Samenvatting MBA Belastingwetgeving
Auteur: Bryan Cuperus
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding ..............................................................................................5
1.1, doel van belastingheffing ...............................................................................................5
1.2, rechtsgrond voor belastingheffing ..................................................................................5
1.3, soorten belastingen .......................................................................................................5
1.4, vindplaats in het belastingrecht .....................................................................................7
Hoofdstuk 2: Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) ........................................................8
2.1, begripsbepalingen .........................................................................................................8
2.2, opbouw van de AWR ......................................................................................................8
2.3, de aangifte ....................................................................................................................8
2.4, aanslagbelastingen .......................................................................................................9
2.5, aangiftebelastingen ..................................................................................................... 10
2.6, bezwaar en beroep ...................................................................................................... 10
2.7, belastingrente ............................................................................................................. 11
2.8, vertegenwoordiging ..................................................................................................... 11
2.9, verplichtingen ten aanzien van de belastingheffing ....................................................... 11
2.10, bewijslastverdeling in verhouding Belastingdienst-belastingplichtige .......................... 12
2.11, hardheidsclausule art. 63 AWR .................................................................................. 13
2.12, ambtshalve vermindering .......................................................................................... 13
2.13, bestuurlijke boetes art. 67a t/m 67r AWR .................................................................... 13
Hoofdstuk 3: Loonbelasting ................................................................................................... 15
3.1, dienstbetrekking ......................................................................................................... 15
3.2, inhoudingsplichtige ..................................................................................................... 16
3.3, loon ............................................................................................................................ 16
3.4, vrijstellingen art. 11 wet LB .......................................................................................... 19
3.5, werkkostenregeling ..................................................................................................... 19
3.5.1, Voorbeelden werkkostenregeling ........................................................................... 23
3.6, verschuldigde loonbelasting ........................................................................................ 24
3.7, moment van heffing ..................................................................................................... 25
3.8, administratieve verplichtingen ..................................................................................... 25
3.9, inhoudingsplichtige als belastingplichtige .................................................................... 26
Hoofdstuk 4: Inleiding inkomstenbelasting ............................................................................. 28
4.1, opbouw van de wet...................................................................................................... 28
4.2, belastingplicht art 1.1 & 2.1 wet IB ............................................................................... 28
4.3, heffingsgrondslagen: het boxenstelsel ......................................................................... 28
2
, 4.4, heffingskortingen......................................................................................................... 31
4.5, toerekeningsregels ...................................................................................................... 32
4.6, wijze van heffing .......................................................................................................... 33
Hoofdstuk 5: Box 1 – winst uit onderneming en resultaat uit overige werkzaamheden ............... 35
Hoofdstuk 5.1: Onderneming, ondernemerschap en medegerechtigden ................................. 35
5.1.1, onderneming ............................................................................................................ 35
5.1.2, ondernemers en andere winstgenieters ..................................................................... 35
5.1.3, winst uit onderneming versus loon, resultaat uit overige werkzaamheden en box 3 ..... 37
Hoofdstuk 5.2: Bepalen van belastbare winst uit onderneming ................................................ 37
5.2.1, basisprincipes fiscale winstbepaling ......................................................................... 38
5.2.2, vermogensetikettering .............................................................................................. 39
5.2.3, waardering van vermogensbestanddelen .................................................................. 41
5.2.4, kapitaalstortingen en -onttrekkingen ......................................................................... 42
5.2.5, beperkt aftrekbare kosten ......................................................................................... 43
5.2.6, niet-aftrekbare kosten .............................................................................................. 44
5.2.7, objectieve vrijstellingen ............................................................................................ 45
Hoofdstuk 5.3: Ondernemings- en ondernemersfaciliteiten .................................................... 45
5.3.1, willekeurige afschrijving ............................................................................................ 45
5.3.2, investeringsaftrek ..................................................................................................... 46
5.3.3, desinvesteringsbijtelling art. 3.47 wet IB .................................................................... 47
5.3.4, kostenegalisatiereserve art. 3.53 wet IB ..................................................................... 48
5.3.5, herinvesteringsreserve art. 3.54 wet IB ...................................................................... 48
5.3.6, ondernemersaftrek art. 3.74 wet IB ........................................................................... 50
5.3.7, MKB-winstvrijstelling art. 3.79a wet IB ....................................................................... 51
Hoofdstuk 5.4: Staking van de ondernemer ............................................................................ 51
5.4.1, stakingswinst ........................................................................................................... 51
5.4.2, bedrijfsoverdracht .................................................................................................... 54
5.4.3, het aangaan van een samenwerkingsverband ............................................................ 54
5.4.4, overlijden van de ondernemer art. 3.58 wet IB ............................................................ 54
5.4.5, ontbinding huwelijksgemeenschap art. 3.59 wet IB .................................................... 54
5.4.6, overdracht onderneming aan eigen besloten vennootschap ....................................... 55
5.4.7, te verrekenen verliezen uit werk en woning ................................................................ 55
Hoofdstuk 5.5: Resultaat uit overige werkzaamheden ............................................................. 56
Hoofdstuk 6: Omzetbelasting................................................................................................. 58
6.1, wie moet omzetbelasting voldoen? .............................................................................. 59
3
, 6.2, belastbaar feit 1: de levering van goederen ................................................................... 60
6.3, belastbaar feit 2: intracommunautaire verwervingen (ICV) ............................................ 61
6.4, belastbaar feit 3: invoer art. 1 letter d wet OB ................................................................ 62
6.5, belastbaar feit 4: diensten ........................................................................................... 62
6.6, belastbaar feit 5: gemengde prestaties ......................................................................... 64
6.7, waarover moet omzetbelasting worden berekend? ....................................................... 64
6.8, hoeveel omzetbelasting moet worden voldaan? ........................................................... 65
6.9, in hoeverre bestaat recht op aftrek voorbelasting? ........................................................ 66
6.10, wanneer moet omzetbelasting worden voldaan? ........................................................ 68
6.11, welke vrijstellingen kent de wet OB? Art. 11 wet OB ..................................................... 68
6.12, bijzondere regelingen ................................................................................................. 69
6.13, administratieve verplichtingen ................................................................................... 71
6.14, teruggaaf bij niet-betaling art. 29 wet OB .................................................................... 72
Aanvullende informatie box 3 arresten ................................................................................... 73
4
,Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1.1, doel van belastingheffing
Belastingen hebben twee functies:
1. Budgettaire functie (fiscaal doel): belastingopbrengst draagt bij aan de financiering van
collectieve goederen en diensten.
2. Instrumentele functie (niet-fiscaal doel): andere doelen buiten het spekken van de
staatskas. Te denken valt aan:
• Zelfstandigenaftrek om zelfstadig ondernemerschap te stimuleren.
• Investeringsaftrek om investeringen te simuleren.
• Vrijstelling voor groen beleggen zodat mensen milieuvriendelijker gaan
beleggen.
• Belastingheffingen om negatief gedrag te beïnvloeden zoals accijnzen en een
hogere BPM op auto’s die meer co2 uitstoten.
Naast de heffing van belastingen worden door de overheid ook premies volksverzekeringen (bijv.
AOW-premie) en premies werknemersverzekeringen (bijv. WIA, ZW en Zvw) geïnd.
1.2, rechtsgrond voor belastingheffing
Belastingwetten hebben steeds eenzelfde opbouw, in iedere wet staan de volgende onderdelen:
1. Het subject van de heffing → degene die belasting verschuldigd is.
2. Het object van de heffing → het bedrag waarover de belasting verschuldigd is.
3. De wijze van de heffing → geregeld op welke manier de belasting verschuldigd is.
4. Het verschuldigde tarief of bedrag
Fiscaal jargon
Nagenoeg geheel = groter of gelijk aan 90%.
Hoofdzakelijk = groter of gelijk aan 70%.
Grotendeels = groter of gelijk aan 50%.
In belangrijke mate = groter of gelijk aan 30%.
Bijkomstig = groter of gelijk aan 10%.
Niet-ontvankelijk = een zaak is niet-ontvankelijk als het niet tot een inhoudelijke behandeling
komt omdat er niet is voldaan aan formele vereisten. Het is dus niet vatbaar voor berechting.
1.3, soorten belastingen
Directe en indirecte belastingen
Directe belastingen worden geheven bij degene die de belasting zelf moet betalen, bijvoorbeeld
loonbelasting of inkomstenbelasting.
Als iemand anders belastingen betaalt aan de Belastingdienst, zijn dit indirecte belastingen. Die
belasting is verwerkt in de prijs van producten en diensten. Daarom heet deze belasting ook wel
kostprijsverhogende belasting. Accijns en omzetbelasting zijn voorbeelden van indirecte
belasting.
5
,Tijdstip- en tijdvakbelastingen
Bij tijdvakbelasting moet de verschuldigde belasting die in de loop van een tijdvak is ontstaan,
na afloop van dit tijdvak worden afgedragen of voldaan, bijvoorbeeld loonbelasting,
inkomstenbelasting of omzetbelasting.
Tijdstipbelasting moet direct afgedragen worden, bijvoorbeeld dividendbelasting of
kansspelbelasting.
Aanslag- en aangiftebelastingen
Bij een aanslagbelasting stelt de inspecteur de verschuldigde belasting vast nadat de
belastingplichtige aangifte heeft gedaan. Als de belastingplichtige zijn aangifte niet doet, legt de
inspecteur de aanslag ambtshalve op in een definitieve aanslag, de inspecteur schat hierbij zelf
het inkomen.
In veel gevallen wordt er eerst een voorlopige aangifte gedurende het jaar zelf gedaan waaruit
een voorlopige aanslag volgt, een voorlopige aangifte wordt gedaan op basis van schattingen,
deze mag gedurende het jaar worden betaald. Nadat de definitieve aangifte is ingediend (na het
jaar), wordt er een definitieve aanslag opgemaakt. Het verschil tussen de definitieve en de
voorlopige aanslag moet nog worden voldaan of terugontvangen. Inkomstenbelasting en
vennootschapsbelasting zijn voorbeelden van aanslagbelastingen.
Bij een aangiftebelasting is er geen bemoeienis van de inspecteur. De belastingplichtige doet
aangifte, berekent het verschuldigde bedrag en voldoet dit bedrag aan de Belastingdienst. De
belastingplichtige krijgt dus geen aanslag, maar draagt de verschuldigde belasting zelf af.
Voorbeelden van aangiftebelastingen zijn loonbelasting, dividendbelasting en omzetbelasting.
Binnen de aangiftebelastingen wordt er vervolgens onderscheid gemaakt in
voldoeningsbelastingen, hierbij voldoet degene die de belasting verschuldigd is zelf de
belasting. Bij afdrachtsbelastingen is degene die de belasting afdraagt iemand anders dan
degene die de belasting verschuldigd is, loonbelasting (werknemers is verschuldigd en
werkgever draagt af) en dividendbelasting bijvoorbeeld.
Subjectieve en objectieve belastingen
Wanneer er rekening wordt gehouden met persoonlijke omstandigheden betreft het een
subjectieve belasting, zoals de inkomstenbelasting (aftrekposten). Wanneer dit niet het geval is
gaat het om een objectieve belasting, zoals de dividendbelasting (vast tarief).
6
,1.4, vindplaats in het belastingrecht
De wetgeving wordt gemaakt door de Eerste en Tweede Kamer en is vastgelegd in de Grondwet.
De Belastingdienst moet zich bij het heffen en innen van belasting houden aan de wettelijke
regels. Daarnaast moet de Belastingdienst zich gedragen als een behoorlijk bestuurder. Een van
de belangrijkste beginselen van behoorlijk bestuur is het vertrouwensbeginsel. Dit houdt in dat
de belastingplichtige erop mag vertrouwen dat de Belastingdienst een toezegging of belofte
nakomt. De voorwaarde is wel dat de belastingplichtige juiste en volledige informatie heeft
verstrekt. Een ander belangrijk beginsel is het gelijkheidsbeginsel. De Belastingdienst mag geen
onderscheid maken bij het toepassen van de belastingwetten.
Belastingplichtigen kunnen zich beroepen op een besluit waarin is opgenomen dat zij een
tegemoetkoming kunnen krijgen. De Belastingdienst is op grond van het vertrouwensbeginsel
verplicht om hier uitvoering aan te geven.
Als een belastingplichtige het niet eens is met een opgelegde aanslag, kan hij daar bezwaar
tegen maken. Dit wordt gedaan bij de Belastingdienst zelf, als het niet via de inspecteur op wordt
gelost, kan de belastingplichtige naar de rechter stappen. Daarna volgt het gerechtshof en als
laatste optie kan er in cassatie worden gegaan bij De Hoge Raad.
7
, Hoofdstuk 2: Algemene wet inzake rijksbelastingen
(AWR)
De AWR gaat voornamelijk over de verhouding tussen de Belastingdienst en de
belastingplichtige. De AWR bevat algemene bepalingen die van toepassing zijn op alle
rijksbelastingen m.u.v. de invoerrechten.
2.1, begripsbepalingen
Belastingaanslag
Nadat de belastingplichtige aangifte heeft gedaan volgt er een aanslag, dit is het bericht van de
Belastingdienst waarop staat hoeveel belasting de belastingplichtige moet betalen of terugkrijgt.
Er zijn verschillende aanslagen, hier wordt later op teruggekomen: de voorlopige aanslag, de
definitieve aanslag, de navorderingsaanslag, de naheffingsaanslag en de conserverende
aanslag.
Partnerschap
Voor diverse belastingwetten is het van belang of partners ook fiscaal partners zijn. Zo mogen
fiscaal partners in hun aangifte IB bijvoorbeeld de negatieve inkomsten uit eigen woning vrijelijk
verdelen.
Het basispartnerbegrip is opgenomen in art. 5a AWR. Personen zijn fiscaal partner wanneer zij
echtgenoten zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of een notarieel samenlevingscontract
hebben en staan ingeschreven op hetzelfde woonadres in de basisregistratie personen.
Het is niet mogelijk om op een bepaald moment twee fiscale partners te hebben.
Vanaf het moment van huwelijk of contract zijn de personen fiscaal partners. Daarnaast zijn zij
met terugwerkende kracht fiscaal partners voor het al verlopen deel van datzelfde jaar mits ze
ingeschreven stonden op hetzelfde woonadres.
In het jaar van scheiding blijven gehuwden fiscaal partners totdat zij niet meer op hetzelfde
woonadres zijn ingeschreven en een verzoek tot ontbinding van hun huwelijk bij de rechtbank
hebben ingediend.
Wanneer 1 van de partners in de tussentijd trouwt met een ander, zijn deze 2 geen fiscaal
partners tot aan de 2 bovenstaande eisen is voldaan.
2.2, opbouw van de AWR
Hoofdstuk II = algemene bepalingen over de aangifte (art. 6 t/m 10a)
Hoofdstuk III = bepalingen van belang voor aanslagbelastingen (art. 11 t/m 18a)
Hoofdstuk IV = bepalingen van belang voor de aangiftebelastingen (art. 19 t/m 20)
2.3, de aangifte
Een aangifte is een schriftelijke of digitale opgave door een burger of lichaam van alle belastbare
feiten die voor de belastingheffing van belang zijn.
De inspecteur stuurt aan iedereen waarvan hij vermoedt dat deze belasting verschuldigd is, een
uitnodiging tot het doen van aangifte. Een belastingplichtige kan ook zelf een verzoek doen om
een aangifte uit te reiken.
8
Auteur: Bryan Cuperus
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding ..............................................................................................5
1.1, doel van belastingheffing ...............................................................................................5
1.2, rechtsgrond voor belastingheffing ..................................................................................5
1.3, soorten belastingen .......................................................................................................5
1.4, vindplaats in het belastingrecht .....................................................................................7
Hoofdstuk 2: Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) ........................................................8
2.1, begripsbepalingen .........................................................................................................8
2.2, opbouw van de AWR ......................................................................................................8
2.3, de aangifte ....................................................................................................................8
2.4, aanslagbelastingen .......................................................................................................9
2.5, aangiftebelastingen ..................................................................................................... 10
2.6, bezwaar en beroep ...................................................................................................... 10
2.7, belastingrente ............................................................................................................. 11
2.8, vertegenwoordiging ..................................................................................................... 11
2.9, verplichtingen ten aanzien van de belastingheffing ....................................................... 11
2.10, bewijslastverdeling in verhouding Belastingdienst-belastingplichtige .......................... 12
2.11, hardheidsclausule art. 63 AWR .................................................................................. 13
2.12, ambtshalve vermindering .......................................................................................... 13
2.13, bestuurlijke boetes art. 67a t/m 67r AWR .................................................................... 13
Hoofdstuk 3: Loonbelasting ................................................................................................... 15
3.1, dienstbetrekking ......................................................................................................... 15
3.2, inhoudingsplichtige ..................................................................................................... 16
3.3, loon ............................................................................................................................ 16
3.4, vrijstellingen art. 11 wet LB .......................................................................................... 19
3.5, werkkostenregeling ..................................................................................................... 19
3.5.1, Voorbeelden werkkostenregeling ........................................................................... 23
3.6, verschuldigde loonbelasting ........................................................................................ 24
3.7, moment van heffing ..................................................................................................... 25
3.8, administratieve verplichtingen ..................................................................................... 25
3.9, inhoudingsplichtige als belastingplichtige .................................................................... 26
Hoofdstuk 4: Inleiding inkomstenbelasting ............................................................................. 28
4.1, opbouw van de wet...................................................................................................... 28
4.2, belastingplicht art 1.1 & 2.1 wet IB ............................................................................... 28
4.3, heffingsgrondslagen: het boxenstelsel ......................................................................... 28
2
, 4.4, heffingskortingen......................................................................................................... 31
4.5, toerekeningsregels ...................................................................................................... 32
4.6, wijze van heffing .......................................................................................................... 33
Hoofdstuk 5: Box 1 – winst uit onderneming en resultaat uit overige werkzaamheden ............... 35
Hoofdstuk 5.1: Onderneming, ondernemerschap en medegerechtigden ................................. 35
5.1.1, onderneming ............................................................................................................ 35
5.1.2, ondernemers en andere winstgenieters ..................................................................... 35
5.1.3, winst uit onderneming versus loon, resultaat uit overige werkzaamheden en box 3 ..... 37
Hoofdstuk 5.2: Bepalen van belastbare winst uit onderneming ................................................ 37
5.2.1, basisprincipes fiscale winstbepaling ......................................................................... 38
5.2.2, vermogensetikettering .............................................................................................. 39
5.2.3, waardering van vermogensbestanddelen .................................................................. 41
5.2.4, kapitaalstortingen en -onttrekkingen ......................................................................... 42
5.2.5, beperkt aftrekbare kosten ......................................................................................... 43
5.2.6, niet-aftrekbare kosten .............................................................................................. 44
5.2.7, objectieve vrijstellingen ............................................................................................ 45
Hoofdstuk 5.3: Ondernemings- en ondernemersfaciliteiten .................................................... 45
5.3.1, willekeurige afschrijving ............................................................................................ 45
5.3.2, investeringsaftrek ..................................................................................................... 46
5.3.3, desinvesteringsbijtelling art. 3.47 wet IB .................................................................... 47
5.3.4, kostenegalisatiereserve art. 3.53 wet IB ..................................................................... 48
5.3.5, herinvesteringsreserve art. 3.54 wet IB ...................................................................... 48
5.3.6, ondernemersaftrek art. 3.74 wet IB ........................................................................... 50
5.3.7, MKB-winstvrijstelling art. 3.79a wet IB ....................................................................... 51
Hoofdstuk 5.4: Staking van de ondernemer ............................................................................ 51
5.4.1, stakingswinst ........................................................................................................... 51
5.4.2, bedrijfsoverdracht .................................................................................................... 54
5.4.3, het aangaan van een samenwerkingsverband ............................................................ 54
5.4.4, overlijden van de ondernemer art. 3.58 wet IB ............................................................ 54
5.4.5, ontbinding huwelijksgemeenschap art. 3.59 wet IB .................................................... 54
5.4.6, overdracht onderneming aan eigen besloten vennootschap ....................................... 55
5.4.7, te verrekenen verliezen uit werk en woning ................................................................ 55
Hoofdstuk 5.5: Resultaat uit overige werkzaamheden ............................................................. 56
Hoofdstuk 6: Omzetbelasting................................................................................................. 58
6.1, wie moet omzetbelasting voldoen? .............................................................................. 59
3
, 6.2, belastbaar feit 1: de levering van goederen ................................................................... 60
6.3, belastbaar feit 2: intracommunautaire verwervingen (ICV) ............................................ 61
6.4, belastbaar feit 3: invoer art. 1 letter d wet OB ................................................................ 62
6.5, belastbaar feit 4: diensten ........................................................................................... 62
6.6, belastbaar feit 5: gemengde prestaties ......................................................................... 64
6.7, waarover moet omzetbelasting worden berekend? ....................................................... 64
6.8, hoeveel omzetbelasting moet worden voldaan? ........................................................... 65
6.9, in hoeverre bestaat recht op aftrek voorbelasting? ........................................................ 66
6.10, wanneer moet omzetbelasting worden voldaan? ........................................................ 68
6.11, welke vrijstellingen kent de wet OB? Art. 11 wet OB ..................................................... 68
6.12, bijzondere regelingen ................................................................................................. 69
6.13, administratieve verplichtingen ................................................................................... 71
6.14, teruggaaf bij niet-betaling art. 29 wet OB .................................................................... 72
Aanvullende informatie box 3 arresten ................................................................................... 73
4
,Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1.1, doel van belastingheffing
Belastingen hebben twee functies:
1. Budgettaire functie (fiscaal doel): belastingopbrengst draagt bij aan de financiering van
collectieve goederen en diensten.
2. Instrumentele functie (niet-fiscaal doel): andere doelen buiten het spekken van de
staatskas. Te denken valt aan:
• Zelfstandigenaftrek om zelfstadig ondernemerschap te stimuleren.
• Investeringsaftrek om investeringen te simuleren.
• Vrijstelling voor groen beleggen zodat mensen milieuvriendelijker gaan
beleggen.
• Belastingheffingen om negatief gedrag te beïnvloeden zoals accijnzen en een
hogere BPM op auto’s die meer co2 uitstoten.
Naast de heffing van belastingen worden door de overheid ook premies volksverzekeringen (bijv.
AOW-premie) en premies werknemersverzekeringen (bijv. WIA, ZW en Zvw) geïnd.
1.2, rechtsgrond voor belastingheffing
Belastingwetten hebben steeds eenzelfde opbouw, in iedere wet staan de volgende onderdelen:
1. Het subject van de heffing → degene die belasting verschuldigd is.
2. Het object van de heffing → het bedrag waarover de belasting verschuldigd is.
3. De wijze van de heffing → geregeld op welke manier de belasting verschuldigd is.
4. Het verschuldigde tarief of bedrag
Fiscaal jargon
Nagenoeg geheel = groter of gelijk aan 90%.
Hoofdzakelijk = groter of gelijk aan 70%.
Grotendeels = groter of gelijk aan 50%.
In belangrijke mate = groter of gelijk aan 30%.
Bijkomstig = groter of gelijk aan 10%.
Niet-ontvankelijk = een zaak is niet-ontvankelijk als het niet tot een inhoudelijke behandeling
komt omdat er niet is voldaan aan formele vereisten. Het is dus niet vatbaar voor berechting.
1.3, soorten belastingen
Directe en indirecte belastingen
Directe belastingen worden geheven bij degene die de belasting zelf moet betalen, bijvoorbeeld
loonbelasting of inkomstenbelasting.
Als iemand anders belastingen betaalt aan de Belastingdienst, zijn dit indirecte belastingen. Die
belasting is verwerkt in de prijs van producten en diensten. Daarom heet deze belasting ook wel
kostprijsverhogende belasting. Accijns en omzetbelasting zijn voorbeelden van indirecte
belasting.
5
,Tijdstip- en tijdvakbelastingen
Bij tijdvakbelasting moet de verschuldigde belasting die in de loop van een tijdvak is ontstaan,
na afloop van dit tijdvak worden afgedragen of voldaan, bijvoorbeeld loonbelasting,
inkomstenbelasting of omzetbelasting.
Tijdstipbelasting moet direct afgedragen worden, bijvoorbeeld dividendbelasting of
kansspelbelasting.
Aanslag- en aangiftebelastingen
Bij een aanslagbelasting stelt de inspecteur de verschuldigde belasting vast nadat de
belastingplichtige aangifte heeft gedaan. Als de belastingplichtige zijn aangifte niet doet, legt de
inspecteur de aanslag ambtshalve op in een definitieve aanslag, de inspecteur schat hierbij zelf
het inkomen.
In veel gevallen wordt er eerst een voorlopige aangifte gedurende het jaar zelf gedaan waaruit
een voorlopige aanslag volgt, een voorlopige aangifte wordt gedaan op basis van schattingen,
deze mag gedurende het jaar worden betaald. Nadat de definitieve aangifte is ingediend (na het
jaar), wordt er een definitieve aanslag opgemaakt. Het verschil tussen de definitieve en de
voorlopige aanslag moet nog worden voldaan of terugontvangen. Inkomstenbelasting en
vennootschapsbelasting zijn voorbeelden van aanslagbelastingen.
Bij een aangiftebelasting is er geen bemoeienis van de inspecteur. De belastingplichtige doet
aangifte, berekent het verschuldigde bedrag en voldoet dit bedrag aan de Belastingdienst. De
belastingplichtige krijgt dus geen aanslag, maar draagt de verschuldigde belasting zelf af.
Voorbeelden van aangiftebelastingen zijn loonbelasting, dividendbelasting en omzetbelasting.
Binnen de aangiftebelastingen wordt er vervolgens onderscheid gemaakt in
voldoeningsbelastingen, hierbij voldoet degene die de belasting verschuldigd is zelf de
belasting. Bij afdrachtsbelastingen is degene die de belasting afdraagt iemand anders dan
degene die de belasting verschuldigd is, loonbelasting (werknemers is verschuldigd en
werkgever draagt af) en dividendbelasting bijvoorbeeld.
Subjectieve en objectieve belastingen
Wanneer er rekening wordt gehouden met persoonlijke omstandigheden betreft het een
subjectieve belasting, zoals de inkomstenbelasting (aftrekposten). Wanneer dit niet het geval is
gaat het om een objectieve belasting, zoals de dividendbelasting (vast tarief).
6
,1.4, vindplaats in het belastingrecht
De wetgeving wordt gemaakt door de Eerste en Tweede Kamer en is vastgelegd in de Grondwet.
De Belastingdienst moet zich bij het heffen en innen van belasting houden aan de wettelijke
regels. Daarnaast moet de Belastingdienst zich gedragen als een behoorlijk bestuurder. Een van
de belangrijkste beginselen van behoorlijk bestuur is het vertrouwensbeginsel. Dit houdt in dat
de belastingplichtige erop mag vertrouwen dat de Belastingdienst een toezegging of belofte
nakomt. De voorwaarde is wel dat de belastingplichtige juiste en volledige informatie heeft
verstrekt. Een ander belangrijk beginsel is het gelijkheidsbeginsel. De Belastingdienst mag geen
onderscheid maken bij het toepassen van de belastingwetten.
Belastingplichtigen kunnen zich beroepen op een besluit waarin is opgenomen dat zij een
tegemoetkoming kunnen krijgen. De Belastingdienst is op grond van het vertrouwensbeginsel
verplicht om hier uitvoering aan te geven.
Als een belastingplichtige het niet eens is met een opgelegde aanslag, kan hij daar bezwaar
tegen maken. Dit wordt gedaan bij de Belastingdienst zelf, als het niet via de inspecteur op wordt
gelost, kan de belastingplichtige naar de rechter stappen. Daarna volgt het gerechtshof en als
laatste optie kan er in cassatie worden gegaan bij De Hoge Raad.
7
, Hoofdstuk 2: Algemene wet inzake rijksbelastingen
(AWR)
De AWR gaat voornamelijk over de verhouding tussen de Belastingdienst en de
belastingplichtige. De AWR bevat algemene bepalingen die van toepassing zijn op alle
rijksbelastingen m.u.v. de invoerrechten.
2.1, begripsbepalingen
Belastingaanslag
Nadat de belastingplichtige aangifte heeft gedaan volgt er een aanslag, dit is het bericht van de
Belastingdienst waarop staat hoeveel belasting de belastingplichtige moet betalen of terugkrijgt.
Er zijn verschillende aanslagen, hier wordt later op teruggekomen: de voorlopige aanslag, de
definitieve aanslag, de navorderingsaanslag, de naheffingsaanslag en de conserverende
aanslag.
Partnerschap
Voor diverse belastingwetten is het van belang of partners ook fiscaal partners zijn. Zo mogen
fiscaal partners in hun aangifte IB bijvoorbeeld de negatieve inkomsten uit eigen woning vrijelijk
verdelen.
Het basispartnerbegrip is opgenomen in art. 5a AWR. Personen zijn fiscaal partner wanneer zij
echtgenoten zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of een notarieel samenlevingscontract
hebben en staan ingeschreven op hetzelfde woonadres in de basisregistratie personen.
Het is niet mogelijk om op een bepaald moment twee fiscale partners te hebben.
Vanaf het moment van huwelijk of contract zijn de personen fiscaal partners. Daarnaast zijn zij
met terugwerkende kracht fiscaal partners voor het al verlopen deel van datzelfde jaar mits ze
ingeschreven stonden op hetzelfde woonadres.
In het jaar van scheiding blijven gehuwden fiscaal partners totdat zij niet meer op hetzelfde
woonadres zijn ingeschreven en een verzoek tot ontbinding van hun huwelijk bij de rechtbank
hebben ingediend.
Wanneer 1 van de partners in de tussentijd trouwt met een ander, zijn deze 2 geen fiscaal
partners tot aan de 2 bovenstaande eisen is voldaan.
2.2, opbouw van de AWR
Hoofdstuk II = algemene bepalingen over de aangifte (art. 6 t/m 10a)
Hoofdstuk III = bepalingen van belang voor aanslagbelastingen (art. 11 t/m 18a)
Hoofdstuk IV = bepalingen van belang voor de aangiftebelastingen (art. 19 t/m 20)
2.3, de aangifte
Een aangifte is een schriftelijke of digitale opgave door een burger of lichaam van alle belastbare
feiten die voor de belastingheffing van belang zijn.
De inspecteur stuurt aan iedereen waarvan hij vermoedt dat deze belasting verschuldigd is, een
uitnodiging tot het doen van aangifte. Een belastingplichtige kan ook zelf een verzoek doen om
een aangifte uit te reiken.
8
