Samenvatting Recht
Praktisch bedrijfsrecht
Hoofdstuk 9
9.1.1 Wat is een octrooi?
Octrooi/patent: Het is een exclusief recht dat de bedenker van een nieuw product de
mogelijkheid geeft om als enige zijn uitvinding te exploiteren.
De centrale bepaling staat in art. 2 ROW:
‘Vatbaar voor octrooi zijn uitvindingen op alle gebieden van de technologie die nieuw zijn, op
uitvinderswerkzaamheid berusten en toegepast kunnen worden op het gebied van de
nijverheid.’
Om voor een octrooi in aanmerking te komen moet het product of de productiewijze aan 3
vereisten voldoen:
1. Nieuw. Een uitvinding moet nieuw zijn om een octrooi te kunnen verkrijgen. Een
uitvinding is nieuw zolang het nog niet tot de stand van de techniek behoort (art. 4 ROW).
Dit houdt in dat de uitvinding op de dag van de aanvraag nergens ter wereld schriftelijk of
mondeling openbaar mag zijn gemaakt (geheimhouding).
2. Inventief. De uitvinding moet behalve nieuw ook inventief zijn. In art. 6 ROW is bepaald
dat daaronder moet worden verstaan dat de uitvinding voorkomt uit
uitvinderswerkzaamheden, dat wil zeggen dat het voor een deskundige op het terrein van de
uitvinding niet in de lijn ligt. Er wordt als het ware gekeken naar de stand van de techniek
vlak voor het moment van de uitvinding en vlak daarna. Als de uitvinding niet een logisch
vervolg van de stand van de techniek is, dan is er sprake van uitvinderswerkzaamheden.
3. Industrieel toepasbaar. Dit houdt in dat de uitvinding ook echt geproduceerd moet
kunnen worden. Het moet toepasbaar zijn en het moet werken.
9.1.2 Aanvraagprocedure
De aanvraagprocedure voor een octrooi begint met een aanvraag die wordt uitgevoerd door
de oorspronkelijke uitvinder. Als een nieuw product door 2 mensen is ontworpen wordt er
een gezamenlijk octrooi aangevraagd. Het is vaak beter om een octrooigemachtigde in te
huren om je aanvraag in te dienen, omdat bij een aanvraag van een octrooi veel juridische
en technische complexiteit is.
Octrooigemachtigde: Iemand met een technische of natuurwetenschappelijke opleiding die
bevoegd is octrooiaanvragen in te dienen.
Bij de aanvraag geeft de uitvinder informatie over zijn product en wat algemene gegevens.
Het octrooicentrum in Rijswijk toetst of deze aanvraag voldoet aan alle formele vereisten. De
inhoudelijke toetsing naar nieuwheid, inventief en industriële toepasbaarheid vindt echt niet
hier plaats. Voldoet de aanvraag aan de vormvereisten dan zal het octrooi ook verleend
worden. De aanvrager is wel verplicht om binnen 13 maanden na indiening van het octrooi,
een onderzoek naar de stand van de techniek te laten verrichten door het octrooicentrum.
, Uit dat onderzoek zal dan blijken of er al publicaties of iets soortgelijks bestaat. Als iets al
bestaat en de aanvrager de procedure alsnog voortzet wordt het octrooi toch aan hem
verleend. De inhoudelijke toetsing (nieuwheid, inventief en industriële toepasbaarheid) volgt
alleen bij een procedure voor de rechtbank. Degene die het niet eens zijn met de verlening
van het octrooi kunnen hier bezwaar op maken.
Als een ondernemer een Europees octrooi wil kan hij dit aanvragen bij het Europees
octrooibureau (verschillende vestigingen in Europa). Na verlening moet dit nog apart
geregistreerd worden in de landen waar de uitvinder octrooi wil hebben. De bescherming is
voor 20 jaar.
Unitair octrooi: 1 octrooi die geldig is voor alle Europese landen. Het is nog niet bekend
wanneer deze unitaire octrooi beschikbaar komt.
Patent Cooperation Treaty (PCT): Octrooi voor landen buiten de EU. Bescherming voor deze
octrooi is ook 20 jaar.
9.1.3 Beschermingsomvang en -duur
18 maanden na de indiening moet het octrooi openbaar zijn gemaakt. Als iemand anders het
product van het octrooi namaakt, kan de octrooihouder een verbod eisen, schadevergoeding
of afdracht van de winst eisen bij de rechter.
Een octrooi is ook verhandelbaar dus de octrooihouder kan zijn octrooi verkopen of hij kan
licenties uitgeven tegen geld. Een uitvinder kan er ook voor kiezen om geen octrooi aan te
vragen, hier zijn 3 redenen voor:
- Iedereen kan in het octrooiregister zien hoe het product in elkaar zit en uit welke
onderdelen het bestaat.
- Na afloop van de 20 jaar bescherming kan iedereen het product exact kopiëren en op
de markt brengen.
- Octrooien zijn duur.
9.2 Auteursrecht
9.2.1 Wat is een auteursrecht?
Het auteursrecht is een exclusieve recht dat de bedenker van ‘werk’ van niet-stoffelijke aard,
dus niet een product of productieproces, het recht geeft om als enige dat werk openbaar te
maken of te kopiëren.
In sommige gevallen is het wel toegestaan om een deel van een werk letterlijk over te
nemen en te gebruiken in eigen werk. Een viertal van die uitzonderingen zal hier besproken
worden:
- Media. Zoals kranten, tv, radio en internet hebben een zekere vrijheid om van elkaar
stukken over te nemen (art. 15 Aw).
- Werken citeren. Dit mag alleen als het een duidelijk aanwijsbaar doel heeft en nooit
meer dan strikt noodzakelijk is. Ook is er een voorwaarde dat de bron duidelijk
vermeld is (art. 15 Aw lid 4).
- Onderwijs. Openbaring van het werk van een ander is enkel en alleen in sommige
gevallen toegestaan ter toelichting bij het onderwijs. Ook hier geldt het dat er een
duidelijke bronvermelding moet zijn (art. 16 Aw lid 4).
Praktisch bedrijfsrecht
Hoofdstuk 9
9.1.1 Wat is een octrooi?
Octrooi/patent: Het is een exclusief recht dat de bedenker van een nieuw product de
mogelijkheid geeft om als enige zijn uitvinding te exploiteren.
De centrale bepaling staat in art. 2 ROW:
‘Vatbaar voor octrooi zijn uitvindingen op alle gebieden van de technologie die nieuw zijn, op
uitvinderswerkzaamheid berusten en toegepast kunnen worden op het gebied van de
nijverheid.’
Om voor een octrooi in aanmerking te komen moet het product of de productiewijze aan 3
vereisten voldoen:
1. Nieuw. Een uitvinding moet nieuw zijn om een octrooi te kunnen verkrijgen. Een
uitvinding is nieuw zolang het nog niet tot de stand van de techniek behoort (art. 4 ROW).
Dit houdt in dat de uitvinding op de dag van de aanvraag nergens ter wereld schriftelijk of
mondeling openbaar mag zijn gemaakt (geheimhouding).
2. Inventief. De uitvinding moet behalve nieuw ook inventief zijn. In art. 6 ROW is bepaald
dat daaronder moet worden verstaan dat de uitvinding voorkomt uit
uitvinderswerkzaamheden, dat wil zeggen dat het voor een deskundige op het terrein van de
uitvinding niet in de lijn ligt. Er wordt als het ware gekeken naar de stand van de techniek
vlak voor het moment van de uitvinding en vlak daarna. Als de uitvinding niet een logisch
vervolg van de stand van de techniek is, dan is er sprake van uitvinderswerkzaamheden.
3. Industrieel toepasbaar. Dit houdt in dat de uitvinding ook echt geproduceerd moet
kunnen worden. Het moet toepasbaar zijn en het moet werken.
9.1.2 Aanvraagprocedure
De aanvraagprocedure voor een octrooi begint met een aanvraag die wordt uitgevoerd door
de oorspronkelijke uitvinder. Als een nieuw product door 2 mensen is ontworpen wordt er
een gezamenlijk octrooi aangevraagd. Het is vaak beter om een octrooigemachtigde in te
huren om je aanvraag in te dienen, omdat bij een aanvraag van een octrooi veel juridische
en technische complexiteit is.
Octrooigemachtigde: Iemand met een technische of natuurwetenschappelijke opleiding die
bevoegd is octrooiaanvragen in te dienen.
Bij de aanvraag geeft de uitvinder informatie over zijn product en wat algemene gegevens.
Het octrooicentrum in Rijswijk toetst of deze aanvraag voldoet aan alle formele vereisten. De
inhoudelijke toetsing naar nieuwheid, inventief en industriële toepasbaarheid vindt echt niet
hier plaats. Voldoet de aanvraag aan de vormvereisten dan zal het octrooi ook verleend
worden. De aanvrager is wel verplicht om binnen 13 maanden na indiening van het octrooi,
een onderzoek naar de stand van de techniek te laten verrichten door het octrooicentrum.
, Uit dat onderzoek zal dan blijken of er al publicaties of iets soortgelijks bestaat. Als iets al
bestaat en de aanvrager de procedure alsnog voortzet wordt het octrooi toch aan hem
verleend. De inhoudelijke toetsing (nieuwheid, inventief en industriële toepasbaarheid) volgt
alleen bij een procedure voor de rechtbank. Degene die het niet eens zijn met de verlening
van het octrooi kunnen hier bezwaar op maken.
Als een ondernemer een Europees octrooi wil kan hij dit aanvragen bij het Europees
octrooibureau (verschillende vestigingen in Europa). Na verlening moet dit nog apart
geregistreerd worden in de landen waar de uitvinder octrooi wil hebben. De bescherming is
voor 20 jaar.
Unitair octrooi: 1 octrooi die geldig is voor alle Europese landen. Het is nog niet bekend
wanneer deze unitaire octrooi beschikbaar komt.
Patent Cooperation Treaty (PCT): Octrooi voor landen buiten de EU. Bescherming voor deze
octrooi is ook 20 jaar.
9.1.3 Beschermingsomvang en -duur
18 maanden na de indiening moet het octrooi openbaar zijn gemaakt. Als iemand anders het
product van het octrooi namaakt, kan de octrooihouder een verbod eisen, schadevergoeding
of afdracht van de winst eisen bij de rechter.
Een octrooi is ook verhandelbaar dus de octrooihouder kan zijn octrooi verkopen of hij kan
licenties uitgeven tegen geld. Een uitvinder kan er ook voor kiezen om geen octrooi aan te
vragen, hier zijn 3 redenen voor:
- Iedereen kan in het octrooiregister zien hoe het product in elkaar zit en uit welke
onderdelen het bestaat.
- Na afloop van de 20 jaar bescherming kan iedereen het product exact kopiëren en op
de markt brengen.
- Octrooien zijn duur.
9.2 Auteursrecht
9.2.1 Wat is een auteursrecht?
Het auteursrecht is een exclusieve recht dat de bedenker van ‘werk’ van niet-stoffelijke aard,
dus niet een product of productieproces, het recht geeft om als enige dat werk openbaar te
maken of te kopiëren.
In sommige gevallen is het wel toegestaan om een deel van een werk letterlijk over te
nemen en te gebruiken in eigen werk. Een viertal van die uitzonderingen zal hier besproken
worden:
- Media. Zoals kranten, tv, radio en internet hebben een zekere vrijheid om van elkaar
stukken over te nemen (art. 15 Aw).
- Werken citeren. Dit mag alleen als het een duidelijk aanwijsbaar doel heeft en nooit
meer dan strikt noodzakelijk is. Ook is er een voorwaarde dat de bron duidelijk
vermeld is (art. 15 Aw lid 4).
- Onderwijs. Openbaring van het werk van een ander is enkel en alleen in sommige
gevallen toegestaan ter toelichting bij het onderwijs. Ook hier geldt het dat er een
duidelijke bronvermelding moet zijn (art. 16 Aw lid 4).
