Agenda- en besluitvorming Hoorcolleges
Hoorcollege 1 – 29 januari
Group model building in de praktijk
1. Vertrekpunten van GMB
Een manier om tot een gezamenlijk beeld te komen welke factoren een positief of
negatief effect hebben op een fenomeen.
Gedrag kan verklaard worden door de structuur (feedback-loops: we doen iets waar
een consequentie aan zit).
Leent zich voor “wicked problems” (probleem + oplossing zijn niet duidelijk).
2. Mogelijke opbrengsten van GMB
1. Leren van GMB-sessies (door inzichten/ervaringen delen).
2. GMB zorgt ervoor dat deelnemers hun mentale modellen delen en een gedeeld
mentaal model ontwikkelen (gezamenlijke werkelijkheid).
3. Door GMB zullen deelnemers bevindingen steunen (commitment en consensus)
4. Methode kan zowel gebruikt worden om problemen te begrijpen, beleid te
evalueren, en verkennen welke interventies zouden kunnen werken
3. Wat is een causaal diagram
Bevat causale relaties (oorzaak-gevolg)
Kan kwalitatieve/kwantitatieve informatie bevatten
Heeft communicatieve waarden
Oim-a
Bouwstenen van een causaal diagram:
- Variabelen:
Alle factoren zijn geformuleerd als variabelen op ordinaal niveau (kan toenemen of
afnemen).
- Causaliteit & polariteit:
Hoe zijn de variabelen aan elkaar gerelateerd?
Causaliteit: X beïnvloedt Y
Polariteit: Positieve of negatieve relatie (meer van X zorgt voor meer of minder van
Y?).
,Feedback loops:
Als je meer kippen hebt, krijg je meer eieren (+)
Als je veel eieren hebt, krijg je meer kippen etc. (+)
Meer kippen = meer road crossings (-)
Meer road crossings = minder kippen (-)
4 stappen van GMB-sessie
1. Definiëren van het probleem, met een ‘referentiemodus’ van gedrag.
a. Centrale vraag die je gaat beantwoorden aan de hand van een causaal diagram.
VB: waarom zin er weinig vrouwelijke wetenschappers op de Radboud
Universiteit? Waarom is het percentage vrouwelijke wetenschappers lager dan
mannelijke (kernprobleem).
b. Kun je van de centrale variabele een grafiek over tijd tekenen?
2. Groep laten vertellen welke variabelen een rol spelen in het probleem.
3. Identificeren van causale verbanden tussen variabelen en de polariteit aangeven.
4. Identificeren van feedback in het systeem, dat het probleem verklaart.
,Hoorcollege 2 – 31 januari – De basis leggen voor het vak
Resodihardjo (2022), Entman (1991), Rittel & Weber (1973), Matland (1995), Bannink &
Resodihardjo (2006)
Beleidsveranderingen voor elkaar krijgen (hoe komen beleidsveranderingen tot stand).
Binnen een debat staan mensen tegenover elkaar, die zijn het vaak niet helemaal met elkaar
eens. Zelden zijn de actoren het 100% met elkaar eens. Het referentiekader van mensen
wordt veroorzaakt door de ‘bril’ waardoor je kijkt. Hoe je ergens naar kijkt wordt gevormd
door je familie, je opleiding, religie, vrienden etc.
Iedereen heeft bias (onbewust)
Probleemdefinities
1. Probleemdefinities in algemene zin (resodihardjo, 2022)
Omschrijft wat het probleem is, wat de oorzaak is en wat de oplossing is. Dat is het
minimale wat de probleemdefinitie moet bevatten.
2. Media frame (Entman, 1991)
Media kan ervoor kiezen hoe een probleem gepresenteerd wordt. Elementen van
frame door media:
- Definieert het probleem
- Definieert de oorzaak van het probleem
- Geeft moreel oordeel
, - Suggereert oplossingen
3. Kenmerken probleemdefinitie (rochefort & Cobb, 1994)
- Causaliteit
- Ernst van de situatie
- Of het een nieuw/oud probleem is
- Worden mensen geraakt of is het ver van hun bed show
- Wie wordt er door het probleem geraakt
- Wat is de oplossing van het probleem
- Wat vinden we van de voorgestelde oplossing (instrumentele kijk op de oplossing
het werkt niet) Constructieve kijk past niet binnen normen/waarden)
Brent Spar
Verschillende argumenten.
Soorten problemen
1. Tamme/overzichtelijke problemen
Makkelijk te duiden, niet-controversieel, iedereen is het eens over wat het probleem
is, wat de oorzaak is van het probleem.
2. Wicked problems (Rittel & Webber, 1973, p. 161-167).
Complexe problemen, onderdeel van een groter probleem en waarvan de oplossing
weer leidt tot andere problemen (lastig om te achterhalen wat oorzaak/gevolg is).
Hoorcollege 1 – 29 januari
Group model building in de praktijk
1. Vertrekpunten van GMB
Een manier om tot een gezamenlijk beeld te komen welke factoren een positief of
negatief effect hebben op een fenomeen.
Gedrag kan verklaard worden door de structuur (feedback-loops: we doen iets waar
een consequentie aan zit).
Leent zich voor “wicked problems” (probleem + oplossing zijn niet duidelijk).
2. Mogelijke opbrengsten van GMB
1. Leren van GMB-sessies (door inzichten/ervaringen delen).
2. GMB zorgt ervoor dat deelnemers hun mentale modellen delen en een gedeeld
mentaal model ontwikkelen (gezamenlijke werkelijkheid).
3. Door GMB zullen deelnemers bevindingen steunen (commitment en consensus)
4. Methode kan zowel gebruikt worden om problemen te begrijpen, beleid te
evalueren, en verkennen welke interventies zouden kunnen werken
3. Wat is een causaal diagram
Bevat causale relaties (oorzaak-gevolg)
Kan kwalitatieve/kwantitatieve informatie bevatten
Heeft communicatieve waarden
Oim-a
Bouwstenen van een causaal diagram:
- Variabelen:
Alle factoren zijn geformuleerd als variabelen op ordinaal niveau (kan toenemen of
afnemen).
- Causaliteit & polariteit:
Hoe zijn de variabelen aan elkaar gerelateerd?
Causaliteit: X beïnvloedt Y
Polariteit: Positieve of negatieve relatie (meer van X zorgt voor meer of minder van
Y?).
,Feedback loops:
Als je meer kippen hebt, krijg je meer eieren (+)
Als je veel eieren hebt, krijg je meer kippen etc. (+)
Meer kippen = meer road crossings (-)
Meer road crossings = minder kippen (-)
4 stappen van GMB-sessie
1. Definiëren van het probleem, met een ‘referentiemodus’ van gedrag.
a. Centrale vraag die je gaat beantwoorden aan de hand van een causaal diagram.
VB: waarom zin er weinig vrouwelijke wetenschappers op de Radboud
Universiteit? Waarom is het percentage vrouwelijke wetenschappers lager dan
mannelijke (kernprobleem).
b. Kun je van de centrale variabele een grafiek over tijd tekenen?
2. Groep laten vertellen welke variabelen een rol spelen in het probleem.
3. Identificeren van causale verbanden tussen variabelen en de polariteit aangeven.
4. Identificeren van feedback in het systeem, dat het probleem verklaart.
,Hoorcollege 2 – 31 januari – De basis leggen voor het vak
Resodihardjo (2022), Entman (1991), Rittel & Weber (1973), Matland (1995), Bannink &
Resodihardjo (2006)
Beleidsveranderingen voor elkaar krijgen (hoe komen beleidsveranderingen tot stand).
Binnen een debat staan mensen tegenover elkaar, die zijn het vaak niet helemaal met elkaar
eens. Zelden zijn de actoren het 100% met elkaar eens. Het referentiekader van mensen
wordt veroorzaakt door de ‘bril’ waardoor je kijkt. Hoe je ergens naar kijkt wordt gevormd
door je familie, je opleiding, religie, vrienden etc.
Iedereen heeft bias (onbewust)
Probleemdefinities
1. Probleemdefinities in algemene zin (resodihardjo, 2022)
Omschrijft wat het probleem is, wat de oorzaak is en wat de oplossing is. Dat is het
minimale wat de probleemdefinitie moet bevatten.
2. Media frame (Entman, 1991)
Media kan ervoor kiezen hoe een probleem gepresenteerd wordt. Elementen van
frame door media:
- Definieert het probleem
- Definieert de oorzaak van het probleem
- Geeft moreel oordeel
, - Suggereert oplossingen
3. Kenmerken probleemdefinitie (rochefort & Cobb, 1994)
- Causaliteit
- Ernst van de situatie
- Of het een nieuw/oud probleem is
- Worden mensen geraakt of is het ver van hun bed show
- Wie wordt er door het probleem geraakt
- Wat is de oplossing van het probleem
- Wat vinden we van de voorgestelde oplossing (instrumentele kijk op de oplossing
het werkt niet) Constructieve kijk past niet binnen normen/waarden)
Brent Spar
Verschillende argumenten.
Soorten problemen
1. Tamme/overzichtelijke problemen
Makkelijk te duiden, niet-controversieel, iedereen is het eens over wat het probleem
is, wat de oorzaak is van het probleem.
2. Wicked problems (Rittel & Webber, 1973, p. 161-167).
Complexe problemen, onderdeel van een groter probleem en waarvan de oplossing
weer leidt tot andere problemen (lastig om te achterhalen wat oorzaak/gevolg is).
