Voorbereiding AZ-FO-2
Inhoud
Leertaak 1...............................................................................................................................................3
Fysiologische en pathologische kenmerken van de ademhaling........................................................3
Aandoeningen....................................................................................................................................5
Observatie- en bewakingsmogelijkheden A & B...............................................................................10
Invloed verstoring respiratie.............................................................................................................13
Verpleegkundige interventies bij zorgvragers met respiratoire problemen.....................................13
Leertaak 2.............................................................................................................................................14
Hoe komt de bloeddruk tot stand?...................................................................................................14
Locaties arteriële pulsaties...............................................................................................................16
Capillair refill.....................................................................................................................................17
Hyper- en hypotensie.......................................................................................................................17
Observatie- en bewakingsmogelijkheden bij een verstoring van de circulatie.................................17
De invloed van een verstoring in de circulatie op de vitale functies, de respiratie, het bewustzijn, de
nieren en de huid.............................................................................................................................20
Frank-Starlingmechanisme & Wet van Starling................................................................................21
Arterielijn..........................................................................................................................................21
Centraal veneuze katheter...............................................................................................................22
Verpleegkundige interventies bij arterielijn en centraal veneuze katheter......................................22
Preload, afterload & cardiac output.................................................................................................24
Law off 8...........................................................................................................................................25
Mottling score..................................................................................................................................26
Klinische problematiek in de Circulatie.............................................................................................26
Leertaak 3.............................................................................................................................................30
Invloed verstoring bewustzijn op respiratie, circulatie en huid........................................................30
Doel Glasgow Coma Scale (GCS) en naar welke 3 reacties gekeken wordt.......................................32
..........................................................................................................................................................32
Voordelen GCS..................................................................................................................................32
Reproduceren hoe de GCS volgens de EMV-score wordt uitgevoerd...............................................32
Bij welke zorgvragers kan de GCS verstoord zijn op de verschillende onderdelen?.........................32
Hoe wordt pupilcontrole uitgevoerd?..............................................................................................32
Welke pijnscores kunnen toegepast worden?..................................................................................32
1
, Klinische problematiek.....................................................................................................................33
Klinische observaties in de D............................................................................................................36
Leertaak 4.............................................................................................................................................38
Soorten pijn......................................................................................................................................38
Welke pijnscores zijn er en wat zijn de voor- en nadelen bij het gebruik van deze pijnscores bij een
zorgvrager?.......................................................................................................................................38
Welke factoren spelen een rol bij pijnbeleving en hoe ga je hierop in?...........................................39
Op welke wijze kan pijn voorkomen, verminderd en/of opgeheven worden?.................................39
Leertaak 5.............................................................................................................................................40
Hoe wordt lichaamstemperatuur gereguleerd?...............................................................................40
Verpleegkundige observaties temperatuur (hypothermie en hyperthermie)..................................40
Hypothermie en de verschillende gradaties.....................................................................................40
Twee hoofdgroepen en bijbehorende oorzaken uitleggen...............................................................41
De invloed van hypothermie op de vitale functies...........................................................................41
Methoden van opwarmen & verpleegkundige aandachtspunten....................................................42
Afterdrop fenomeen en koude diurese............................................................................................42
Hyperthermie en de verschillende gradaties....................................................................................42
Meest voorkomende oorzaken hyperthermie..................................................................................43
De invloed van hyperthermie op de vitale functies..........................................................................43
Interventies bij hyperthermie...........................................................................................................43
Leertaak 6.............................................................................................................................................44
Primary & secondary survey.............................................................................................................44
Uitgangspunten ABCDE-methodiek..................................................................................................44
Hoe breng je de ABCDE-methodiek in de praktijk............................................................................44
Leertaak 7.............................................................................................................................................47
Vier stappen van klinisch redeneren................................................................................................47
Leertaak 8.............................................................................................................................................49
Hoe komen een ritme en een ECG tot stand?..................................................................................49
Ritme beoordelen op een monitor...................................................................................................50
Basisbegrippen ritme en ECG...........................................................................................................56
2
,Leertaak 1
Fysiologische en pathologische kenmerken van de ademhaling
Hoge luchtweg: neusholte, mondholte, keelholte, strottenhoofd en trachea
Lage luchtwegen: (hoofd)bronchiën, vele bronchiën, bronchioli en alveoli
Ventilerend volume: “luchtverversing”
Compliantie: het uitzettingsvermogen van de longen tijdens de inspiratie
Elasticiteit: het vermogen van de longen om in te krimpen tijden de expiratie
Diffusie: “vermengen”, vorm van gaswisseling in de longen waarbij er sprake is van spontane
deeltjesverplaatsing van een hoge naar een lage concentratie
Verband ademhaling en zenuwstelsel:
Het ademcentrum in de hersenstam reguleert de ademfrequentie en de ademarbeid.
Centrale en perifere sensoren bewaken de kooldioxidespanning, de zuurgraad en de
zuurstofspanning in het bloed binnen de grote arteriën.
Het neurologische systeem stuurt de motorische output aan (aanspannen diafragma en
tussenribspieren zodat de thorax vergroot, zodat lucht wordt aangezogen.
Extra ademarbeid door het gebruik van buik- en schouderspieren.
Bewegingsmogelijkheden thorax:
Het grootste deel van de ademarbeid wordt gedaan door het diafragma.
Bij een inhalatie van lucht worden het diafragma en de tussenribspieren aangespannen, waardoor de
thoraxkooi vergroot.
Thoraxkooi: ribben, borstbeen en wervelkolom samen
3
, Uithoudingsvermogen:
IRV Inspiratoir Reserve Het volume van de lucht die extra ingeademd kan worden na een
Volume normale inademing
ERV Expiratoir Reserve Het volume van de lucht die extra uitgeademd kan worden na een
Volume normale uitademing
RV Restvolume Het volume dat in de longen achterblijft na maximale uitademing
VC Vitale Capaciteit Het volume dat kan worden uitgeademd na maximale inademing
FRC Functionele Residu Het volume dat in de longen blijft na een normale uitademing
Capaciteit
TLC Totale Long Capaciteit Het volume dat de longen vult na een maximale inademing
VT Ademteug volume De hoeveelheid lucht die wordt ingeademd en uitgeademd per
normale ademhaling
IC Inspiratoire Capaciteit Het volume dat extra kan worden ingeademd na een normale
uitademing
EC Expiratoire Capaciteit Het volume dat extra kan worden uitgeademd na een normale
inademing
4
Inhoud
Leertaak 1...............................................................................................................................................3
Fysiologische en pathologische kenmerken van de ademhaling........................................................3
Aandoeningen....................................................................................................................................5
Observatie- en bewakingsmogelijkheden A & B...............................................................................10
Invloed verstoring respiratie.............................................................................................................13
Verpleegkundige interventies bij zorgvragers met respiratoire problemen.....................................13
Leertaak 2.............................................................................................................................................14
Hoe komt de bloeddruk tot stand?...................................................................................................14
Locaties arteriële pulsaties...............................................................................................................16
Capillair refill.....................................................................................................................................17
Hyper- en hypotensie.......................................................................................................................17
Observatie- en bewakingsmogelijkheden bij een verstoring van de circulatie.................................17
De invloed van een verstoring in de circulatie op de vitale functies, de respiratie, het bewustzijn, de
nieren en de huid.............................................................................................................................20
Frank-Starlingmechanisme & Wet van Starling................................................................................21
Arterielijn..........................................................................................................................................21
Centraal veneuze katheter...............................................................................................................22
Verpleegkundige interventies bij arterielijn en centraal veneuze katheter......................................22
Preload, afterload & cardiac output.................................................................................................24
Law off 8...........................................................................................................................................25
Mottling score..................................................................................................................................26
Klinische problematiek in de Circulatie.............................................................................................26
Leertaak 3.............................................................................................................................................30
Invloed verstoring bewustzijn op respiratie, circulatie en huid........................................................30
Doel Glasgow Coma Scale (GCS) en naar welke 3 reacties gekeken wordt.......................................32
..........................................................................................................................................................32
Voordelen GCS..................................................................................................................................32
Reproduceren hoe de GCS volgens de EMV-score wordt uitgevoerd...............................................32
Bij welke zorgvragers kan de GCS verstoord zijn op de verschillende onderdelen?.........................32
Hoe wordt pupilcontrole uitgevoerd?..............................................................................................32
Welke pijnscores kunnen toegepast worden?..................................................................................32
1
, Klinische problematiek.....................................................................................................................33
Klinische observaties in de D............................................................................................................36
Leertaak 4.............................................................................................................................................38
Soorten pijn......................................................................................................................................38
Welke pijnscores zijn er en wat zijn de voor- en nadelen bij het gebruik van deze pijnscores bij een
zorgvrager?.......................................................................................................................................38
Welke factoren spelen een rol bij pijnbeleving en hoe ga je hierop in?...........................................39
Op welke wijze kan pijn voorkomen, verminderd en/of opgeheven worden?.................................39
Leertaak 5.............................................................................................................................................40
Hoe wordt lichaamstemperatuur gereguleerd?...............................................................................40
Verpleegkundige observaties temperatuur (hypothermie en hyperthermie)..................................40
Hypothermie en de verschillende gradaties.....................................................................................40
Twee hoofdgroepen en bijbehorende oorzaken uitleggen...............................................................41
De invloed van hypothermie op de vitale functies...........................................................................41
Methoden van opwarmen & verpleegkundige aandachtspunten....................................................42
Afterdrop fenomeen en koude diurese............................................................................................42
Hyperthermie en de verschillende gradaties....................................................................................42
Meest voorkomende oorzaken hyperthermie..................................................................................43
De invloed van hyperthermie op de vitale functies..........................................................................43
Interventies bij hyperthermie...........................................................................................................43
Leertaak 6.............................................................................................................................................44
Primary & secondary survey.............................................................................................................44
Uitgangspunten ABCDE-methodiek..................................................................................................44
Hoe breng je de ABCDE-methodiek in de praktijk............................................................................44
Leertaak 7.............................................................................................................................................47
Vier stappen van klinisch redeneren................................................................................................47
Leertaak 8.............................................................................................................................................49
Hoe komen een ritme en een ECG tot stand?..................................................................................49
Ritme beoordelen op een monitor...................................................................................................50
Basisbegrippen ritme en ECG...........................................................................................................56
2
,Leertaak 1
Fysiologische en pathologische kenmerken van de ademhaling
Hoge luchtweg: neusholte, mondholte, keelholte, strottenhoofd en trachea
Lage luchtwegen: (hoofd)bronchiën, vele bronchiën, bronchioli en alveoli
Ventilerend volume: “luchtverversing”
Compliantie: het uitzettingsvermogen van de longen tijdens de inspiratie
Elasticiteit: het vermogen van de longen om in te krimpen tijden de expiratie
Diffusie: “vermengen”, vorm van gaswisseling in de longen waarbij er sprake is van spontane
deeltjesverplaatsing van een hoge naar een lage concentratie
Verband ademhaling en zenuwstelsel:
Het ademcentrum in de hersenstam reguleert de ademfrequentie en de ademarbeid.
Centrale en perifere sensoren bewaken de kooldioxidespanning, de zuurgraad en de
zuurstofspanning in het bloed binnen de grote arteriën.
Het neurologische systeem stuurt de motorische output aan (aanspannen diafragma en
tussenribspieren zodat de thorax vergroot, zodat lucht wordt aangezogen.
Extra ademarbeid door het gebruik van buik- en schouderspieren.
Bewegingsmogelijkheden thorax:
Het grootste deel van de ademarbeid wordt gedaan door het diafragma.
Bij een inhalatie van lucht worden het diafragma en de tussenribspieren aangespannen, waardoor de
thoraxkooi vergroot.
Thoraxkooi: ribben, borstbeen en wervelkolom samen
3
, Uithoudingsvermogen:
IRV Inspiratoir Reserve Het volume van de lucht die extra ingeademd kan worden na een
Volume normale inademing
ERV Expiratoir Reserve Het volume van de lucht die extra uitgeademd kan worden na een
Volume normale uitademing
RV Restvolume Het volume dat in de longen achterblijft na maximale uitademing
VC Vitale Capaciteit Het volume dat kan worden uitgeademd na maximale inademing
FRC Functionele Residu Het volume dat in de longen blijft na een normale uitademing
Capaciteit
TLC Totale Long Capaciteit Het volume dat de longen vult na een maximale inademing
VT Ademteug volume De hoeveelheid lucht die wordt ingeademd en uitgeademd per
normale ademhaling
IC Inspiratoire Capaciteit Het volume dat extra kan worden ingeademd na een normale
uitademing
EC Expiratoire Capaciteit Het volume dat extra kan worden uitgeademd na een normale
inademing
4
