Samenvatting ‘Mentor in het voortgezet onderwijs’
Hoofdstuk 2 Leerlingen in beeld
Puberteit: de fase waarin de lichamelijke veranderingen zich voltrekken.
Adolescentie: de fase waarin de jongere voor de uitdaging staat om de lichamelijke
veranderingen een plaats te geven in zijn leven en deze te integreren in de omgang
met zichzelf in relatie tot de wereld om hem heen. Loskomen en je eigen keuzes
maken, is wat je als adolescent te doen hebt.
Meiden en jongens verschillen in hun psychosociale beleving nogal en ook in de
wijze waarop zij hun problemen uiten. Jongens neigen er meer toe rotgevoelens naar
buiten te gooien, meiden trekken zich eerder terug in zichzelf en zijn – als zij
werkelijk niet goed in hun vel zitten – eerder destructief naar zichzelf dan naar de
ander.
Er is ook een grote overlap tussen jongens en meiden. De criminaliteit onder
jongeren neemt toe, dankzij de toenemende bijdrage van meiden daaraan.
Een jongerensubcultuur kenmerkt zich door min of meer eigen waarden, normen,
opvattingen, overtuigingen, rituelen, gedragsvoorschriften, symbolen en tekens.
Iedere subcultuur kent dus een eigen stijl en eigen spelregels voor ‘image’: uiterlijke
verschijning, gezichtsuitdrukking, manier van lopen en vocabulaire.
Een subcultuur bestaat uit leiders/trendsetters (hardcore) en
volgens/sympathisanten en meelopers (hangers on). Er gelden enkele belangrijke
maar ongeschreven ‘regels’ als je wilt slagen in een subcultuur, zoals (Deelstra & de
Klerk, 2006):
zorg altijd dat je eerst ergens bij past;
je stijl veranderen kan altijd nog;
probeer niet meer te lijken dan je bent, anders val je door de mand;
wees consequent in je stijl, zonder je nonchalance te verliezen;
als je aan de top wilt staan, moet je in veel dingen de eerste zijn;
verander nooit van de ene op de andere dag van stijl;
noem jezelf nooit bij een stijlnaam;
geef blijk van humor in je kleding.
De ‘sociocratische aanpak’ in veel gezinnen heeft als kenmerk dat opvoeders en
kinderen onderling en in gelijkwaardigheid afspraken maken over gezinsregels.
Samen nemen zij belangrijke beslissingen. De ouders zijn opener en zoeken meer
gelijkwaardig contact.
Op enkele (vernieuwings) scholen krijgen leerlingen, vanuit een optimistische visie
op de autonome ontwikkelingsmogelijkheden van een kind, veel invloed op de vorm
en inhoud van het onderwijs. Niet alleen die scholen, maar ieder schoolteam moet
zich de vraag stellen: hoe kunnen we –samen met de ouders – kinderen, jongeren en
jongvolwassenen in deze tijd zo begeleiden dat ze niet alleen mondig zijn maar ook
leren langzamerhand verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf en het leven in
deze wereld (Bringreve, 2004).
Hoofdstuk 3 De school als pedagogische omgeving
Lucius Annaeus Seneca, leraar van keizer Nero: ‘Je leert niet voor de school, maar
voor het leven.’ Eigenlijk zou hij gezegd hebben: ‘Jongeren leren niet voor het leven,
maar voor de school’. Omdat de leraar het van hen vraagt. Het gevolg is dat de
Hoofdstuk 2 Leerlingen in beeld
Puberteit: de fase waarin de lichamelijke veranderingen zich voltrekken.
Adolescentie: de fase waarin de jongere voor de uitdaging staat om de lichamelijke
veranderingen een plaats te geven in zijn leven en deze te integreren in de omgang
met zichzelf in relatie tot de wereld om hem heen. Loskomen en je eigen keuzes
maken, is wat je als adolescent te doen hebt.
Meiden en jongens verschillen in hun psychosociale beleving nogal en ook in de
wijze waarop zij hun problemen uiten. Jongens neigen er meer toe rotgevoelens naar
buiten te gooien, meiden trekken zich eerder terug in zichzelf en zijn – als zij
werkelijk niet goed in hun vel zitten – eerder destructief naar zichzelf dan naar de
ander.
Er is ook een grote overlap tussen jongens en meiden. De criminaliteit onder
jongeren neemt toe, dankzij de toenemende bijdrage van meiden daaraan.
Een jongerensubcultuur kenmerkt zich door min of meer eigen waarden, normen,
opvattingen, overtuigingen, rituelen, gedragsvoorschriften, symbolen en tekens.
Iedere subcultuur kent dus een eigen stijl en eigen spelregels voor ‘image’: uiterlijke
verschijning, gezichtsuitdrukking, manier van lopen en vocabulaire.
Een subcultuur bestaat uit leiders/trendsetters (hardcore) en
volgens/sympathisanten en meelopers (hangers on). Er gelden enkele belangrijke
maar ongeschreven ‘regels’ als je wilt slagen in een subcultuur, zoals (Deelstra & de
Klerk, 2006):
zorg altijd dat je eerst ergens bij past;
je stijl veranderen kan altijd nog;
probeer niet meer te lijken dan je bent, anders val je door de mand;
wees consequent in je stijl, zonder je nonchalance te verliezen;
als je aan de top wilt staan, moet je in veel dingen de eerste zijn;
verander nooit van de ene op de andere dag van stijl;
noem jezelf nooit bij een stijlnaam;
geef blijk van humor in je kleding.
De ‘sociocratische aanpak’ in veel gezinnen heeft als kenmerk dat opvoeders en
kinderen onderling en in gelijkwaardigheid afspraken maken over gezinsregels.
Samen nemen zij belangrijke beslissingen. De ouders zijn opener en zoeken meer
gelijkwaardig contact.
Op enkele (vernieuwings) scholen krijgen leerlingen, vanuit een optimistische visie
op de autonome ontwikkelingsmogelijkheden van een kind, veel invloed op de vorm
en inhoud van het onderwijs. Niet alleen die scholen, maar ieder schoolteam moet
zich de vraag stellen: hoe kunnen we –samen met de ouders – kinderen, jongeren en
jongvolwassenen in deze tijd zo begeleiden dat ze niet alleen mondig zijn maar ook
leren langzamerhand verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf en het leven in
deze wereld (Bringreve, 2004).
Hoofdstuk 3 De school als pedagogische omgeving
Lucius Annaeus Seneca, leraar van keizer Nero: ‘Je leert niet voor de school, maar
voor het leven.’ Eigenlijk zou hij gezegd hebben: ‘Jongeren leren niet voor het leven,
maar voor de school’. Omdat de leraar het van hen vraagt. Het gevolg is dat de
