, Rehabilitatie
Artikel 1; Verhalen over vermaatschappelijking
Artikel 2; WHO Family of international classification
Artikel 3; De attitude van rehabilitatie
Artikel 4; Rehabilitatie; het bondgenootschap
Artikel 5; Minder distantie, meer nabijheid
Artikel 6; Rehabilitatie vanaf 2000
Artikel 7; Zorginnovatie in de praktijk
Artikel 8; WMO – rijkwijdte, inhoud en betekenis
Artikel 9; de zorg van onze buren
,Artikel 1; Verhalen over vermaatschappelijking
Over vermaatschappeling zijn twee verhalen te vertellen:
1. Een verhaal over mislukking
2. Een verhaal over succes
Een doemverhaal
- Dat er doemverhalen over vermaatschappeling zijn komt doordat er in de afgelopen
20 jaar geen aanwijsbare verbetering heeft voorgedaan in situaties van mensen me
een psychische handicap
- Zo wijzen het meest recente onderzoeken over langdurige ggz-cliënten erop dat
velen een geïsoleerd bestaan leiden, ook in privésfeer
- De arbeidsparticipatie, en daarmee het inkomen, is laag
- Van de betrokkenen zelf zijn velen ongelukkig
- Ondertussen heeft de rest van de bevolking nog weinig blijk gegeven dat mensen
met een psychische handicap welkom zijn
- Psychiatrische aandoeningen hebben een negatieve betekenis in de samenleving
- Ze worden gezien als: onvoorspelbaar en gevaarlijk
- Mensen met een psychiatrische handicap zijn ‘naakt’ geworden: de beschermende
omgeving van psychiatrische ziekenhuizen bestaan nauwelijks meer
Een succesverhaal
Het recht van mensen met een psychische handicap op een eigen bestaan en een eigen
plek in de samenleving is weliswaar nog niet door iedereen, maar toch al veel breder erkend
dan twintig jaar geleden.
- Zo is in die periode de ondersteuning vanuit de ggz voor een groot deel van de
doelgroep verplaats naar diens eigen omgeving
- De zorg-aan-huispraktijken voorzien inmiddels in een gedifferentieerd aanbod: van
meer naar minder intensief en van een specialistisch naar een breed en
multidisciplinair, integraal aanbod
- Ook mensen met complexere problemen worden inmiddels bereikt
Ook buiten de GGZ is het succes van vermaatschappeling zichtbaar:
- Groep mensen met een psychische handicap heeft zelf de afgelopen jaren
initiatieven ontwikkeld om een plek in de samenleving te verwerven
- Meer cliëntgestuurde projecten
- Initiatieven om tot regionale, maatschappelijke steunsystemen te komen
- Onbekend waren ook nog tal van andere, vaak kleine, initiatieven die in de afgelopen
15 jaar zijn ontwikkeld.
- Vermaatschappelijking is wel degelijk een succes, als is het nog niet af
Perspectieven of vermaatschappelijking
Om twee redenen kunnen de positieve en negatieve verhalen naast elkaar bestaan:
1. Ontbreken van goede informatie
2. De diversiteit in opvattingen over wat vermaatschappeling betekent
Het beeld dat we ons vormen is vooraal gebaseerd op een verzameling van uiteenlopende
indrukken en lokale momentopnamen.
Harde gegevens, verkregen door systematische, landelijke monitoring, door de tijd,
ontbreken
, Als we een poging willen doen enige ordening aan te brengen, zouden we onderscheid
kunnen maken in vier perspectieven op vermaatschappelijking:
1. Perspectief van voorzieningen
vanuit hier gaat vermaatschappelijking vooral over extramuralisering, deïnstitutionalisering
en ontcategoralisering. Kern van vermaatschappelijking is in deze visie een reorganisatie
van zorgsector
2. Perspectief van hulp- en dienstverleners
Hierbij gaat het niet om ontmantelingen en reorganisaties, maar om de ontwikkeling van
ondersteuningsvormen die mensen met psychische handicaps kunnen helpen bij het leiden
an een eigen bestaan. Het gaat er dan niet in eerste instantie om dat zaken worden
afgebroken. Het gaat om het bedenken, opzetten, onderzoeken en verbreiden van nieuwe
manieren om mensen in hun sociale en maatschappelijke leven te ondersteunen
3.Perspectief van ‘de samenleving’
Het gaat over de vraag hoe anderen zich willen en kunnen verhouden tot mensen met
psychische handicaps
4. Perspectief van mensen met psychische handicaps
Het gaat vooral om emancipatie over wat er nodig is om ‘erbij te horen’ en over de
mogelijkheden om op eigen voorwaarden aan de samenleving deel te nemen en zin te geven
aan het eigen bestaan. Centraal staan eigen ervaringen. Uitgangspunt voor
vermaatschappelijking is de erkenning, zowel vanuit de zorg als vanuit de samenleving, van
die ervaringen en van de persoonlijke keuzen die mensen mede op grond daarvan maken.
Doemverhaal: staat vooral de betekenis van vermaatschappelijking vanuit het
voorzieningsperspectief centraal. Er bestaat een gevoelen van een door de rijksoverheid
opgelegde, te dwangmatige en daardoor te ver doorgevoerde extramuralisering en
deïnstitionalisering
Extramularisering: het streven om buiten de muren van een intramurale instelling (waar
iemand opgenomen wordt) gelijkwaardige zorg te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning
Mislukking is geen optie
Veel zeggen dat vermaatschappelijking pas geslaagd is wanneer iemand een eigen,
gelijkwaardige plek in de samenleving heeft.
Maar vermaatschappelijking is dat geen om het doel te bereiken
Succes is geen illusie
Prioriteiten vanuit mensen met een psychische handicap: ontmoetingsmogelijkheden,
gevolgd door voorzieningen rond leren, werken of een zinvolle dagbesteding
Ook de ontwikkeling van ervaringskennis en de georganiseerde, maatschappelijke inbreng
van mensen met een psychische beperking staat feitelijk nog in de kinderschoenen
Tot besluit
Vermaatschappelijking: het proces dat moet leiden tot een eigen, gelijkwaardige plek in de
samenleving en reële mogelijkheden tot sociale en maatschappelijke participatie voor
mensen met psychische handicaps.
Doemverhaal: laat dien dat de mainstream van de zorg en de samenleving in dit opzicht
weerbarstig is, dat er veel mis gaat en veel misvattingen bestaan, dat vermaatschappelijke
participatie van mensen met psychische handicaps allesbehalve vanzelfsprekend is en dat er
nog veel moet gebeuren om daar verandering in brengen.
Waarheid van doemverhaal: vermaatschappelijking is een moeizaam en traag proces
Artikel 1; Verhalen over vermaatschappelijking
Artikel 2; WHO Family of international classification
Artikel 3; De attitude van rehabilitatie
Artikel 4; Rehabilitatie; het bondgenootschap
Artikel 5; Minder distantie, meer nabijheid
Artikel 6; Rehabilitatie vanaf 2000
Artikel 7; Zorginnovatie in de praktijk
Artikel 8; WMO – rijkwijdte, inhoud en betekenis
Artikel 9; de zorg van onze buren
,Artikel 1; Verhalen over vermaatschappelijking
Over vermaatschappeling zijn twee verhalen te vertellen:
1. Een verhaal over mislukking
2. Een verhaal over succes
Een doemverhaal
- Dat er doemverhalen over vermaatschappeling zijn komt doordat er in de afgelopen
20 jaar geen aanwijsbare verbetering heeft voorgedaan in situaties van mensen me
een psychische handicap
- Zo wijzen het meest recente onderzoeken over langdurige ggz-cliënten erop dat
velen een geïsoleerd bestaan leiden, ook in privésfeer
- De arbeidsparticipatie, en daarmee het inkomen, is laag
- Van de betrokkenen zelf zijn velen ongelukkig
- Ondertussen heeft de rest van de bevolking nog weinig blijk gegeven dat mensen
met een psychische handicap welkom zijn
- Psychiatrische aandoeningen hebben een negatieve betekenis in de samenleving
- Ze worden gezien als: onvoorspelbaar en gevaarlijk
- Mensen met een psychiatrische handicap zijn ‘naakt’ geworden: de beschermende
omgeving van psychiatrische ziekenhuizen bestaan nauwelijks meer
Een succesverhaal
Het recht van mensen met een psychische handicap op een eigen bestaan en een eigen
plek in de samenleving is weliswaar nog niet door iedereen, maar toch al veel breder erkend
dan twintig jaar geleden.
- Zo is in die periode de ondersteuning vanuit de ggz voor een groot deel van de
doelgroep verplaats naar diens eigen omgeving
- De zorg-aan-huispraktijken voorzien inmiddels in een gedifferentieerd aanbod: van
meer naar minder intensief en van een specialistisch naar een breed en
multidisciplinair, integraal aanbod
- Ook mensen met complexere problemen worden inmiddels bereikt
Ook buiten de GGZ is het succes van vermaatschappeling zichtbaar:
- Groep mensen met een psychische handicap heeft zelf de afgelopen jaren
initiatieven ontwikkeld om een plek in de samenleving te verwerven
- Meer cliëntgestuurde projecten
- Initiatieven om tot regionale, maatschappelijke steunsystemen te komen
- Onbekend waren ook nog tal van andere, vaak kleine, initiatieven die in de afgelopen
15 jaar zijn ontwikkeld.
- Vermaatschappelijking is wel degelijk een succes, als is het nog niet af
Perspectieven of vermaatschappelijking
Om twee redenen kunnen de positieve en negatieve verhalen naast elkaar bestaan:
1. Ontbreken van goede informatie
2. De diversiteit in opvattingen over wat vermaatschappeling betekent
Het beeld dat we ons vormen is vooraal gebaseerd op een verzameling van uiteenlopende
indrukken en lokale momentopnamen.
Harde gegevens, verkregen door systematische, landelijke monitoring, door de tijd,
ontbreken
, Als we een poging willen doen enige ordening aan te brengen, zouden we onderscheid
kunnen maken in vier perspectieven op vermaatschappelijking:
1. Perspectief van voorzieningen
vanuit hier gaat vermaatschappelijking vooral over extramuralisering, deïnstitutionalisering
en ontcategoralisering. Kern van vermaatschappelijking is in deze visie een reorganisatie
van zorgsector
2. Perspectief van hulp- en dienstverleners
Hierbij gaat het niet om ontmantelingen en reorganisaties, maar om de ontwikkeling van
ondersteuningsvormen die mensen met psychische handicaps kunnen helpen bij het leiden
an een eigen bestaan. Het gaat er dan niet in eerste instantie om dat zaken worden
afgebroken. Het gaat om het bedenken, opzetten, onderzoeken en verbreiden van nieuwe
manieren om mensen in hun sociale en maatschappelijke leven te ondersteunen
3.Perspectief van ‘de samenleving’
Het gaat over de vraag hoe anderen zich willen en kunnen verhouden tot mensen met
psychische handicaps
4. Perspectief van mensen met psychische handicaps
Het gaat vooral om emancipatie over wat er nodig is om ‘erbij te horen’ en over de
mogelijkheden om op eigen voorwaarden aan de samenleving deel te nemen en zin te geven
aan het eigen bestaan. Centraal staan eigen ervaringen. Uitgangspunt voor
vermaatschappelijking is de erkenning, zowel vanuit de zorg als vanuit de samenleving, van
die ervaringen en van de persoonlijke keuzen die mensen mede op grond daarvan maken.
Doemverhaal: staat vooral de betekenis van vermaatschappelijking vanuit het
voorzieningsperspectief centraal. Er bestaat een gevoelen van een door de rijksoverheid
opgelegde, te dwangmatige en daardoor te ver doorgevoerde extramuralisering en
deïnstitionalisering
Extramularisering: het streven om buiten de muren van een intramurale instelling (waar
iemand opgenomen wordt) gelijkwaardige zorg te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning
Mislukking is geen optie
Veel zeggen dat vermaatschappelijking pas geslaagd is wanneer iemand een eigen,
gelijkwaardige plek in de samenleving heeft.
Maar vermaatschappelijking is dat geen om het doel te bereiken
Succes is geen illusie
Prioriteiten vanuit mensen met een psychische handicap: ontmoetingsmogelijkheden,
gevolgd door voorzieningen rond leren, werken of een zinvolle dagbesteding
Ook de ontwikkeling van ervaringskennis en de georganiseerde, maatschappelijke inbreng
van mensen met een psychische beperking staat feitelijk nog in de kinderschoenen
Tot besluit
Vermaatschappelijking: het proces dat moet leiden tot een eigen, gelijkwaardige plek in de
samenleving en reële mogelijkheden tot sociale en maatschappelijke participatie voor
mensen met psychische handicaps.
Doemverhaal: laat dien dat de mainstream van de zorg en de samenleving in dit opzicht
weerbarstig is, dat er veel mis gaat en veel misvattingen bestaan, dat vermaatschappelijke
participatie van mensen met psychische handicaps allesbehalve vanzelfsprekend is en dat er
nog veel moet gebeuren om daar verandering in brengen.
Waarheid van doemverhaal: vermaatschappelijking is een moeizaam en traag proces
