatuur of calculaties in Excel.
Het betreft ‘niet intelligente’ informatie,
er worden geen digitale objecten
toegepast. Op het formele
overdrachtsmoment vind vooral
uitwisseling van papieren tekeningen en
documenten plaats. Van partij naar partij
naar partij, een soort gooi maar over de schutting proces.
• Level 1→ object georiënteerd. De eerste stap in de implementatie van BIM is het werken met
objecten. Dit wordt vaak geassocieerd met het werken met 3D-objecten die in een
ontwerpprogramma in een 3D-model worden geplaatst. Maar 2D-objecten zijn ook mogelijk en
zelfs objecten zonder geometrische beschrijving. Kenmerkend voor dit Level is de toepassing van
eenduidige (maar 1 uitleg mogelijk) objecten waaraan informatie is gekoppeld. Er is in dit level geen
sprake van integratie tussen verschillende disciplines of aspecten. Dus nog een koppeling van het
3D-model met bv financiële calculatie of planningssoftware.
• Level 2→ samengevoegd. Dit is het minimale niveau dat de overheid in de UK eist. Op dit level is
het mogelijk om de in level 1 opgebouwde objectmodellen te delen. Er wordt samengewerkt op
basis van database omgeving. Ieder werkt in zijn eigen model, al deze modellen worden
gecombineerd in 1 view model om file bases samen te werken aan een project. Ook toepassingen
als planning (4D) en kostencalculaties (5D) zijn aan het model te koppelen. De partijen die de
informatie delen bevinden zich binnen 1 gecontroleerde- of beheersbare organisatie-eenheid. Je
kan elkaars modellen dus zien, je werkt heel gestandaliseerd, dus de zelfde taal en code. Je deelt dit
model met elkaar.
• Level 3→ geïntegreerd, gehele levenscyclus. Dit is het BIM level waarbij informatie tussen
verschillende )on)bekende partijen, dus niet alleen binnen 1 organisatie eenheid, wordt gedeeld via
inter-operabele Open BIM standaarden. Je werkt voornamelijk in de Cloud. Alle standaarden die we
hebben zitten hierin. De gehele life cycle is gesloten, dus vanaf het begin tot de sloop. Er wordt niet
meer file based uitgewisseld maar object based.
BIM-proces versus traditioneel ontwerpproces
Waarom willen we zo graag BIM invoeren?
Traditioneel bouwen heeft veel faalkosten, deze zijn
aanwezig omdat we er pas op het werk achter komen
dat dingen niet goed gaan.
Traditioneel bouwen
• Fase 1→ ontwikkeling- of idee fase
• Fase 2→ uitwerken van het idee naar het
ontwerp
• Fase 3→ elke betrokken partij legt ontwerp
apart vast in een contract (bestek)
• Fase 4→ aanbesteding Je ziet hier dat het ontwerpen zich vooral in de blauwe
blob afspeelt. Dus het gedeelte van traditioneel bouwen.
• Fase 5→ uitvoeringsfase Als je begint met bouwen zijn ze nog steeds aan het
• Fase 6→ onderhoudsfase ontwerpen in de vorm van fouten oplossen die tijdens de
bouw zijn geconstateerd, maar ook wijzigingen. Dus
In het traditionele bouwproces maakt elke partij wanneer je het BIM-proces invoert gaat het
‘opnieuw’ een plan met zijn of haar interpretatie ontwerpproces meer naar links. Er zullen nog steeds
van de informatie die zij krijgt van de opdrachtgever of wijzigingen zijn maar veel minder. Wanneer er een
adviseur wijziging meer naar links plaatsvind heeft het veel
minder invloed op tijd en kosten.
BIM proces
• Gelijktijdig in hetzelfde model werken door alle partijen
• Sneller proces gecombineerd met minder fouten (clash controle)
• Het ontwerp van de diverse adviseurs wordt op elkaar afgestemd
• Minder fouten aangeleverd aan de uitvoerende partij
Dit is het hamburgermodel.
De bovenkant is het ‘broodje’.
Hier zijn de aan het ontwerpen met
verschillende ontwerpende partijen. Die
maken een prestatie model. Hier moet
alles correct in zijn. Als ze denken dat dit
model correct is (wordt afgestemd met
de opdrachtnemer (ON) en
opdrachtgever (OG). Voordat ze gaan
bouwen geven ze het onderdelen van
het prestatiemodel aan de bv aan de
leverancier (LEV). Dit heet het
productiemodel. Wordt de hele tijd gecheckt of het prestatiemodel klopt met het productiemodel. Dit is
vooral bij ontwikkelende aannemers die dus het hele proces kunnen bepalen.
, Prestatie model
Productie model→ gedetaileerder
In Nederland is BIM door het bedrijfsleven omarmt en heeft men met opvallen en opstaan geleerd om het
BIM proces te verbeteren. Hierbij is en wordt veel samengewerkt.
In de UK is er vanuit de overheid regulering en sturing gegeven aan het gebruik van BIM, voor alle
overheidsprojecten. Dit is vanaf 2017.
Met steun van een aantal overheidsinstanties zoals Rijkswaterstaat en het rijk vastgoedbedrijf en de inzet
en funding van het bedrijfsleven is er via een gezamenlijk opgericht BIM-loket nu sturing in de vorm van
opgestelde standaarden voor,
• Processen
• Dataformaten
• Semantiek (uniform taalgebruik)
Veel in de UK opgestelde BIM-specificaties zijn door het BIM loket overgenomen in de Nederlandse
specificaties. Je kan de Britse BIM-specificaties vinden onder PAS1192-2, PAS1192-3,PAS1992-4 en
PAS1992-5. PAS staat voor Publicy Avaiable Specification en zijn opgesteld door BSI (British Standard
Institude).
Om het BIM-proces in de juiste banen te geleiden zijn er een aantal zaken die je goed moet regelen,
• BIM majurity levels→ wat bv BIM level 2 is
• Contractuele afspraken
• Open standaarden
• Semantiek
• Level of development
• De mens
, BIM majurity levels
• In een BIM-proces werk je samen met veel partners. Dan is het handig dat iedereen op een
gelijkwaardig niveau opereert
• In de UK waar alle overheidsprojecten in BIM moeten zijn uitgevoerd vanaf 2017 zijn daarom vanuit
de overheid een aantal BIM-Levels bepaald en omschreven. Dit om een bepaald kwaliteitsniveau te
kunnen bepalen van de opdracht nemende partijen
• Deze BIM levels hanteren we nu ook in Nederland
• Via een majurity onderzoek (checklist) is het dan mogelijk om te bepalen of een partij voldoet aan
een bepaald niveau
• In Nederland zijn het dan de bouwbedrijven die de partners opleggen om op een bepaald BIM-level
te opereren
• In de UK is het de overheid die dit vereist aan de bedrijven
Er zijn dus 4 niveaus in majurity (volwassenheid)
in BIM,
• Level 0→ is document georiënteerd. Er
wordt gewerkt met teksten, lijnen, bogen
etc. Deze worden digitaal verwerkt op
documentniveau, bv tekeningen in CAD-
programmatuur of calculaties in Excel.
Het betreft ‘niet intelligente’ informatie,
er worden geen digitale objecten
toegepast. Op het formele
overdrachtsmoment vind vooral
uitwisseling van papieren tekeningen en
documenten plaats. Van partij naar partij
naar partij, een soort gooi maar over de schutting proces.
• Level 1→ object georiënteerd. De eerste stap in de implementatie van BIM is het werken met
objecten. Dit wordt vaak geassocieerd met het werken met 3D-objecten die in een
ontwerpprogramma in een 3D-model worden geplaatst. Maar 2D-objecten zijn ook mogelijk en
zelfs objecten zonder geometrische beschrijving. Kenmerkend voor dit Level is de toepassing van
eenduidige (maar 1 uitleg mogelijk) objecten waaraan informatie is gekoppeld. Er is in dit level geen
sprake van integratie tussen verschillende disciplines of aspecten. Dus nog een koppeling van het
3D-model met bv financiële calculatie of planningssoftware.
• Level 2→ samengevoegd. Dit is het minimale niveau dat de overheid in de UK eist. Op dit level is
het mogelijk om de in level 1 opgebouwde objectmodellen te delen. Er wordt samengewerkt op
basis van database omgeving. Ieder werkt in zijn eigen model, al deze modellen worden
gecombineerd in 1 view model om file bases samen te werken aan een project. Ook toepassingen
als planning (4D) en kostencalculaties (5D) zijn aan het model te koppelen. De partijen die de
informatie delen bevinden zich binnen 1 gecontroleerde- of beheersbare organisatie-eenheid. Je
kan elkaars modellen dus zien, je werkt heel gestandaliseerd, dus de zelfde taal en code. Je deelt dit
model met elkaar.
• Level 3→ geïntegreerd, gehele levenscyclus. Dit is het BIM level waarbij informatie tussen
verschillende )on)bekende partijen, dus niet alleen binnen 1 organisatie eenheid, wordt gedeeld via
inter-operabele Open BIM standaarden. Je werkt voornamelijk in de Cloud. Alle standaarden die we
hebben zitten hierin. De gehele life cycle is gesloten, dus vanaf het begin tot de sloop. Er wordt niet
meer file based uitgewisseld maar object based.
