Blok 2 – Instituties van Wereldbestuur
Week 1 – IGO’s and international relations theory
Aantekeningen hoorcollege week 1:
Welke voordelen en nadelen hebben bepaalde organisaties te bieden?
Belangrijke organisaties:
- De Europese Unie (EU) en specifiek haar buitenlandse beleid
- De Verenigde Naties (VN) en specifiek de Veiligheidsraad en Human Rights Council
- Het Internationaal Gerechtshof (ICC)
Als je naar deze drie organisaties kijkt, (rekening houden dat de Veiligheidsraad onderdeel is van
de VN, maar wel een onafhankelijke organisatie is) hebben ze allemaal eigenschappen van een
‘normative power’:
➔ Ian Manners definieerde de EU als een non-militaire, civiele macht die zijn economische
en diplomatieke kracht gebruikte om vrede en veiligheid te bewaren. Gebaseerd op de
principes van democratie, wetgeving, sociale gerechtigheid en respect voor
mensenrechten.
Deze definitie gebruiken we om uit te vinden in hoeverre de organisaties ‘normative powers’ zijn.
De organisaties die nu actief zijn, zijn wel effectiever als ‘normative powers’ dan hun
voorgangers. Hoe worden hun functies vergeleken met hun voorgangers?
- Europese Concert
- League of Nations
Internationale organisaties (IO’s): formele intergouvernementele bureaucratieën, die een legale
standing, fysieke hoofdlocaties, executive head
Internationale instituties: beide formele en informele manifestaties van reguliere interstatelijke
processen
Internationale regimes: impliciete of expliciete principes, normen en beslissing-makende
procedures waarin actoren hun verwachtingen overeenkomen met een gegeven gebied van
internationale relaties
,IR theorieën als instrumenten om IO’s en Internationele instituties te analyseren:
(Neo)Realisme en international governance
- Het internationale systeem is een anarchistisch systeem gebaseerd op het principe van
nationale soevereiniteit.
- Het beschermen en versterken van hun nationale interesses (veiligheid en economisch)
zorgt ervoor dat staten met elkaar concurreren.
- Oorlog en oorlogsvoering zijn acceptabel om balans van macht te behouden of terug te
krijgen.
- Staten werken mee als het binnen hun interesses ligt. Maar te veel internationale
medewerking is gevaarlijk vanwege het relative gains dilemma. Hoe minder ze elkaar
lastig vallen hoe veiliger ze zijn.
➔ Het relative gains dilemma is een probleem in de internationale betrekkingen waarbij
staten zich zorgen maken over wie er relatief meer wint bij samenwerking. In plaats van
enkel te focussen op de absolute voordelen voor iedereen, vrezen staten dat een andere
staat méér zal profiteren en daardoor relatief sterker zal worden. Dit leidt tot wantrouwen
en kan samenwerking bemoeilijken, omdat staten bang zijn dat hun eigen machtspositie
hierdoor verslechtert. Het dilemma speelt vooral in theorieën zoals het realisme, waar
nationale veiligheid en machtsbalans centraal staan.
- Uiteindelijk is het dus wel het internationale politieke systeem die bepaald wat het
gedrag van de staat en internationale organisaties is en niet andersom (balans van
macht behouden).
➔ Je kan dus stellen dat realisten niet heel erg houden van internationale organisaties.
Veiligheidsorganisaties zijn dan weer wel belangrijk. Samenwerking kan voordelig zijn,
maar een ander land mag dan niet sterker/machtiger worden, nooit een andere staat
vertrouwen, omdat er altijd andere motieven achter schuilen. Elke staat denkt als eerst
aan zijn eigen veiligheid.
➔ John Mearsheimer en het voorbeeld met de NATO: Een hegemonie zoals de VS in
concurrentie met een andere hegemonie zoals de SU bouwen een internationale
organisatie om de balans in macht tussen de twee te bewaren. Internationale
organisaties zijn daarom alleen een instrument om de balans in macht te bewaren.
Liberalisme staat hier tegenover
- Geloven in een ultiem vredige wereld met mensenrechten, welvaart, samenwerking, etc.
Ze kijken naar het verleden en beargumenteren dat staten eigenlijk vaker samenwerkten
in tegenstelling tot het realisme.
- Promoot veiligheid en individuele vrijheid en welvaart.
- Om welvaart en individuele vrijheid te behouden, benadrukken liberalen het belang van
vrije handel, nationale self-determination, non-interventie en de wetgeving door onder
andere internationale samenwerking.
- IO’s moeten niet gezien worden als een gevaar voor vrede, maar zal het eerder versterken
als onafhankelijk functionerende entiteiten, capabel om de meewerkende staten te
beïnvloeden.
,Liberal institutionalism
➔ Robert Keohane als realist: “When state elites do not foresee self-interested benefits
from cooperation, we do not expect cooperation to occur.”
➔ Robert Keohane als liberal: “When states can jointly benefit from cooperation, on the
other hand, we expect governments to attempt to construct institutions.” Institutions
can provide information and therefore reduce transaction costs. They also offer
institutional and procedural solutions for the relative gains dilemma.
- Door het verdere institutionalisering, worden internationale organisaties zoals de EU
spelers op het internationale level zelf, capabel om staatgedrag te beïnvloeden.
Beide realisme en institutionalisme benaderen staten alsof het biljardballen zijn, alsof er niks
gebeurd binnen de staat, alsof er geen interne groepen zijn die een rol spelen in het functioneren
van internationale organisaties.
Republican liberalism
- Andrew Moravcsiks republikeinse liberalisme behandeld de rol van interne actoren
binnen de staat.
➔ Het is gerelateerd aan het liberalisme omdat het de aanwezigheid en het belang van
internationale samenwerking in internationale organisaties benadrukt.
➔ Het is gerelateerd aan het realisme omdat heersende elites van jonge democratieën
(Duitsland, Italië) onderdeel wilden worden van relevante internationale organisaties om
zichzelf te beschermen tegen sterke anti-democratische tegenstanders binnen de staat.
Social constructivism
- Alexander Wendt: Alles in de wereld is sociaal geconstructueerd (nationale
soevereiniteit, mensenrechten).
- Sociale constructies zijn het resultaat van de interacties tussen actoren. Bijvoorbeeld,
op internationaal level binnen het framework van de internationale organisaties.
- Omdat sociale interactie voortduurt, veranderen dominante ideeën: van slavernij naar
het opkomen van mensenrechten.
- Sociale contructivisme theorieën helpen ons de ontwikkeling en diffusie van normen en
waarden door internationale organisaties uit te leggen.
- Martha Finnemore en Kathryn Sikkink:
➔ Normen en regels emerge (duiken op).
➔ Door socialisatie (niet door geweld of coercion) op internationaal level
➔ verkrijgen ze critical mass (omslagpunt waarbij belangrijke actoren zoals staten of IO’s
de norm accepteren)
➔ en bereiken ze een tipping point (kantelmoment)
➔ waarna ze cascade (een snelle en brede verspreiding van de norm) door het
internationale systeem van belangrijke actoren
➔ en internalized (norm is diep geaccepteerd en verankerd in het gedrag en de
overtuigingen van staten en hun samenlevingen) worden.
, Aantekeningen werkcollege week 1a:
The False Promise of International Institutions door John Mearsheimer:
- John Mearsheimer’s artikel “The False Promise of International Institutions,” is een kritiek
op de effectiviteit van internationale instituties in het behouden van vrede en veiligheid
tussen staten. Mearsheimer, een vooraanstaand vertegenwoordiger van het realisme in
internationale betrekkingen, stelt dat internationale instituties uiteindelijk geen
wezenlijke invloed hebben op de internationale stabiliteit en vrede, in tegenstelling tot
wat liberale theorieën beweren.
- Mearsheimer argumenteert dat internationale instituties niet effectief zijn in het
bevorderen van vrede en stabiliteit tussen staten vanwege het anarchistische karakter
van het internationale systeem en de focus van staten op relatieve machtswinsten. Hij
ziet de belofte van instituties als illusoir en gelooft dat machtspolitiek uiteindelijk altijd
de boventoon voert in het gedrag van staten.
The Promise of Institutional Theory door Robert Keohane en Lisa Martin:
- Robert Keohane en Lisa Martin’s tekst “The Promise of Institutional Theory” is een reactie
op realistische kritiek, op het nut van internationale instituties. Keohane en Martin, die
behoren tot het liberalisme binnen de internationale betrekkingen, verdedigen het idee
dat internationale instituties wel degelijk waardevol zijn en een cruciale rol spelen in het
bevorderen van samenwerking en stabiliteit in de internationale politiek.
- Keohane en Martin verdedigen het idee dat internationale instituties essentieel zijn om
samenwerking tussen staten te bevorderen door onzekerheid en transactionele kosten te
verminderen, informatie te verschaffen en vertrouwen op te bouwen. Ze betwisten de
realistische visie dat instituties geen invloed hebben, en stellen dat instituties wel
degelijk bijdragen aan stabiliteit en wederzijds voordeel, zelfs in een anarchistisch
systeem.
The Origin of Human Rights Regimes: Democratic Delegation in Postwar Europe door
Andrew Moravcsik:
- Andrew Moravcsik stelt dat Europese democratieën zich bij mensenrechtenregimes
aansloten om zichzelf te binden tegen de dreiging van toekomstig autoritarisme en om
democratische stabiliteit intern te versterken. Zijn analyse benadrukt dat staten zich bij
mensenrechtenregimes aansloten uit rationeel, binnenlands eigenbelang, eerder dan uit
puur ideologische of morele overwegingen. Door mensenrechten internationaal te
institutionaliseren, konden kwetsbare democratieën hun burgers beschermen tegen
mogelijke toekomstige schendingen door eigen regeringen.
International Norm Dynamics and Political Change door Martha Finnemore en Kathryn
Sikkink:
- In “International Norm Dynamics and Political Change” lees je invloedrijk model voor de
levenscyclus van normen in drie fasen: norm emergence, norm cascade en norm
internalization. Norm-entrepreneurs initiëren nieuwe normen, waarna ze zich via een
cascade verspreiden en uiteindelijk geïnternaliseerd raken in staten en samenlevingen.
Hun werk benadrukt de kracht van normen in het veranderen van politiek gedrag en
vormt een belangrijk onderdeel van de constructivistische theorie in internationale
betrekkingen.
Week 1 – IGO’s and international relations theory
Aantekeningen hoorcollege week 1:
Welke voordelen en nadelen hebben bepaalde organisaties te bieden?
Belangrijke organisaties:
- De Europese Unie (EU) en specifiek haar buitenlandse beleid
- De Verenigde Naties (VN) en specifiek de Veiligheidsraad en Human Rights Council
- Het Internationaal Gerechtshof (ICC)
Als je naar deze drie organisaties kijkt, (rekening houden dat de Veiligheidsraad onderdeel is van
de VN, maar wel een onafhankelijke organisatie is) hebben ze allemaal eigenschappen van een
‘normative power’:
➔ Ian Manners definieerde de EU als een non-militaire, civiele macht die zijn economische
en diplomatieke kracht gebruikte om vrede en veiligheid te bewaren. Gebaseerd op de
principes van democratie, wetgeving, sociale gerechtigheid en respect voor
mensenrechten.
Deze definitie gebruiken we om uit te vinden in hoeverre de organisaties ‘normative powers’ zijn.
De organisaties die nu actief zijn, zijn wel effectiever als ‘normative powers’ dan hun
voorgangers. Hoe worden hun functies vergeleken met hun voorgangers?
- Europese Concert
- League of Nations
Internationale organisaties (IO’s): formele intergouvernementele bureaucratieën, die een legale
standing, fysieke hoofdlocaties, executive head
Internationale instituties: beide formele en informele manifestaties van reguliere interstatelijke
processen
Internationale regimes: impliciete of expliciete principes, normen en beslissing-makende
procedures waarin actoren hun verwachtingen overeenkomen met een gegeven gebied van
internationale relaties
,IR theorieën als instrumenten om IO’s en Internationele instituties te analyseren:
(Neo)Realisme en international governance
- Het internationale systeem is een anarchistisch systeem gebaseerd op het principe van
nationale soevereiniteit.
- Het beschermen en versterken van hun nationale interesses (veiligheid en economisch)
zorgt ervoor dat staten met elkaar concurreren.
- Oorlog en oorlogsvoering zijn acceptabel om balans van macht te behouden of terug te
krijgen.
- Staten werken mee als het binnen hun interesses ligt. Maar te veel internationale
medewerking is gevaarlijk vanwege het relative gains dilemma. Hoe minder ze elkaar
lastig vallen hoe veiliger ze zijn.
➔ Het relative gains dilemma is een probleem in de internationale betrekkingen waarbij
staten zich zorgen maken over wie er relatief meer wint bij samenwerking. In plaats van
enkel te focussen op de absolute voordelen voor iedereen, vrezen staten dat een andere
staat méér zal profiteren en daardoor relatief sterker zal worden. Dit leidt tot wantrouwen
en kan samenwerking bemoeilijken, omdat staten bang zijn dat hun eigen machtspositie
hierdoor verslechtert. Het dilemma speelt vooral in theorieën zoals het realisme, waar
nationale veiligheid en machtsbalans centraal staan.
- Uiteindelijk is het dus wel het internationale politieke systeem die bepaald wat het
gedrag van de staat en internationale organisaties is en niet andersom (balans van
macht behouden).
➔ Je kan dus stellen dat realisten niet heel erg houden van internationale organisaties.
Veiligheidsorganisaties zijn dan weer wel belangrijk. Samenwerking kan voordelig zijn,
maar een ander land mag dan niet sterker/machtiger worden, nooit een andere staat
vertrouwen, omdat er altijd andere motieven achter schuilen. Elke staat denkt als eerst
aan zijn eigen veiligheid.
➔ John Mearsheimer en het voorbeeld met de NATO: Een hegemonie zoals de VS in
concurrentie met een andere hegemonie zoals de SU bouwen een internationale
organisatie om de balans in macht tussen de twee te bewaren. Internationale
organisaties zijn daarom alleen een instrument om de balans in macht te bewaren.
Liberalisme staat hier tegenover
- Geloven in een ultiem vredige wereld met mensenrechten, welvaart, samenwerking, etc.
Ze kijken naar het verleden en beargumenteren dat staten eigenlijk vaker samenwerkten
in tegenstelling tot het realisme.
- Promoot veiligheid en individuele vrijheid en welvaart.
- Om welvaart en individuele vrijheid te behouden, benadrukken liberalen het belang van
vrije handel, nationale self-determination, non-interventie en de wetgeving door onder
andere internationale samenwerking.
- IO’s moeten niet gezien worden als een gevaar voor vrede, maar zal het eerder versterken
als onafhankelijk functionerende entiteiten, capabel om de meewerkende staten te
beïnvloeden.
,Liberal institutionalism
➔ Robert Keohane als realist: “When state elites do not foresee self-interested benefits
from cooperation, we do not expect cooperation to occur.”
➔ Robert Keohane als liberal: “When states can jointly benefit from cooperation, on the
other hand, we expect governments to attempt to construct institutions.” Institutions
can provide information and therefore reduce transaction costs. They also offer
institutional and procedural solutions for the relative gains dilemma.
- Door het verdere institutionalisering, worden internationale organisaties zoals de EU
spelers op het internationale level zelf, capabel om staatgedrag te beïnvloeden.
Beide realisme en institutionalisme benaderen staten alsof het biljardballen zijn, alsof er niks
gebeurd binnen de staat, alsof er geen interne groepen zijn die een rol spelen in het functioneren
van internationale organisaties.
Republican liberalism
- Andrew Moravcsiks republikeinse liberalisme behandeld de rol van interne actoren
binnen de staat.
➔ Het is gerelateerd aan het liberalisme omdat het de aanwezigheid en het belang van
internationale samenwerking in internationale organisaties benadrukt.
➔ Het is gerelateerd aan het realisme omdat heersende elites van jonge democratieën
(Duitsland, Italië) onderdeel wilden worden van relevante internationale organisaties om
zichzelf te beschermen tegen sterke anti-democratische tegenstanders binnen de staat.
Social constructivism
- Alexander Wendt: Alles in de wereld is sociaal geconstructueerd (nationale
soevereiniteit, mensenrechten).
- Sociale constructies zijn het resultaat van de interacties tussen actoren. Bijvoorbeeld,
op internationaal level binnen het framework van de internationale organisaties.
- Omdat sociale interactie voortduurt, veranderen dominante ideeën: van slavernij naar
het opkomen van mensenrechten.
- Sociale contructivisme theorieën helpen ons de ontwikkeling en diffusie van normen en
waarden door internationale organisaties uit te leggen.
- Martha Finnemore en Kathryn Sikkink:
➔ Normen en regels emerge (duiken op).
➔ Door socialisatie (niet door geweld of coercion) op internationaal level
➔ verkrijgen ze critical mass (omslagpunt waarbij belangrijke actoren zoals staten of IO’s
de norm accepteren)
➔ en bereiken ze een tipping point (kantelmoment)
➔ waarna ze cascade (een snelle en brede verspreiding van de norm) door het
internationale systeem van belangrijke actoren
➔ en internalized (norm is diep geaccepteerd en verankerd in het gedrag en de
overtuigingen van staten en hun samenlevingen) worden.
, Aantekeningen werkcollege week 1a:
The False Promise of International Institutions door John Mearsheimer:
- John Mearsheimer’s artikel “The False Promise of International Institutions,” is een kritiek
op de effectiviteit van internationale instituties in het behouden van vrede en veiligheid
tussen staten. Mearsheimer, een vooraanstaand vertegenwoordiger van het realisme in
internationale betrekkingen, stelt dat internationale instituties uiteindelijk geen
wezenlijke invloed hebben op de internationale stabiliteit en vrede, in tegenstelling tot
wat liberale theorieën beweren.
- Mearsheimer argumenteert dat internationale instituties niet effectief zijn in het
bevorderen van vrede en stabiliteit tussen staten vanwege het anarchistische karakter
van het internationale systeem en de focus van staten op relatieve machtswinsten. Hij
ziet de belofte van instituties als illusoir en gelooft dat machtspolitiek uiteindelijk altijd
de boventoon voert in het gedrag van staten.
The Promise of Institutional Theory door Robert Keohane en Lisa Martin:
- Robert Keohane en Lisa Martin’s tekst “The Promise of Institutional Theory” is een reactie
op realistische kritiek, op het nut van internationale instituties. Keohane en Martin, die
behoren tot het liberalisme binnen de internationale betrekkingen, verdedigen het idee
dat internationale instituties wel degelijk waardevol zijn en een cruciale rol spelen in het
bevorderen van samenwerking en stabiliteit in de internationale politiek.
- Keohane en Martin verdedigen het idee dat internationale instituties essentieel zijn om
samenwerking tussen staten te bevorderen door onzekerheid en transactionele kosten te
verminderen, informatie te verschaffen en vertrouwen op te bouwen. Ze betwisten de
realistische visie dat instituties geen invloed hebben, en stellen dat instituties wel
degelijk bijdragen aan stabiliteit en wederzijds voordeel, zelfs in een anarchistisch
systeem.
The Origin of Human Rights Regimes: Democratic Delegation in Postwar Europe door
Andrew Moravcsik:
- Andrew Moravcsik stelt dat Europese democratieën zich bij mensenrechtenregimes
aansloten om zichzelf te binden tegen de dreiging van toekomstig autoritarisme en om
democratische stabiliteit intern te versterken. Zijn analyse benadrukt dat staten zich bij
mensenrechtenregimes aansloten uit rationeel, binnenlands eigenbelang, eerder dan uit
puur ideologische of morele overwegingen. Door mensenrechten internationaal te
institutionaliseren, konden kwetsbare democratieën hun burgers beschermen tegen
mogelijke toekomstige schendingen door eigen regeringen.
International Norm Dynamics and Political Change door Martha Finnemore en Kathryn
Sikkink:
- In “International Norm Dynamics and Political Change” lees je invloedrijk model voor de
levenscyclus van normen in drie fasen: norm emergence, norm cascade en norm
internalization. Norm-entrepreneurs initiëren nieuwe normen, waarna ze zich via een
cascade verspreiden en uiteindelijk geïnternaliseerd raken in staten en samenlevingen.
Hun werk benadrukt de kracht van normen in het veranderen van politiek gedrag en
vormt een belangrijk onderdeel van de constructivistische theorie in internationale
betrekkingen.
