SAMENVATTING Criminalistiek en forensisch DNA (tentamen)

SAMENVATTING CRIMINALISTIEK EN FORNESCISCH DNA
WEEK 1 Plaats Delict
Criminalistiek Vs. Criminologie  Criminologie richt zich op de studie van
misdaad en de oorzaken daarvan, terwijl criminalistiek zich richt op het
onderzoeken en oplossen van misdaden door middel van wetenschappelijke
technieken, zoals het DNA-onderzoek, bloedsporenanalyse, toxicologisch
onderzoek. Criminalistiek is de toepassing van natuurwetenschappelijke
methoden bij het onderzoek van sporen of objecten, welke direct of indirect
samenhangen met een vermoedelijk gepleegd strafbaar feit. (het is een van de
onderdelen van forensisch onderzoek).
Forensisch onderzoek  helpt bij het opsporen van daders of de oorzaken van
mogelijke misdrijven op basis van wetenschappelijke bewijsvoering. Het speelt
een rol in alle fasen van de opsporing, vervolging en berechting. Dit soort
onderzoek wordt gedaan door zowel:
- De afdeling FO van de politie
- Speciale onderzoeksinstituten zoals het NFI en het NICC
- Diverse particuliere onderzoekers = extern onderzoek door derden
Vb. bepaling van de verstreken tijd tussen het overlijden en het ontdekken van
het lichaam
Forensische opsporing  De forensische opsporing probeert antwoorden te
vinden door middel van sporenonderzoek op de plaats delict (PD). Forensisch
onderzoekers vormen op basis van het sporenbeeld scenario’s over wat er
gebeurd kan zijn. Op basis van deze scenario’s zoeken ze naar sporen en
proberen ze gevonden sporen te verklaren. Zodoende proberen ze te achterhalen
wat er gebeurd kan zijn en wie de mogelijke betrokkenen zijn.
Digitaal  Duidelijk verschil tussen forensisch onderzoek (klassiek) en digitaal
FO  digitaal ziet er vooral op hoe je bijvoorbeeld gegevens uit een telefoon kunt
halen en hoe je ervoor zorgt dat de gegevens niet worden aangepast.
OvJ
Doel: waarheidsvinding!
 Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek.
 Bepaald welke opsporingsmiddelen worden ingezet
 Bepaald of er een verdenking is en wie verdachte is.
 Bepaald of er wel of niet vervolgd wordt
 Vertegenwoordigd het OM op zitting

Forensisch OvJ
 De Fo is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de forensische
opsporing (FO).
 is de contactpersoon voor de forensische opsporing
 staat collega officieren bij in het forensisch gedeelte van hun
onderzoeken
 adviseert gevraagd en ongevraagd

,Onderzoek naar biologische sporen – Plaats Delict
1. Veiligstellen sporen/sporendrager
 Onderscheid tussen sporen en sporendragers waar je onderzoek naar
kan doen. Sporen onderzoek je op de PD zelf en sporendragers zoals
wapens die je wel fysiek kan verplaatsen kunnen naar een lab worden
gestuurd om daar te onderzoeken.
 1e lijns onderzoek: op PD door FO, focus op sporen veiligstellen voor
nader onderzoek.
 2e lijns onderzoek door FO, sporen worden in politie lab nader
onderzocht
2. Standaard methoden (FO-normen):
Het 5-fasenmodel en FO-nomen
1. Oriëntatiefase: de plaats delict wordt een eerste keer bekeken, zonder
iets te veranderen aan de plaats delict. Op grond van deze oriëntatie
worden voorlopige hypo these(n) opgesteld van wat er gebeurd zou
kunnen zijn en verschillende scenario’s overwogen.  Op deze manier kun
je wat gerichter gaan zoeken als FO, want er is gewoonweg niet voldoende
tijd en geld om alles te onderzoeken dus er zullen keuzes gemaakt worden.
(het hangt ook van de grootte van een PD af).

2. Voorbereidende fase: een plan van aanpak wordt gemaakt. Hierin wordt
bepaald welke onderzoeken moeten worden uitgevoerd op de plaats delict,
in welke volgorde en door wie. Dit gebeurt op basis van de hypothesen en
scenario’s en met inachtneming van de veiligheidsvoorschriften,
werkvoorschrift en de FO-normen. De politie heeft samen met het NFI deze

, normen geformuleerd, die gericht zijn op de verzameling, verpakking en
behandeling van sporen. De FO-normen moeten er voor zorgen dat de
verzamelde sporen van zo hoog mogelijke kwaliteit zijn en dat de
integriteit van de sporen tijdens het proces van veiligstellen, verpakken en
vervoer zo goed mogelijk wordt gewaarborgd.
 Het doel van de FO-normen is contaminatie voorkomen en het is een
soort verantwoordingsproces, wie heeft er watt gedaan, in welke fase?

3. Uitvoeringsfase: het plan van aanpak wordt uitgevoerd. Sporen worden
zichtbaar gemaakt, veiliggesteld en verpakt. Naast de technische
handelingen moeten de forensisch onderzoekers op de plaats delict de
hypothesen en scenario’s die zij over wegen toetsen en daar waar nodig
bijstellen gedurende het onderzoek.

4. Afrondingsfase: er wordt geëvalueerd of alle onderzoeken zijn uitgevoerd
en de voorlopige resultaten worden gemeld aan de leider van het
opsporingsonderzoek.  Als je besluit het onderzoek te vroeg af te ronden,
kan het voorkomen dat je PD vrijgeeft en er daardoor sporen worden
vernietigd die achteraf toch nuttig blijken.

Toepassing Nicky verstappen : daar hebben ze 20 jaar nadien nog een schouw
verricht  dit om er toch gewoon een beeld bij te krijgen i.p.v.. Alleen maar
met de neus in de documenten te zitten.
5. Vastleggen resultaat: een proces-verbaal wordt gemaakt met daarin
bevindingen over de toedracht, de onderzoeken die zijn uitgevoerd en
welke sporen zijn aangetroffen en veiliggesteld.  Dit PV wordt vaak ook
gebruikt voor de bewijsvoering in een strafzaak.

Verstoringen PD:
- Weersomstandigheden
- tijdsdruk en geld (vb. snelweg)
- hulpverlening heeft voorrang zoals brandweer, ambulance die mensen uit
een auto moeten takelen maakt het heel lastig om erna sporenonderzoek
te doen
- publieke ruimte komen veel mensen ook lastiger.

3. Voorkomen contaminatie:
 Directe contaminatie = zelf iets vastpakken van PD, speeksel,
vingerafdruk
 Secondary transfer = stel ik stel een bloedspoor veilig en dat
bloedspoor komt ook op mijn handschoen terecht en vervolgens
daardoor op een ander veiliggesteld spoor.  dit is niet terug te
zien!
 Voorkomen door: zo min mogelijk te verplaatsen over de PD, er
worden zo min mogelijk mensen toegelaten op het PD. Ook wordt de
identiteit van alle bij het onderzoek betrokken personen vastgesteld
en geregistreerd. Daarbij wordt celmateriaal van het slo en de VD in
van elkaar gescheiden ruimtes onderzocht en het wordt onder
strenge condities in laboratorium gedaan.

, o Betrouwbaarheid = heeft er geen contaminatie of manipulatie
van de bewijsstukken plaatsgevonden
o Rechtmatigheid = Rechtmatigheid ziet erop of de juiste
voorschriften in acht zijn genomen

4. Garandeer chain of custody:
 Vanaf veiligstellen Svo alle stappen documenteren die betrekking
hebben op het Svo (transport, opslag, verder onderzoek hier wordt
alles in gedocumenteerd, ook objecten die veilig gesteld worden
daar kan iets mis mee zijn en dan wordt aan de afzender, vb. politie
gevraagd of het onderzoek voortgezet kan worden. Dit wordt dan
ook weer opgenomen in het rapport.
Forensisch DNA onderzoek : dit proces (onderzoeken van een spoor) kun je
binnen 72u doen (normaliter)
- Onderzoek aan sporendrager
- Testen en bemonsteren (sommige objecten kun je niet verplaatsen en
moeten op PD bemonstert worden)
- DNA isolatie
- DNA vermenigvuldiging
- Opstellen DNA-profielen
- Interpretatie en rapportage

Forensisch DNA onderzoek
1. Onderzoek op basis van een vraagstelling politie (er wordt geen blind
onderzoek verricht, weten waar ze naar opzoek moeten gaan, waar is
iemand vastgepakt bijvoorbeeld, dan gaat die plek geïnspecteerd worden
anders wordt het een veel te uitgebreid onderzoek en kost het teveel tijd
en geld)
2. Scenario aangeleverd door aanvrager FIT gesprek (je kunt het onderzoek
vaak, maar 1 keer doen, overleggen met DNA-deskundige over plan van
aanpak)
3. Welke soort celmateriaal en van wie is het DNA?

Non-humane biologische sporen  deze zijn afkomstige van andere
levensvormen dan de mens. Denk aan sporen van planten, dieren en bacteriën.
Het NFI onderzoekt deze sporen om te achterhalen of er een verband is tussen
bijvoorbeeld personen, voertuigen en locaties. Ook kan het helpen bij het
reconstrueren van vluchtroutes of het aantonen dat iemand handelt in verboden
planten en dieren.
Humane biologische sporen  Deze sporen zijn afkomstige van het menselijk
lichaam en bevat info over de dader, de slachtoffers en betrokkenen. Denk aan
DNA, lichaamsvloeistoffen en tandafdrukken. Deze sporen kunnen een DNA-
profiel opleveren ven bijv. de dader of de slachtoffers en kunnen ook info geven
pover de aard en richting van geweld. Vb. epitheel (huidcellen), bloed, speeksel,
sperma(vloeistof), haar, botten, urine, hersenvocht.
Onderzoek aan biologische sporen
- Is er biologisch celmateriaal aanwezig?  epitheel