Casus 6; donderslag bij heldere hemel
Probleemstelling
lucht in de pleuraholte
in de long druk hoger dan pleurale ruimte
druk in de longen en pleura veranderen door in en uitademing
begin inademing druk longen en pleura laag
einde inademing stijgt de druk in longen en pleura
uitademen zorgt voor daling van de druk in longen en pleura
hoe hoog de druk wordt in de pleura hangt af van de ademhaling
trekkracht longen
ouderdom
hemelpneumothorax
gaatje in pleura kan visceraal en partial
via recessus gaat vloeistof van pleura naar lymfe
Leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de pleura en thoraxwand?
2) Hoe werkt transport van pleuravocht en lymfevocht?
3) Wat is de ademmechanica?
- Drukverschillen in thorax, pleure en longen
- Compliantie longen
- Elasticiteit longen
4) Wat is een pneumothorax en hoe werkt behandeling?
Bronnen
- guyton hoofdstuk 38 en 39
- marieb hoofdstuk 22
- moore hoofdstuk 4
- basic histology hoofdstuk 17
- mister west hoofdstuk 2
- albert en spiro 2008 hoofdstuk 1 + 69
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de pleura en thoraxwand?
De pleura vormt een dunne, dubbellaags sereus vlies. De laag die de pariëtale pleura
genoemd wordt, bedekt de borstwand en de bovenste laag van het diafragma. Het loopt
rondom het hart en tussen de longen door, en vormt de laterale wanden van de mediastinale
omheining en van de longwortel. Vanaf hier breidt de pleura zich uit doordat de laag
genaamd de viscerale pleura het hele externe longoppervlak bedekt. De pleurae produceren
pleurale vloeistof die de pleuraholte tussen de twee pleurae vult. De pleurale vloeistof
bestaat voornamelijk uit glucose, albumine, bicarbonaat, macrofagen, mesotheelcellen,
elektrolyten en eiwitten. Deze smerende secretie zorgt ervoor dat de longen gemakkelijk
over de borstwand kunnen glijden gedurende de ademhaling. Hoewel de pleurae
gemakkelijk ten opzichte van elkaar glijden, worden zij sterk bijeengehouden door de
oppervlaktespanning van de pleurale vloeistof. In deze vloeistof zitten veel
Vanderwaalsbindingen. Het gevolg hiervan is dat de longen zich sterk vastkleven aan de
borstwand en zij worden gedwongen om zich uit te breiden en passief terug te deinzen
, doordat het volume van de borstholte steeds vergroot en verkleind wordt gedurende
ademhaling. Deze pleurale vloeistof draagt weefseleiwitten met zich mee die de vloeistof
een slijmerig kenmerk geven waardoor de longen zich heel makkelijk kunnen verschuiven.
De totale hoeveelheid vloeistof in de pleurale ruimte is klein (enkele millimeters). Wanneer
de hoeveelheid groter wordt, wordt de overvloedige vloeistof weggepompt door lymfevaten
die direct van de pleurale holte naar het mediastinum, het bovenste oppervlak van het
diafragma en de laterale oppervlaktes van de pariëtale pleura leiden. Hierdoor wordt de
pleurale ruimte eigenlijk een potentiële ruimte genoemd omdat deze ruimte maar heel klein
is. De negatieve druk in de interpleurale ruimte ontstaat doordat de lymfevaten wegpompen
uit deze ruimte. De pariëtale pleura zit vast aan de fascia endothoracica. Dit is een soort
vezelige bindweefsellaag tussen de intercostale spieren en de pleura.
Het skeletgedeelte bestaat uit 12 paar borstwervels, 12 paar ribben (7 echte, 3 valse en 2
zwevende) en het sternum, samen vormen deze de borstkas. De 7 ribben die aan het
sternum zitten zijn de ware, echte ribben. De 3 valse ribben zitten vast aan de ware ribben.
De 2 zwevende hangen onder valse ribben en zijn nergens aan verbonden. Aan de
achterkant zijn de ribben door middel van kleine gewrichten aan de wervels verbonden.
Daardoor zijn de ribben beweeglijk en kunnen de inhoud van de thoraxholte groter of kleiner
maken. De ribben en het borstbeen zijn voorbeelden van platte beenderen en deze bevatten
dus veel beenmerg. De ruimte tussen de ribben wordt de intercostaalruimte genoemd. In
deze ruimte bevinden zich de intercostale spieren, deze bestaan uit de m. intercostalis
exterior (inspiratie) en de m. intercostalis internus (expiratie) en de m. intercostalis intimus.
Aan de onderkant van de achterkant van de ribben bevindt zich een groeve waarin een
vena, arterie en zenuw zit. De locatie van met name de intercostale arteriae is belangrijk
voor het aanleggen van een drain. Maar ook de ligging van de zenuwen is belangrijk. De
anterieure intercostale arteriae voorzien de intercostale spieren, pectorale spieren, borsten
en de huid van bloed (figuur 1 en 2) .
Figuur 1; de thoraxwand en pleura
Probleemstelling
lucht in de pleuraholte
in de long druk hoger dan pleurale ruimte
druk in de longen en pleura veranderen door in en uitademing
begin inademing druk longen en pleura laag
einde inademing stijgt de druk in longen en pleura
uitademen zorgt voor daling van de druk in longen en pleura
hoe hoog de druk wordt in de pleura hangt af van de ademhaling
trekkracht longen
ouderdom
hemelpneumothorax
gaatje in pleura kan visceraal en partial
via recessus gaat vloeistof van pleura naar lymfe
Leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de pleura en thoraxwand?
2) Hoe werkt transport van pleuravocht en lymfevocht?
3) Wat is de ademmechanica?
- Drukverschillen in thorax, pleure en longen
- Compliantie longen
- Elasticiteit longen
4) Wat is een pneumothorax en hoe werkt behandeling?
Bronnen
- guyton hoofdstuk 38 en 39
- marieb hoofdstuk 22
- moore hoofdstuk 4
- basic histology hoofdstuk 17
- mister west hoofdstuk 2
- albert en spiro 2008 hoofdstuk 1 + 69
Uitwerken leerdoelen
1) Wat is de anatomie van de pleura en thoraxwand?
De pleura vormt een dunne, dubbellaags sereus vlies. De laag die de pariëtale pleura
genoemd wordt, bedekt de borstwand en de bovenste laag van het diafragma. Het loopt
rondom het hart en tussen de longen door, en vormt de laterale wanden van de mediastinale
omheining en van de longwortel. Vanaf hier breidt de pleura zich uit doordat de laag
genaamd de viscerale pleura het hele externe longoppervlak bedekt. De pleurae produceren
pleurale vloeistof die de pleuraholte tussen de twee pleurae vult. De pleurale vloeistof
bestaat voornamelijk uit glucose, albumine, bicarbonaat, macrofagen, mesotheelcellen,
elektrolyten en eiwitten. Deze smerende secretie zorgt ervoor dat de longen gemakkelijk
over de borstwand kunnen glijden gedurende de ademhaling. Hoewel de pleurae
gemakkelijk ten opzichte van elkaar glijden, worden zij sterk bijeengehouden door de
oppervlaktespanning van de pleurale vloeistof. In deze vloeistof zitten veel
Vanderwaalsbindingen. Het gevolg hiervan is dat de longen zich sterk vastkleven aan de
borstwand en zij worden gedwongen om zich uit te breiden en passief terug te deinzen
, doordat het volume van de borstholte steeds vergroot en verkleind wordt gedurende
ademhaling. Deze pleurale vloeistof draagt weefseleiwitten met zich mee die de vloeistof
een slijmerig kenmerk geven waardoor de longen zich heel makkelijk kunnen verschuiven.
De totale hoeveelheid vloeistof in de pleurale ruimte is klein (enkele millimeters). Wanneer
de hoeveelheid groter wordt, wordt de overvloedige vloeistof weggepompt door lymfevaten
die direct van de pleurale holte naar het mediastinum, het bovenste oppervlak van het
diafragma en de laterale oppervlaktes van de pariëtale pleura leiden. Hierdoor wordt de
pleurale ruimte eigenlijk een potentiële ruimte genoemd omdat deze ruimte maar heel klein
is. De negatieve druk in de interpleurale ruimte ontstaat doordat de lymfevaten wegpompen
uit deze ruimte. De pariëtale pleura zit vast aan de fascia endothoracica. Dit is een soort
vezelige bindweefsellaag tussen de intercostale spieren en de pleura.
Het skeletgedeelte bestaat uit 12 paar borstwervels, 12 paar ribben (7 echte, 3 valse en 2
zwevende) en het sternum, samen vormen deze de borstkas. De 7 ribben die aan het
sternum zitten zijn de ware, echte ribben. De 3 valse ribben zitten vast aan de ware ribben.
De 2 zwevende hangen onder valse ribben en zijn nergens aan verbonden. Aan de
achterkant zijn de ribben door middel van kleine gewrichten aan de wervels verbonden.
Daardoor zijn de ribben beweeglijk en kunnen de inhoud van de thoraxholte groter of kleiner
maken. De ribben en het borstbeen zijn voorbeelden van platte beenderen en deze bevatten
dus veel beenmerg. De ruimte tussen de ribben wordt de intercostaalruimte genoemd. In
deze ruimte bevinden zich de intercostale spieren, deze bestaan uit de m. intercostalis
exterior (inspiratie) en de m. intercostalis internus (expiratie) en de m. intercostalis intimus.
Aan de onderkant van de achterkant van de ribben bevindt zich een groeve waarin een
vena, arterie en zenuw zit. De locatie van met name de intercostale arteriae is belangrijk
voor het aanleggen van een drain. Maar ook de ligging van de zenuwen is belangrijk. De
anterieure intercostale arteriae voorzien de intercostale spieren, pectorale spieren, borsten
en de huid van bloed (figuur 1 en 2) .
Figuur 1; de thoraxwand en pleura
