Casus 10; de vrouw zonder lichaam
Probleemstelling
- Hoe werkt proprioceptie?
- Pre-operatieve angst
- Samenhang van ogen/oren en proprioceptie
- Sensorische neuritis
- Waarom zit ze als een lappenpop?
Brainstorm
- Bewustzijn in de ruimte van jezelf en van de kracht die je uitoefent en de houding,
Geïntegreerd in het cerebellum
- Cerebellum positie en houding
- Conversiesyndroom → somatische uiting van psychische klachten (geen leerdoel)
- Ogen, oren en hersenen
- Samenwerking tussen deze 3, als een uitvalt kunnen de andere twee opvangen
- Zenuwontsteking die de input verstoort (geen leerdoel)
- Onbewuste actie om je houding te bewaren, zij moet kijken om te weten hoe ze zit,
reflexachtig
Leerdoelen
1) Hoe werkt proprioceptie?
- Welke sensoren zijn er?
- Welke tractus is betrokken?
- Welke hersengebieden zijn verantwoordelijk?
- Samenhang ogen/oren
2) Spierspoeltje
3) Golgi-peeslichaampje
4) Hoe beïnvloedt proprioceptie je houding? In context van reflexen plaatsen.
Uitwerken leerdoelen
1) Hoe werkt proprioceptie?
- Samenhang ogen/oren
- Welke sensoren zijn er?
- Welke tractus is betrokken?
- Welke hersengebieden zijn verantwoordelijk?
Proprioceptie
Proprioceptie of positiezin is het vermogen van een organisme om de positie van het eigen
lichaam en lichaamsdelen waar te nemen. Proprioceptieve waarneming verschaft het
individu daarmee informatie over het eigen lichaam, zoals de stand, beweging en tonus van
de ledematen, gewrichten en pezen, het gevoel van ‘zwaarte’ in sommige lichaamsdelen, en
vermoeidheid of alertheid van de spieren. Proprioceptieve waarneming speelt bijgevolg een
belangrijke rol in de opbouw van het lichaamsbesef, en maakt terugkoppeling van de
lichaamspositie naar het CZS mogelijk. Dit is zeer belangrijk voor een goede motoriek. De
prikkels worden deels via het ruggenmerg verwerkt en automatisch teruggekoppeld naar
betrokken spieren, dat zijn reflexen. De resterende prikkels worden door de hersenen
onbewust en bewust, je ziet bijvoorbeeld wat je arm nu aan het doen is, waargenomen.
, Proprioceptie kan nog worden onderverdeeld in twee typen, de gnostische en vitale
proprioceptie;
- Bewust gnostische proprioceptie omvat de bewuste waarneming van de positie van
lichaamsdelen en hun bewegingen. Het stelt ons in staat om te weten waar onze
ledematen zich bevinden zonder er direct naar te kijken. De receptoren die betrokken
zijn bij bewuste proprioceptie zijn onder andere Golgi-peesorgaantjes, die zich in
spieren bevinden en veranderingen in spierspanning registreren, waardoor ze
bijdragen aan het bewustzijn van spierbewegingen en -posities, spierspoeltjes, die
zich ook in de spieren bevinden maar reageren op rek, en gewrichtsreceptoren, die
zich in de gewrichten bevinden en informatie verschaffen over de hoek en de
snelheid van gewrichtsbewegingen.
- Onbewust vitaal proprioceptie omvat daarentegen de onbewuste waarneming van
lichaamsbewegingen en -posities, die essentieel is voor het handhaven van
evenwicht, coördinatie en houding, maar die niet noodzakelijkerwijs bewust wordt
ervaren. De receptoren die betrokken zijn bij onbewuste proprioceptie omvatten
dezelfde receptoren als bij bewuste proprioceptie, maar hun signalen worden
verwerkt op een meer automatisch niveau, vaak in de hersenstam of het
ruggenmerg.
Receptoren
Receptoren kunnen worden gegroepeerd in drie receptorklassen op basis van hun locatie of
de locatie van de activerende stimulus;
- Exteroceptoren zijn gevoelig voor prikkels die buiten het lichaam opkomen, dus de
meeste exteroceptoren bevinden zich dichtbij of aan het lichaamsoppervlak. Ze
omvatten tast-, druk-, pijn-, en temperatuurreceptoren in de huid en de meeste
receptoren van de speciale zintuigen,zien, horen, evenwicht, smaak en geur.
- Interoceptoren, ook wel visceroceptoren genoemd, reageren op prikkels in het
lichaam, zoals van de ingewanden en bloedvaten. Interoceptoren houden een
verscheidenheid aan stimuli in de gaten, waaronder chemische veranderingen,
weefseluitrekking en temperatuur. Soms zorgt hun activiteit ervoor dat we pijn,
ongemak, honger of dorst voelen. We zijn ons echter meestal niet bewust van hun
werking.
- Proprioceptoren reageren, net als interoceptoren, op interne stimuli. Hun locatie is
echter veel beperkter. Proprioceptoren komen voor in skeletspieren, pezen,
gewrichten en ligamenten en in bindweefsel bedekkingen van botten en spieren. Het
evenwichtsorgaan in het binnenoor wordt soms ook meegenomen in deze klassen.
Proprioceptoren adviseren de hersenen constant over onze lichaamsbewegingen
door te controleren hoeveel de organen die deze receptoren bevatten, worden
uitgerekt.
Daarnaast kunnen sensorische receptoren ook worden onderverdeeld door de verschillende
vormen van stimuli waarop ze kunnen reageren;
Mechanoreceptoren → Deze receptoren reageren op mechanische druk, vervorming en
beweging. Ze zijn verantwoordelijk voor het registreren van tactiele sensaties, evenals de
druk, spanning en stretch in verschillende weefsels en structuren van het lichaam.
Thermoreceptoren → Deze receptoren registreren veranderingen in temperatuur en dragen
bij aan het gevoel van warmte en kou.
Probleemstelling
- Hoe werkt proprioceptie?
- Pre-operatieve angst
- Samenhang van ogen/oren en proprioceptie
- Sensorische neuritis
- Waarom zit ze als een lappenpop?
Brainstorm
- Bewustzijn in de ruimte van jezelf en van de kracht die je uitoefent en de houding,
Geïntegreerd in het cerebellum
- Cerebellum positie en houding
- Conversiesyndroom → somatische uiting van psychische klachten (geen leerdoel)
- Ogen, oren en hersenen
- Samenwerking tussen deze 3, als een uitvalt kunnen de andere twee opvangen
- Zenuwontsteking die de input verstoort (geen leerdoel)
- Onbewuste actie om je houding te bewaren, zij moet kijken om te weten hoe ze zit,
reflexachtig
Leerdoelen
1) Hoe werkt proprioceptie?
- Welke sensoren zijn er?
- Welke tractus is betrokken?
- Welke hersengebieden zijn verantwoordelijk?
- Samenhang ogen/oren
2) Spierspoeltje
3) Golgi-peeslichaampje
4) Hoe beïnvloedt proprioceptie je houding? In context van reflexen plaatsen.
Uitwerken leerdoelen
1) Hoe werkt proprioceptie?
- Samenhang ogen/oren
- Welke sensoren zijn er?
- Welke tractus is betrokken?
- Welke hersengebieden zijn verantwoordelijk?
Proprioceptie
Proprioceptie of positiezin is het vermogen van een organisme om de positie van het eigen
lichaam en lichaamsdelen waar te nemen. Proprioceptieve waarneming verschaft het
individu daarmee informatie over het eigen lichaam, zoals de stand, beweging en tonus van
de ledematen, gewrichten en pezen, het gevoel van ‘zwaarte’ in sommige lichaamsdelen, en
vermoeidheid of alertheid van de spieren. Proprioceptieve waarneming speelt bijgevolg een
belangrijke rol in de opbouw van het lichaamsbesef, en maakt terugkoppeling van de
lichaamspositie naar het CZS mogelijk. Dit is zeer belangrijk voor een goede motoriek. De
prikkels worden deels via het ruggenmerg verwerkt en automatisch teruggekoppeld naar
betrokken spieren, dat zijn reflexen. De resterende prikkels worden door de hersenen
onbewust en bewust, je ziet bijvoorbeeld wat je arm nu aan het doen is, waargenomen.
, Proprioceptie kan nog worden onderverdeeld in twee typen, de gnostische en vitale
proprioceptie;
- Bewust gnostische proprioceptie omvat de bewuste waarneming van de positie van
lichaamsdelen en hun bewegingen. Het stelt ons in staat om te weten waar onze
ledematen zich bevinden zonder er direct naar te kijken. De receptoren die betrokken
zijn bij bewuste proprioceptie zijn onder andere Golgi-peesorgaantjes, die zich in
spieren bevinden en veranderingen in spierspanning registreren, waardoor ze
bijdragen aan het bewustzijn van spierbewegingen en -posities, spierspoeltjes, die
zich ook in de spieren bevinden maar reageren op rek, en gewrichtsreceptoren, die
zich in de gewrichten bevinden en informatie verschaffen over de hoek en de
snelheid van gewrichtsbewegingen.
- Onbewust vitaal proprioceptie omvat daarentegen de onbewuste waarneming van
lichaamsbewegingen en -posities, die essentieel is voor het handhaven van
evenwicht, coördinatie en houding, maar die niet noodzakelijkerwijs bewust wordt
ervaren. De receptoren die betrokken zijn bij onbewuste proprioceptie omvatten
dezelfde receptoren als bij bewuste proprioceptie, maar hun signalen worden
verwerkt op een meer automatisch niveau, vaak in de hersenstam of het
ruggenmerg.
Receptoren
Receptoren kunnen worden gegroepeerd in drie receptorklassen op basis van hun locatie of
de locatie van de activerende stimulus;
- Exteroceptoren zijn gevoelig voor prikkels die buiten het lichaam opkomen, dus de
meeste exteroceptoren bevinden zich dichtbij of aan het lichaamsoppervlak. Ze
omvatten tast-, druk-, pijn-, en temperatuurreceptoren in de huid en de meeste
receptoren van de speciale zintuigen,zien, horen, evenwicht, smaak en geur.
- Interoceptoren, ook wel visceroceptoren genoemd, reageren op prikkels in het
lichaam, zoals van de ingewanden en bloedvaten. Interoceptoren houden een
verscheidenheid aan stimuli in de gaten, waaronder chemische veranderingen,
weefseluitrekking en temperatuur. Soms zorgt hun activiteit ervoor dat we pijn,
ongemak, honger of dorst voelen. We zijn ons echter meestal niet bewust van hun
werking.
- Proprioceptoren reageren, net als interoceptoren, op interne stimuli. Hun locatie is
echter veel beperkter. Proprioceptoren komen voor in skeletspieren, pezen,
gewrichten en ligamenten en in bindweefsel bedekkingen van botten en spieren. Het
evenwichtsorgaan in het binnenoor wordt soms ook meegenomen in deze klassen.
Proprioceptoren adviseren de hersenen constant over onze lichaamsbewegingen
door te controleren hoeveel de organen die deze receptoren bevatten, worden
uitgerekt.
Daarnaast kunnen sensorische receptoren ook worden onderverdeeld door de verschillende
vormen van stimuli waarop ze kunnen reageren;
Mechanoreceptoren → Deze receptoren reageren op mechanische druk, vervorming en
beweging. Ze zijn verantwoordelijk voor het registreren van tactiele sensaties, evenals de
druk, spanning en stretch in verschillende weefsels en structuren van het lichaam.
Thermoreceptoren → Deze receptoren registreren veranderingen in temperatuur en dragen
bij aan het gevoel van warmte en kou.
