H1. Het Nederlandse juridische landschap
Wat is een rechtsnorm:
1. Het geeft aan wat mensen en organisaties behoren te doen.
2. Het is een norm in het recht, het is geen morele norm.
3. Rechtsnormen komen niet noodzakelijkerwijs overeen met morele normen; ze kunnen overlappen,
maar dat hoeft niet.
4. Bevinden zich tussen feitelijk gedrag en morele normen.
5. Ze verhouden zich tot feitelijk gedrag als het behoren tot het zijn.
6. Zijn vaak voor meer dan één uitleg vatbaar.
7. Komen voort uit feiten, procedures of gebeurtenissen -> rechtsbronnen.
De wet:
1. De wet is de bekendste rechtsbron.
2. De wet is een regel met twee kenmerken:
- Zij is algemeen (van toepassing op een onbepaald aantal burgers, organisaties en situaties);
- Zij is afkomstig van een instantie die bevoegd is wetten te maken.
Formele wetgever:
Staten-Generaal en Regering gezamenlijk.
Regering:
AMvB
Minister:
Ministeriële regelingen
Instellingen van de Europese Unie:
Bevoegd tot het maken van wetten. Deze wetten heten verordeningen, richtlijnen en besluiten -> art. 288
VWEU.
Verordeningen:
- Hebben een algemene strekking;
- Zijn verbindend in al haar onderdelen;
- Zijn rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat;
- De nationale wetgever mag verordeningen niet omzetten in nationale wetten;
- De nationale wetgever mag wel uitvoeringsregelingen maken: nationale wetten die
verordeningen nader concretiseren of uitvoerbaar maken.
Richtlijn:
- Is verbindend ten aanzien van het te bereiken resultaat voor elke lidstaat waarvoor zij bestemd is.
- Moeten door de nationale wetgever worden omgezet in nationale wetten.
Besluiten:
- Zijn verbindend in al haar onderdelen en bevatten vaak algemene regels.
- Verschil is dat besluiten meer specifieke regelingen zijn, bijv. ter concretisering van
verordeningen.
Rechter:
- Beslist over de uitkomst van een conflict tussen 2 of meer partijen;
- Past het bestaande recht toe;
- Maakt geen nieuwe rechtsnormen voor burgers, organisaties of overheden die niets te maken
hebben met de zaak waarover hij beslist;
- Rechters worden voor het leven benoemd;
- Vormt nieuw recht: rechtersrecht -> jurisprudentie.
1
Wat is een rechtsnorm:
1. Het geeft aan wat mensen en organisaties behoren te doen.
2. Het is een norm in het recht, het is geen morele norm.
3. Rechtsnormen komen niet noodzakelijkerwijs overeen met morele normen; ze kunnen overlappen,
maar dat hoeft niet.
4. Bevinden zich tussen feitelijk gedrag en morele normen.
5. Ze verhouden zich tot feitelijk gedrag als het behoren tot het zijn.
6. Zijn vaak voor meer dan één uitleg vatbaar.
7. Komen voort uit feiten, procedures of gebeurtenissen -> rechtsbronnen.
De wet:
1. De wet is de bekendste rechtsbron.
2. De wet is een regel met twee kenmerken:
- Zij is algemeen (van toepassing op een onbepaald aantal burgers, organisaties en situaties);
- Zij is afkomstig van een instantie die bevoegd is wetten te maken.
Formele wetgever:
Staten-Generaal en Regering gezamenlijk.
Regering:
AMvB
Minister:
Ministeriële regelingen
Instellingen van de Europese Unie:
Bevoegd tot het maken van wetten. Deze wetten heten verordeningen, richtlijnen en besluiten -> art. 288
VWEU.
Verordeningen:
- Hebben een algemene strekking;
- Zijn verbindend in al haar onderdelen;
- Zijn rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat;
- De nationale wetgever mag verordeningen niet omzetten in nationale wetten;
- De nationale wetgever mag wel uitvoeringsregelingen maken: nationale wetten die
verordeningen nader concretiseren of uitvoerbaar maken.
Richtlijn:
- Is verbindend ten aanzien van het te bereiken resultaat voor elke lidstaat waarvoor zij bestemd is.
- Moeten door de nationale wetgever worden omgezet in nationale wetten.
Besluiten:
- Zijn verbindend in al haar onderdelen en bevatten vaak algemene regels.
- Verschil is dat besluiten meer specifieke regelingen zijn, bijv. ter concretisering van
verordeningen.
Rechter:
- Beslist over de uitkomst van een conflict tussen 2 of meer partijen;
- Past het bestaande recht toe;
- Maakt geen nieuwe rechtsnormen voor burgers, organisaties of overheden die niets te maken
hebben met de zaak waarover hij beslist;
- Rechters worden voor het leven benoemd;
- Vormt nieuw recht: rechtersrecht -> jurisprudentie.
1
