Samenvatting - B04BLT

Algemeen
De student kan na het behalen van deze module: het kunnen aangeven,
uitleggen, toelichten en beschrijven van:
- De morfologie en functie van epitheelweefsel
- De morfologie en functie van bindweefsel
- De morfologie en functie van spierweefsel en bloedvaten
- De morfologie en functie van zenuwweefsel
De leeruitkomsten zijn per werkcollege beschreven


WC/PT 01
De student kan:
- Verschillende typen epitheel herkennen, beschrijven en aangeven waar de
verschillende typen epitheel voorkomen
- De functies van de verschillende typen epitheel beschrijven, inclusief het
basaalmembraan
- De verschillen en overeenkomsten tussen de verschillende typen klieren
beschrijven en aangeven waar deze voorkomen
- Verschillende typen celverbindingen herkennen, beschrijven en aangeven
wat hun functie is
- Verschillende typen oppervlakte specialisaties herkennen, beschrijven,
aangeven wat hun functie is en waar ze voorkomen

 Weefseltypen:
o Epitheelweefsel
o Bindweefsel
o Spierweefsel
o Zenuwweefsel
 Basaalmembraan bestaat uit:
o Lamina basalis: bestaat uit collageen en proteoglycanen.
o Lamina reticularis: bestaat uit collageen en vezels.
o Lamina basalis en lamina reticularis zijn met elkaar verbonden via
ankervezels.
 Functies basaalmembraan:
o Hechting
o Filteren voor uitwisselen van macromoleculen tussen
epitheelweefsel en bindweefsel
o Reguleren celdeling en differentiatie
 Epitheliale cellen hechten aan de basale zijde van basaalmembraan.
o Tegenover de basale zijde ligt de apicale zijde.
o De zijkant van de cellen wordt de laterale zijde genoemd
 Epitheelcellen zijn aan de laterale zijde met elkaar verbonden door
verschillende verbindingsstructuren:
o Apicale zijde: gap junction
 Communicatiekanalen tussen de epitheelcellen, maken
uitwisseling van laagmoleculaire stoffen mogelijk
 Gap junctions kunnen erg snel gevormd worden en ook weer
snel verdwijnen
o Onder de gap junction bevindt zich een adherens junction

,  Bestaan uit celadhesiemoleculen waardoor
plasmamembranen van 2 buurcellen verbonden kunnen
worden.
o Als laatste verbindingsstructuur is er een tight junction
 Zorgen voor de afsluiting van intercellulaire ruimtes en
voorkomen dat macromoleculen zich vrij tussen het epitheel
door kunnen verplaatsen.
 Oppervlakte specialisaties epitheel:
o Microvilli: opgebouwd uit actine filamenten.
 Functie: vergroting van het oppervlak.
 Eenlagig epitheel bevatten microvilli.
o Stereociliën: langer dan microvilli, en vertakt.
 Functie: absorptie, in organen met zintuigfuncties: sensorisch
o Ciliën: trilharen, kunnen een slagbeweging maken
 Slijm naar buiten transporteren.
o Flagellen: komen enkel voor op spermatozoa
 Functie: maken beweging van de cel mogelijk.
 Typen epitheel:
o Bedekkend epitheel: bestaat uit 1 of meerdere lagen epitheelcellen.
 Te onderscheiden door vorm en het aantal cellagen
 Plaveiselepitheel, komt voor op de huid, mondholte,
slokdarm, vagina, anus, hoornvlies en longen:
 Eenlagig: bestaat uit een enkele laag van afgeplatte
cellen, zuurstof kan opgenomen worden, CO2 kan
afgegeven worden
 Meerlagig: komt voor in de huid, dient voor
bescherming. Aan de basale zijde zijn de cellen rond,
meer richting het oppervlak bevinden zich platte
cellen.
 Verhoornend meerlagig: de buitenste laag is
verhoornd.
o Weerstand tegen slijtage, voorkomen
waterverlies, bescherming.
 Functie: opname en transport
 Kubisch epiteel, komt voor in de nierbuizen, kleine klieren,
eierstokken, schildklier, alvleesklier en lever:
 Eenlagig en meerlagig
 Functie: bedekking/secretie
 Cilindrisch epitheel, komt voor in het maag- darmkanaal,
galblaas, bronchiën, baarmoeder, eileider en sommige delen
van de urinewegen:
 Eenlagig: is belangrijk bij de absorptie van
voedingsstoffen, komt niet meerlagig voor.
 Bevat slijmbekercellen, deze verminderen wrijving
tussen cellen en darminhoud.
 Cilindrisch epitheel in de darm bevat microvilli, dit
zorgt voor oppervlakte vergroting.
 Overgangsepitheel, komt voor in de nierbekken, urineleiders,
blaas en plasbuis: