(Statech, 2018)
Naam: M.D. Hendrikse
Studentnummer: 4560462
Datum: December 2018
NCOI Opleidingsgroep Docent: de heer O. de Vries
HBO Bachelor Integrale Veiligheidskunde
Module Adviesvaardigheden Vertrouwelijk
,Voorwoord
Mijn naam is Daniël Hendrikse (1974). Geboren in Zeist en nu al 16 jaar woonachtig in Rhoon met mijn
vrouw en tienerdochter. In het verleden heb ik geen mogelijkheid gehad om door te leren. Ik ben mijn
werkgever dan ook zeer dankbaar dat ik op latere leeftijd alsnog de mogelijkheid geboden kreeg om mijn
Bachelor te gaan doen.
Sinds 2006 ben ik werkzaam bij Douane Nederland, eenheid Onbekende Sub- en Objecten Douane
Toezicht (OSODT) te Rotterdam. Sinds 2015 ben ik werkzaam in mijn huidige functie als coördinator
OSODT. Als coördinator ben ik de spil tussen het management en de werkvloer. Vanuit deze functie ben
ik verantwoordelijk voor het inplannen van de diverse werkzaamheden binnen de eenheid OSODT en
draag ik zorg voor de (operationele) coördinatie bij de diverse acties die wij alleen of gezamenlijk met een
van onze partners (zeehavenpolitie, Team Bijzondere Bijstand, Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst
e.d.) hebben.
Sinds september 2017 ben ik in een team van vier collega’s medeverantwoordelijk voor het opleiden van
nieuwe medewerkers, welke bij OSODT binnenstromen. Deze nieuwe medewerkers volgen in totaal 4,5
maand opleiding. Mijn taak is onder andere: het geven van praktijkgerichte opleiding en casuïstiek.
Daarbij verzorgen wij een gedeelte theoretisch gerichte opleiding ten aanzien van douanewetgeving,
douanebevoegdheden, Formeel en Materieel strafrecht. Ook het vastleggen van de voortgang van deze
nieuwe medewerkers doormiddel van rapportage behoort tot mijn taken, alsmede het voeren van
gesprekken over hun voortgang en breng ik (bindend) advies uit richting het management of de nieuwe
medewerker wel of niet de opleiding verder kan vervolgen.
Ik volg mijn HBO-Bachelor Integrale Veiligheidskunde omdat ik mij binnen de organisatie verticaal wil
verplaatsen. Een vereiste is dan dat je in het bezit bent van een HBO-Bachelor. De opleiding Integrale
Veiligheidskunde zie ik dan ook als een toegevoegde waarde binnen mijn huidige werkzaamheden en
straks voor de toekomst als manager binnen de Douane. Adviesvaardigheden is mijn tweede module van
het derde leerjaar en ter afronding van deze module bied ik u deze opdracht aan.
Persoonlijke aanleiding.
Mijn persoonlijke aanleiding voor het schijven van dit rapport is, dat de douane onderhevig is aan velen
veranderingen. Vaak vinden deze veranderingen binnen de organisatie plaats door een veranderende
economie of politiek, zoals nu de Brexit. De organisatie dient dan ook flexibel te zijn en snel te reageren
op deze veranderingen. Dit is niet altijd even makkelijk en soms heeft de organisatie dan ook advies
nodig, zo ook ten aanzien van de problemen welke zich voordoen bij de Brexit. Ik heb van de directrice
Douane Rotterdam Haven (DRH), het vertrouwen gekregen om als adviseur te kunnen optreden binnen
het Brexit-team. Het gehele proces heb ik uitgewerkt in deze moduleopdracht. Deze opdracht heb ik als
leuk, maar als ook zeer uitdagend ervaren. Ik wens u veel leesplezier.
Dankwoord
Mijn dank gaat uit naar mijn docent O. de Vries die de leerstof goed wist over te brengen en zorgde voor
een gezellige sfeer met een hoge mate van interactie tijdens de lessen. Ik kijk dan ook terug op een
leerzame periode. Mijn speciale dank gaat uit naar mijn directrice welke mij de mogelijkheid heeft
geboden dit adviestraject te kunnen doorlopen en deze opdracht te kunnen maken. Als laatste gaat mijn
dank uit naar mijn medestudenten, welke allen zorgde voor een fijne sfeer tijdens de bijeenkomsten.
Ter afronding van de module Adviesvaardigheden
Rhoon, December 2018
Daniël Hendrikse
2
, Samenvatting
Op 23 maart 2016, hebben de inwoners van het Verenigd Koninkrijk (VK) in een referendum gekozen voor
een toekomst zonder de Europese Unie (EU). De Brexit is een feit en vanaf 29 maart 2017, treedt art.50
van het Verdrag van de Europese Unie in werking en hebben het VK en de EU, 2 jaar de tijd om tot
afspraken te komen omtrent onder andere het vrije verkeer van goederen en personen. Op 30 maart
2019, zal Nederland namens de EU de grenzen sluiten tussen het VK en Nederland en zullen er controles
gaan plaatsvinden op binnenkomende goederen en personen vanuit het VK.
Voor de eenheid Onbekende Sub- en Objecten Douane Toezicht (OSODT), betekent dit een hoop extra
werk. OSODT is daarom reeds begonnen met het werven van 120 nieuwe medewerkers. Deze nieuwe
medewerkers dienen opgeleid te worden, om straks op 30 maart 2019, volgens de OSODT-norm te
worden ingezet. Om dit alles in goede banen te leiden, is er een Brexit-team samengesteld, welke bestaat
uit 3 managers van OSODT, een docent vuurwapen- en geweldsbeheersing (DVGB) en een coördinator
OSODT-opleiding. Het team staat onder leiding van een projectleider Brexit (PLB).
Na enige tijd raken de coördinator en de DVGB in conflict met de 3 managers en de PLB. Dit conflict
wordt veroorzaakt door verschillende belangen tussen eerdergenoemde. De teamleden hebben
verschillende ideeën over hoe de nieuwe medewerkers moeten en kunnen worden ingezet. De teamleden
komen niet tot een oplossing en de directrice van Douane Rotterdam Haven (opdrachtgever) waaronder
OSODT valt grijpt in en schakelt een interne adviseur in (Hendrikse). De adviseur gaat te werk en maakt
daarbij gebruik van het stappenplan van Whitmore (o.a. 1992), welke vier stappen onderscheidt (GROW):
Goal, Reality, Options en Will of Way Forward. Naast de GROW-fase worden nog drie stappen van, van
de Vuijst (2014) toegevoegd (ING): Implement, Nourish en Get out.
Het eerste gesprek annex interview vindt plaats tussen de adviseur en de directrice. Hierbij is er aandacht
voor ‘de vraag, achter de vraag’. Deze luidt als volgt: Hoe kunnen de nieuwe OSODT-medewerkers op tijd
worden ingezet voor de brexit en hun werkzaamheden uitvoeren, zonder dat dit ten aanzien van de
veiligheid ongewenste situaties oplevert.
Om tijdens het onderzoek naar de realiteit, geen tijd te verliezen aan onnodige informatie, heeft de
adviseur gekozen voor een informatiefilter, welke luistert naar het acroniem: PIOFACH, wat staat voor:
Personeel, Informatie, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting. Voor de
adviseur is duidelijk geworden, dat het personeel wat al reeds binnen de eenheid OSODT werkt, dusdanig
is opgeleid, dat zij in de basis veelal gecompliceerde situaties de baas zijn en straks ook verwachten dat
de nieuwe medewerkers een vergelijkbare opleiding krijgen om deze situaties ook aan te kunnen. De
coördinator, DVGB en de reeds zittende medewerkers zien dit als een vereiste om straks met deze
nieuwe medewerkers samen te kunnen werken en gevaarlijke situaties zoveel als mogelijk te voorkomen.
De adviseur houdt met het gehele Brexit-team brainstormsessies. Dit pakt goed uit en er worden velen
opties opgeworpen. Deze opties worden uiteindelijk teruggebracht naar de volgende drie opties:
1. Het opleidingspakket zoals deze nu door OSODT wordt aangeboden verkleinen;
2. Bepaalde onderdelen van de opleiding geven op locatie;
3. Bij elke groep nieuwe medewerkers, twee ervaren OSODT-medewerkers toevoegen wanneer zich
calamiteiten voordoen, zolang de nieuwe medewerkers nog in opleiding zijn.
Bij de besluitvorming is de adviseur aanwezig om het adviesproces en de gegeven opties toe te lichten.
Uiteindelijk worden al de drie opties overgenomen en geïmplementeerd. Bij de daadwerkelijke
implementatie, heeft de adviseur niet echt een rol. Hij is slechts nog 2 weken beschikbaar voor enige
begeleiding van de uitwerking van de opties. Men verwacht nauwelijks weerstand van de zittende
medewerkers. Meer weerstand zou men kunnen verwachten van de nieuwe medewerkers, welke de
opleiding niet halen en elders binnen de organisatie worden geplaatst. Om de implementatie te borgen,
zal er gebruik worden gemaakt van de PDCA-cirkel (Nourish). Als laatste ontmoeten de adviseur en de
opdrachtgever elkaar nog eens en spreken zij het gehele adviestraject met elkaar door. Het gehele traject
is beiden goed bevallen en de adviseur vertrekt (Get-out).
3
Naam: M.D. Hendrikse
Studentnummer: 4560462
Datum: December 2018
NCOI Opleidingsgroep Docent: de heer O. de Vries
HBO Bachelor Integrale Veiligheidskunde
Module Adviesvaardigheden Vertrouwelijk
,Voorwoord
Mijn naam is Daniël Hendrikse (1974). Geboren in Zeist en nu al 16 jaar woonachtig in Rhoon met mijn
vrouw en tienerdochter. In het verleden heb ik geen mogelijkheid gehad om door te leren. Ik ben mijn
werkgever dan ook zeer dankbaar dat ik op latere leeftijd alsnog de mogelijkheid geboden kreeg om mijn
Bachelor te gaan doen.
Sinds 2006 ben ik werkzaam bij Douane Nederland, eenheid Onbekende Sub- en Objecten Douane
Toezicht (OSODT) te Rotterdam. Sinds 2015 ben ik werkzaam in mijn huidige functie als coördinator
OSODT. Als coördinator ben ik de spil tussen het management en de werkvloer. Vanuit deze functie ben
ik verantwoordelijk voor het inplannen van de diverse werkzaamheden binnen de eenheid OSODT en
draag ik zorg voor de (operationele) coördinatie bij de diverse acties die wij alleen of gezamenlijk met een
van onze partners (zeehavenpolitie, Team Bijzondere Bijstand, Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst
e.d.) hebben.
Sinds september 2017 ben ik in een team van vier collega’s medeverantwoordelijk voor het opleiden van
nieuwe medewerkers, welke bij OSODT binnenstromen. Deze nieuwe medewerkers volgen in totaal 4,5
maand opleiding. Mijn taak is onder andere: het geven van praktijkgerichte opleiding en casuïstiek.
Daarbij verzorgen wij een gedeelte theoretisch gerichte opleiding ten aanzien van douanewetgeving,
douanebevoegdheden, Formeel en Materieel strafrecht. Ook het vastleggen van de voortgang van deze
nieuwe medewerkers doormiddel van rapportage behoort tot mijn taken, alsmede het voeren van
gesprekken over hun voortgang en breng ik (bindend) advies uit richting het management of de nieuwe
medewerker wel of niet de opleiding verder kan vervolgen.
Ik volg mijn HBO-Bachelor Integrale Veiligheidskunde omdat ik mij binnen de organisatie verticaal wil
verplaatsen. Een vereiste is dan dat je in het bezit bent van een HBO-Bachelor. De opleiding Integrale
Veiligheidskunde zie ik dan ook als een toegevoegde waarde binnen mijn huidige werkzaamheden en
straks voor de toekomst als manager binnen de Douane. Adviesvaardigheden is mijn tweede module van
het derde leerjaar en ter afronding van deze module bied ik u deze opdracht aan.
Persoonlijke aanleiding.
Mijn persoonlijke aanleiding voor het schijven van dit rapport is, dat de douane onderhevig is aan velen
veranderingen. Vaak vinden deze veranderingen binnen de organisatie plaats door een veranderende
economie of politiek, zoals nu de Brexit. De organisatie dient dan ook flexibel te zijn en snel te reageren
op deze veranderingen. Dit is niet altijd even makkelijk en soms heeft de organisatie dan ook advies
nodig, zo ook ten aanzien van de problemen welke zich voordoen bij de Brexit. Ik heb van de directrice
Douane Rotterdam Haven (DRH), het vertrouwen gekregen om als adviseur te kunnen optreden binnen
het Brexit-team. Het gehele proces heb ik uitgewerkt in deze moduleopdracht. Deze opdracht heb ik als
leuk, maar als ook zeer uitdagend ervaren. Ik wens u veel leesplezier.
Dankwoord
Mijn dank gaat uit naar mijn docent O. de Vries die de leerstof goed wist over te brengen en zorgde voor
een gezellige sfeer met een hoge mate van interactie tijdens de lessen. Ik kijk dan ook terug op een
leerzame periode. Mijn speciale dank gaat uit naar mijn directrice welke mij de mogelijkheid heeft
geboden dit adviestraject te kunnen doorlopen en deze opdracht te kunnen maken. Als laatste gaat mijn
dank uit naar mijn medestudenten, welke allen zorgde voor een fijne sfeer tijdens de bijeenkomsten.
Ter afronding van de module Adviesvaardigheden
Rhoon, December 2018
Daniël Hendrikse
2
, Samenvatting
Op 23 maart 2016, hebben de inwoners van het Verenigd Koninkrijk (VK) in een referendum gekozen voor
een toekomst zonder de Europese Unie (EU). De Brexit is een feit en vanaf 29 maart 2017, treedt art.50
van het Verdrag van de Europese Unie in werking en hebben het VK en de EU, 2 jaar de tijd om tot
afspraken te komen omtrent onder andere het vrije verkeer van goederen en personen. Op 30 maart
2019, zal Nederland namens de EU de grenzen sluiten tussen het VK en Nederland en zullen er controles
gaan plaatsvinden op binnenkomende goederen en personen vanuit het VK.
Voor de eenheid Onbekende Sub- en Objecten Douane Toezicht (OSODT), betekent dit een hoop extra
werk. OSODT is daarom reeds begonnen met het werven van 120 nieuwe medewerkers. Deze nieuwe
medewerkers dienen opgeleid te worden, om straks op 30 maart 2019, volgens de OSODT-norm te
worden ingezet. Om dit alles in goede banen te leiden, is er een Brexit-team samengesteld, welke bestaat
uit 3 managers van OSODT, een docent vuurwapen- en geweldsbeheersing (DVGB) en een coördinator
OSODT-opleiding. Het team staat onder leiding van een projectleider Brexit (PLB).
Na enige tijd raken de coördinator en de DVGB in conflict met de 3 managers en de PLB. Dit conflict
wordt veroorzaakt door verschillende belangen tussen eerdergenoemde. De teamleden hebben
verschillende ideeën over hoe de nieuwe medewerkers moeten en kunnen worden ingezet. De teamleden
komen niet tot een oplossing en de directrice van Douane Rotterdam Haven (opdrachtgever) waaronder
OSODT valt grijpt in en schakelt een interne adviseur in (Hendrikse). De adviseur gaat te werk en maakt
daarbij gebruik van het stappenplan van Whitmore (o.a. 1992), welke vier stappen onderscheidt (GROW):
Goal, Reality, Options en Will of Way Forward. Naast de GROW-fase worden nog drie stappen van, van
de Vuijst (2014) toegevoegd (ING): Implement, Nourish en Get out.
Het eerste gesprek annex interview vindt plaats tussen de adviseur en de directrice. Hierbij is er aandacht
voor ‘de vraag, achter de vraag’. Deze luidt als volgt: Hoe kunnen de nieuwe OSODT-medewerkers op tijd
worden ingezet voor de brexit en hun werkzaamheden uitvoeren, zonder dat dit ten aanzien van de
veiligheid ongewenste situaties oplevert.
Om tijdens het onderzoek naar de realiteit, geen tijd te verliezen aan onnodige informatie, heeft de
adviseur gekozen voor een informatiefilter, welke luistert naar het acroniem: PIOFACH, wat staat voor:
Personeel, Informatie, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting. Voor de
adviseur is duidelijk geworden, dat het personeel wat al reeds binnen de eenheid OSODT werkt, dusdanig
is opgeleid, dat zij in de basis veelal gecompliceerde situaties de baas zijn en straks ook verwachten dat
de nieuwe medewerkers een vergelijkbare opleiding krijgen om deze situaties ook aan te kunnen. De
coördinator, DVGB en de reeds zittende medewerkers zien dit als een vereiste om straks met deze
nieuwe medewerkers samen te kunnen werken en gevaarlijke situaties zoveel als mogelijk te voorkomen.
De adviseur houdt met het gehele Brexit-team brainstormsessies. Dit pakt goed uit en er worden velen
opties opgeworpen. Deze opties worden uiteindelijk teruggebracht naar de volgende drie opties:
1. Het opleidingspakket zoals deze nu door OSODT wordt aangeboden verkleinen;
2. Bepaalde onderdelen van de opleiding geven op locatie;
3. Bij elke groep nieuwe medewerkers, twee ervaren OSODT-medewerkers toevoegen wanneer zich
calamiteiten voordoen, zolang de nieuwe medewerkers nog in opleiding zijn.
Bij de besluitvorming is de adviseur aanwezig om het adviesproces en de gegeven opties toe te lichten.
Uiteindelijk worden al de drie opties overgenomen en geïmplementeerd. Bij de daadwerkelijke
implementatie, heeft de adviseur niet echt een rol. Hij is slechts nog 2 weken beschikbaar voor enige
begeleiding van de uitwerking van de opties. Men verwacht nauwelijks weerstand van de zittende
medewerkers. Meer weerstand zou men kunnen verwachten van de nieuwe medewerkers, welke de
opleiding niet halen en elders binnen de organisatie worden geplaatst. Om de implementatie te borgen,
zal er gebruik worden gemaakt van de PDCA-cirkel (Nourish). Als laatste ontmoeten de adviseur en de
opdrachtgever elkaar nog eens en spreken zij het gehele adviestraject met elkaar door. Het gehele traject
is beiden goed bevallen en de adviseur vertrekt (Get-out).
3
