Leeruitkomst 6.2
Stap 0: plannen en voorbereiden
Implementatie is een stapsgewijs proces dat bestaat uit verschillende fasen. Voor een
succesvolle implementatie is het cruciaal om rekening te houden met verschillende factoren
die het proces beïnvloeden, passende implementatieactiviteiten aan te bieden en planmatig
te werken (Van der Zwet & De Groot, 2018 p4). Rogers (1995) beschrijft vijf cruciale
kenmerken van succesvolle innovaties:
- Een innovatie moet voordeel opleveren
- Een innovatie moet passen bij de bestaande werkwijze
- Een subjectieve beleving van de complexiteit is bepalend voor succes van de
implementatie
- De innovatie op kleine schaal uitproberen heeft een positief effect op het succes
- Een innovatie met zichtbare resultaten is doorgaans succesvoller
Naar aanleiding van de uitkomsten van mijn onderzoek is het noodzakelijk om een
implementatie plan te maken om veranderingen te implementeren binnen de afdeling. De
voorlichting, informatie en begeleiding die gegeven zal worden door de verpleegkundigen
moet aansluiten bij de wensen en behoeften van de individuele patiënt. Om de stoppen met
roken begeleiding te verbeteren ga ik in gesprek met het team over de implementatie en
evaluatie van kwaliteitsverbetering in de directe zorgverlening. Ik gebruik hiervoor het Grol
en Wensing model.
Stap 1 – definiëren van optimale zorg en ontwikkeling van een voorstel van verandering
Doelstelling van de implementatie
Middels verschillende hulpmiddelen worden verpleegkundigen herinnert aan de voorlichting
en begeleiding die gegeven zal worden voor optimale zorg bij de rokende CVA patiënt. Als
de patiënt de juiste voorlichting, hulpmiddelen en begeleiding krijgt, wordt hij geholpen in zijn
stoppen met roken proces en wordt het risico op een recidief CVA verkleind.
SMART doelstelling
Voor 31 oktober 2023 zijn de verpleegkundigen en studenten, werkzaam op NC9, op de
hoogte van het stoppen met roken beleid binnen het Erasmus MC, en zijn in staat
voorlichting en begeleiding te verlenen aan de rokende, acute CVA patiënt.
Betrokken partijen
- Donya Cheret (interventie ontwikkelaar).
- Afdeling stroke binnen het Erasmus MC (uitvoerende organisatie).
- Zorgprofessionals van de stroke unit (gebruikers van de interventie).
- De rokende acute CVA patiënt (einddoelgroep).
Stap 2 – diagnostische fase, het meten van de huidige zorg.
Huidige situatie
De huidige situatie kunt u terug vinden in de onderzoeksresultaten van leeruitkomst 5.3 en
6.4.
Wenselijke situatie
De patiënt heeft recht op begeleiding en moet weten welke risico’s er aan het rookgedrag
vasthangen. Zeker nu hij/zij zojuist een acuut CVA heeft gehad met roken als risicofactor.
Met een eenduidig beleid weten de verpleegkundigen hoe, wat en wanneer zij informatie
moet uitvragen en verlenen. Eenheid van taal in de zorg is erg belangrijk voor het delen en
opnieuw gebruiken van informatie. Beter afgestemd en meer gepersonaliseerd werken
betekend zorg van een hogere kwaliteit. Eenduidige communicatie verkleind te kans op
misverstanden (Vilans, 2022)
, Wet die van toepassing is op de kwaliteit van zorg
De belangrijkste wet voor de beroepsuitoefening is de Wet BIG (Beroepen Individuele
Gezondheidszorg). Deze zorgt ervoor dat de kwaliteit van zorg hoog is en hoog blijft. Voor de
patiënt staan de rechten en plichten beschreven in de Wet WGBO (Wet Geneeskundige
Behandel Overeenkomst) (V&VN, n.d.). De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
(Wkkgz) verplicht zorgaanbieders om hun eigen kwaliteit te bewaken, te beheersen en te
verbeteren (Ministerie van Algemene Zaken, 2022).
Stap 3 – probleemanalyse: het meten van beïnvloedende factoren bij kwaliteitsverbetering
In deze stap zal ik nagaan waarom de huidige zorg is zoals die is. Ik kijk naar de
beïnvloedende factoren (Van der Zwet & De Groot, 2018 pp 10 – 14).
Kenmerken van de innovatie
Verwacht voordeel Zorgprofessionals zijn eerder geneigd een vernieuwing over te
nemen als zij denken er voordeel bij te hebben. Het loslaten van
bepaalde werkwijzen en het overnemen van een nieuwe interventie
gaat gepaard met onzekerheid en risico’s.
Compatibiliteit Zorgprofessionals nemen een vernieuwing sneller over wanneer
deze aansluit bij hun behoeften, normen, waarden en werkwijze.
Complexiteit Simpele vernieuwingen worden makkelijker opgevolgd dan
ingewikkelde vernieuwingen.
Aanpasbaarheid Wanneer een interventie (nog) aangepast kan worden zullen
zorgprofessionals deze sneller kiezen.
Observeerbaarheid Het observeren en ervaren van de vernieuwing bevorderd de
implementatie. Het werkt bevorderend om professionals kennis te
laten maken met de interventie door het bij collega’s in uitvoering te
zien.
Uitprobeerbaarheid Uit de literatuur blijkt dat wanneer een vernieuwing op kleine schaal
eerst wordt uitgeprobeerd, dit een bevorderende factor is om het uit
te breiden.
Kenmerken van de (toekomstige) gebruiker.
Competenties Voelt de zorgprofessional/gebruiker zich competent genoeg om zich
aan te passen?
Houding De houding van de zorgprofessional is van invloed op de andere
gebruikers. Wanneer een houding positief is, wordt deze sneller
overgenomen.
Sociale norm en druk Het aanmoedigen of juist ontmoedigen van andere
zorgprofessionals kan een cruciale rol spelen.
Veranderings-geneigdheid Staat de zorgprofessional open voor verandering? Niet iedereen is
even snel geneigd om zich aan te passen aan een nieuwe
verandering.
Kenmerken van de organisatie
Randvoorwaarden Denk hierbij aan financiële middelen, personeel, tijd, materiele
voorzieningen.
Bekrachtiging management Wanneer het management de innovatie in het beleid opneemt, heeft
dit een positieve werking voor het implementatieproces.
Implementatieteam De aanwezigheid van een coördinator werkt bevorderend en
versneld het implementatieproces.
Feedback Ruimte voor eerlijke feedback en feedforward draagt bij aan een
succesvolle implementatie.
Organisatieveranderingen Zijn er factoren die van invloed zijn op het implementatieproces?
Denk aan veranderingen die gaande zijn en de vernieuwing in de
weg kunnen staan.
Organisatiecultuur Organisaties kunnen een stimulerende, of juist ontmoedigende
werking hebben op het overnemen van een vernieuwing.
Stap 0: plannen en voorbereiden
Implementatie is een stapsgewijs proces dat bestaat uit verschillende fasen. Voor een
succesvolle implementatie is het cruciaal om rekening te houden met verschillende factoren
die het proces beïnvloeden, passende implementatieactiviteiten aan te bieden en planmatig
te werken (Van der Zwet & De Groot, 2018 p4). Rogers (1995) beschrijft vijf cruciale
kenmerken van succesvolle innovaties:
- Een innovatie moet voordeel opleveren
- Een innovatie moet passen bij de bestaande werkwijze
- Een subjectieve beleving van de complexiteit is bepalend voor succes van de
implementatie
- De innovatie op kleine schaal uitproberen heeft een positief effect op het succes
- Een innovatie met zichtbare resultaten is doorgaans succesvoller
Naar aanleiding van de uitkomsten van mijn onderzoek is het noodzakelijk om een
implementatie plan te maken om veranderingen te implementeren binnen de afdeling. De
voorlichting, informatie en begeleiding die gegeven zal worden door de verpleegkundigen
moet aansluiten bij de wensen en behoeften van de individuele patiënt. Om de stoppen met
roken begeleiding te verbeteren ga ik in gesprek met het team over de implementatie en
evaluatie van kwaliteitsverbetering in de directe zorgverlening. Ik gebruik hiervoor het Grol
en Wensing model.
Stap 1 – definiëren van optimale zorg en ontwikkeling van een voorstel van verandering
Doelstelling van de implementatie
Middels verschillende hulpmiddelen worden verpleegkundigen herinnert aan de voorlichting
en begeleiding die gegeven zal worden voor optimale zorg bij de rokende CVA patiënt. Als
de patiënt de juiste voorlichting, hulpmiddelen en begeleiding krijgt, wordt hij geholpen in zijn
stoppen met roken proces en wordt het risico op een recidief CVA verkleind.
SMART doelstelling
Voor 31 oktober 2023 zijn de verpleegkundigen en studenten, werkzaam op NC9, op de
hoogte van het stoppen met roken beleid binnen het Erasmus MC, en zijn in staat
voorlichting en begeleiding te verlenen aan de rokende, acute CVA patiënt.
Betrokken partijen
- Donya Cheret (interventie ontwikkelaar).
- Afdeling stroke binnen het Erasmus MC (uitvoerende organisatie).
- Zorgprofessionals van de stroke unit (gebruikers van de interventie).
- De rokende acute CVA patiënt (einddoelgroep).
Stap 2 – diagnostische fase, het meten van de huidige zorg.
Huidige situatie
De huidige situatie kunt u terug vinden in de onderzoeksresultaten van leeruitkomst 5.3 en
6.4.
Wenselijke situatie
De patiënt heeft recht op begeleiding en moet weten welke risico’s er aan het rookgedrag
vasthangen. Zeker nu hij/zij zojuist een acuut CVA heeft gehad met roken als risicofactor.
Met een eenduidig beleid weten de verpleegkundigen hoe, wat en wanneer zij informatie
moet uitvragen en verlenen. Eenheid van taal in de zorg is erg belangrijk voor het delen en
opnieuw gebruiken van informatie. Beter afgestemd en meer gepersonaliseerd werken
betekend zorg van een hogere kwaliteit. Eenduidige communicatie verkleind te kans op
misverstanden (Vilans, 2022)
, Wet die van toepassing is op de kwaliteit van zorg
De belangrijkste wet voor de beroepsuitoefening is de Wet BIG (Beroepen Individuele
Gezondheidszorg). Deze zorgt ervoor dat de kwaliteit van zorg hoog is en hoog blijft. Voor de
patiënt staan de rechten en plichten beschreven in de Wet WGBO (Wet Geneeskundige
Behandel Overeenkomst) (V&VN, n.d.). De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
(Wkkgz) verplicht zorgaanbieders om hun eigen kwaliteit te bewaken, te beheersen en te
verbeteren (Ministerie van Algemene Zaken, 2022).
Stap 3 – probleemanalyse: het meten van beïnvloedende factoren bij kwaliteitsverbetering
In deze stap zal ik nagaan waarom de huidige zorg is zoals die is. Ik kijk naar de
beïnvloedende factoren (Van der Zwet & De Groot, 2018 pp 10 – 14).
Kenmerken van de innovatie
Verwacht voordeel Zorgprofessionals zijn eerder geneigd een vernieuwing over te
nemen als zij denken er voordeel bij te hebben. Het loslaten van
bepaalde werkwijzen en het overnemen van een nieuwe interventie
gaat gepaard met onzekerheid en risico’s.
Compatibiliteit Zorgprofessionals nemen een vernieuwing sneller over wanneer
deze aansluit bij hun behoeften, normen, waarden en werkwijze.
Complexiteit Simpele vernieuwingen worden makkelijker opgevolgd dan
ingewikkelde vernieuwingen.
Aanpasbaarheid Wanneer een interventie (nog) aangepast kan worden zullen
zorgprofessionals deze sneller kiezen.
Observeerbaarheid Het observeren en ervaren van de vernieuwing bevorderd de
implementatie. Het werkt bevorderend om professionals kennis te
laten maken met de interventie door het bij collega’s in uitvoering te
zien.
Uitprobeerbaarheid Uit de literatuur blijkt dat wanneer een vernieuwing op kleine schaal
eerst wordt uitgeprobeerd, dit een bevorderende factor is om het uit
te breiden.
Kenmerken van de (toekomstige) gebruiker.
Competenties Voelt de zorgprofessional/gebruiker zich competent genoeg om zich
aan te passen?
Houding De houding van de zorgprofessional is van invloed op de andere
gebruikers. Wanneer een houding positief is, wordt deze sneller
overgenomen.
Sociale norm en druk Het aanmoedigen of juist ontmoedigen van andere
zorgprofessionals kan een cruciale rol spelen.
Veranderings-geneigdheid Staat de zorgprofessional open voor verandering? Niet iedereen is
even snel geneigd om zich aan te passen aan een nieuwe
verandering.
Kenmerken van de organisatie
Randvoorwaarden Denk hierbij aan financiële middelen, personeel, tijd, materiele
voorzieningen.
Bekrachtiging management Wanneer het management de innovatie in het beleid opneemt, heeft
dit een positieve werking voor het implementatieproces.
Implementatieteam De aanwezigheid van een coördinator werkt bevorderend en
versneld het implementatieproces.
Feedback Ruimte voor eerlijke feedback en feedforward draagt bij aan een
succesvolle implementatie.
Organisatieveranderingen Zijn er factoren die van invloed zijn op het implementatieproces?
Denk aan veranderingen die gaande zijn en de vernieuwing in de
weg kunnen staan.
Organisatiecultuur Organisaties kunnen een stimulerende, of juist ontmoedigende
werking hebben op het overnemen van een vernieuwing.
