Stadsociologie onderwijs en opvoeding
Probleem 4. De deviante stad
- Hoe ontstaat deviant gedrag in de openbare ruimte?
- Wat zijn de factoren die maken dat jongeren in de openbare ruimte overgaan tot
deviant gedrag?
- Welke factoren maken het dat buurtbewoners in mindere mate overgaan tot het
corrigeren van deviant gedrag in de openbare ruimte?
ARTIKEL RAAD VAN MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING: JONGEREN, HANGJONGEREN,
CRIMINELEN EN OMWONENDEN
Het artikel probeert de omvang van het aantal hangjongeren in kaart te brengen. De
verscheidenheid aan hangjongeren in is groot:
- Autochtonen en allochtonen
- Jongens maar soms ook meisjes
- Meestal zijn het jongeren uit gezinnen met een laag inkomen
- Sommige jongeren zijn zwakbegaafd of hebben psychische problemen
- Wisselende samenstellingen en groepsstructuren
- Hangjongeren zijn er in achterstandsbuurten in steden, maar ook in Vinexwijken
en kleine dorpen op het platteland.
TYPEN HANGJONGEREN
Hangjongeren zorgen voor overlast wanneer het gedrag door betrokkenen als
onacceptabel wordt gevonden. Ongeveer 2% van de jongeren kan in grote steden
getypeerd worden als hangjongere. De term ‘hangjongere’ wordt ten onrechte op een
grote categorie jongeren geplakt en levert te snel een associatie op met overlast en
crimineel gedrag.
Er zijn drie typen hangjongeren te onderscheiden op basis van de mate waarin zij
maatschappelijk onacceptabel gedrag vertonen:
- Hinderlijke jeugdgroep (50%): deze groep hangt wat rond in de buurt, is af en toe
luidruchtig aanwezig en trekt zich niet zoveel aan van de omgeving. Soms loopt
het wel eens uit de hand, maar dit ik vaak meer toeval dan gepland. Deze groep
maakt zich incidenteel schuldig aan kleine vernielingen. Over het algemeen is het
een groep die nog voldoende autoriteitsgevoelig is en aangesproken kan worden
op het gedrag.
- Overlastgevende jeugdgroep (35%): deze groep is nadrukkelijker aanwezig en
kunnen af en toe provocerend optreden, vallen omstanders wel eens lastig
(uitschelden of zelfs intimideren) en vernielen regelmatig allerlei zaken. Deze
groep is minder goed te corrigeren en de lichtere vormen van criminaliteit waar
ze zich aan schuldig maken worden doelbewuster gepleegd. Ze zijn er vooral mee
bezig om niet gepakt te worden.
- Criminele jeugdgroep (15%): deze groep bestaat uit jongeren die op het criminele
pad raken en al vaker met de politie in aanraking zijn gekomen. Kenmerkend is
, dat de groepen criminaliteit plegen om geld te verdienen. Deze groep schrikt niet
terug voor het gebruik van geweld.
- Aanvaardbare jongeren: jongeren die zich in groepen op straat begeven, maar
zich gedragen binnen de normen die de sociale omgeving stelt. De jongeren
gebruiken de straat dan als ontmoetingsplek om bij te kletsen. Dit veroorzaakt
geen noemenswaardige hinder of overlast. Deze jongeren storen zich aan het
gegeven dat buitenstaanders rondhangen op zich ongewenst vinden.
HANGGEDRAG ALS RISICOFACTOR
Sommige onderzoeken hebben gevonden dat jongeren die hangen een groter risico
lopen om later in de criminaliteit te belanden dan jongeren die niet hangen. Het is niet
duidelijk of deze relatie ook voor Nederland geldt. In Nederland is wel de relatie tussen
hangen en veelvuldig spijbelen, voortijdige schooluitval en criminaliteit aangetoond.
Hiertegen over staat dat hanggedrag meestal van tijdelijke aard is voor jongeren.
VERKLARINGEN VOOR HANGGEDRAG
Er zijn twee verklaringen waarom jongeren hanggedrag vertonen:
- Ontspanning, steun en identiteit:
- Ontspanning: jongeren geven aan dat ze de straat opgaan, omdat zij daar
ontspanning ervaren en hier kunnen ontsnappen aan het toezicht van
volwassenen. Ontspanning op straat betekent voor jongeren dat ze elkaar
kunnen ontmoeten, kunnen kletsen en relaxen.
- Steun: rondhangen kan een pedagogische functie vervullen door de
behoefte te vervullen om ergens bij te horen. Jongeren kunnen hulp en
ondersteuning krijgen door op straat ervaringen uit te wisselen over de
omgang met ouders, opvoeders, leraren en elkaar.
- Identiteit: omdat er op straat geen toezicht is van volwassene kunnen
jongeren hun eigen identiteit ontwikkelen. Door het ontbreken van een
formele structuur kunnen jongeren op straat experimenteren met sociale
contacten, vriendschappen, intimiteit, onderhandelingsvaardigheden en
met de voor- en nadelen van vrije tijd.
- Verveling en ontbinding:
- Verveling: jongeren kunnen op straat gaan hangen uit verveling. Jongeren
die geheel niet of nauwelijks tijd besteden aan school of werk, hebben
helemaal veel vrije tijd.
- Ontbinding: jongeren hebben een tekort aan vaardigheden om zich te
handhaven in de maatschappij. Hierdoor zijn zij niet in staat om op een
geaccepteerde manier met politie en omwonenden om te gaan en doen zij
alleen negatieve ervaringen op. Uit onderzoek komt naar voren dat
hangjongeren zich door de samenleving buitengesloten voelen. Door het
gebrek aan binding met kerninstituties kunnen jongeren een algemene
neiging ontwikkelen om zich te verzetten tegen alles wat in hun ogen de
maatschappij vertegenwoordigt: het gezag van ouders, omwonenden,
docenten en politie. De jongeren kunnen zich afkeren tegen de burgerlijke
Probleem 4. De deviante stad
- Hoe ontstaat deviant gedrag in de openbare ruimte?
- Wat zijn de factoren die maken dat jongeren in de openbare ruimte overgaan tot
deviant gedrag?
- Welke factoren maken het dat buurtbewoners in mindere mate overgaan tot het
corrigeren van deviant gedrag in de openbare ruimte?
ARTIKEL RAAD VAN MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING: JONGEREN, HANGJONGEREN,
CRIMINELEN EN OMWONENDEN
Het artikel probeert de omvang van het aantal hangjongeren in kaart te brengen. De
verscheidenheid aan hangjongeren in is groot:
- Autochtonen en allochtonen
- Jongens maar soms ook meisjes
- Meestal zijn het jongeren uit gezinnen met een laag inkomen
- Sommige jongeren zijn zwakbegaafd of hebben psychische problemen
- Wisselende samenstellingen en groepsstructuren
- Hangjongeren zijn er in achterstandsbuurten in steden, maar ook in Vinexwijken
en kleine dorpen op het platteland.
TYPEN HANGJONGEREN
Hangjongeren zorgen voor overlast wanneer het gedrag door betrokkenen als
onacceptabel wordt gevonden. Ongeveer 2% van de jongeren kan in grote steden
getypeerd worden als hangjongere. De term ‘hangjongere’ wordt ten onrechte op een
grote categorie jongeren geplakt en levert te snel een associatie op met overlast en
crimineel gedrag.
Er zijn drie typen hangjongeren te onderscheiden op basis van de mate waarin zij
maatschappelijk onacceptabel gedrag vertonen:
- Hinderlijke jeugdgroep (50%): deze groep hangt wat rond in de buurt, is af en toe
luidruchtig aanwezig en trekt zich niet zoveel aan van de omgeving. Soms loopt
het wel eens uit de hand, maar dit ik vaak meer toeval dan gepland. Deze groep
maakt zich incidenteel schuldig aan kleine vernielingen. Over het algemeen is het
een groep die nog voldoende autoriteitsgevoelig is en aangesproken kan worden
op het gedrag.
- Overlastgevende jeugdgroep (35%): deze groep is nadrukkelijker aanwezig en
kunnen af en toe provocerend optreden, vallen omstanders wel eens lastig
(uitschelden of zelfs intimideren) en vernielen regelmatig allerlei zaken. Deze
groep is minder goed te corrigeren en de lichtere vormen van criminaliteit waar
ze zich aan schuldig maken worden doelbewuster gepleegd. Ze zijn er vooral mee
bezig om niet gepakt te worden.
- Criminele jeugdgroep (15%): deze groep bestaat uit jongeren die op het criminele
pad raken en al vaker met de politie in aanraking zijn gekomen. Kenmerkend is
, dat de groepen criminaliteit plegen om geld te verdienen. Deze groep schrikt niet
terug voor het gebruik van geweld.
- Aanvaardbare jongeren: jongeren die zich in groepen op straat begeven, maar
zich gedragen binnen de normen die de sociale omgeving stelt. De jongeren
gebruiken de straat dan als ontmoetingsplek om bij te kletsen. Dit veroorzaakt
geen noemenswaardige hinder of overlast. Deze jongeren storen zich aan het
gegeven dat buitenstaanders rondhangen op zich ongewenst vinden.
HANGGEDRAG ALS RISICOFACTOR
Sommige onderzoeken hebben gevonden dat jongeren die hangen een groter risico
lopen om later in de criminaliteit te belanden dan jongeren die niet hangen. Het is niet
duidelijk of deze relatie ook voor Nederland geldt. In Nederland is wel de relatie tussen
hangen en veelvuldig spijbelen, voortijdige schooluitval en criminaliteit aangetoond.
Hiertegen over staat dat hanggedrag meestal van tijdelijke aard is voor jongeren.
VERKLARINGEN VOOR HANGGEDRAG
Er zijn twee verklaringen waarom jongeren hanggedrag vertonen:
- Ontspanning, steun en identiteit:
- Ontspanning: jongeren geven aan dat ze de straat opgaan, omdat zij daar
ontspanning ervaren en hier kunnen ontsnappen aan het toezicht van
volwassenen. Ontspanning op straat betekent voor jongeren dat ze elkaar
kunnen ontmoeten, kunnen kletsen en relaxen.
- Steun: rondhangen kan een pedagogische functie vervullen door de
behoefte te vervullen om ergens bij te horen. Jongeren kunnen hulp en
ondersteuning krijgen door op straat ervaringen uit te wisselen over de
omgang met ouders, opvoeders, leraren en elkaar.
- Identiteit: omdat er op straat geen toezicht is van volwassene kunnen
jongeren hun eigen identiteit ontwikkelen. Door het ontbreken van een
formele structuur kunnen jongeren op straat experimenteren met sociale
contacten, vriendschappen, intimiteit, onderhandelingsvaardigheden en
met de voor- en nadelen van vrije tijd.
- Verveling en ontbinding:
- Verveling: jongeren kunnen op straat gaan hangen uit verveling. Jongeren
die geheel niet of nauwelijks tijd besteden aan school of werk, hebben
helemaal veel vrije tijd.
- Ontbinding: jongeren hebben een tekort aan vaardigheden om zich te
handhaven in de maatschappij. Hierdoor zijn zij niet in staat om op een
geaccepteerde manier met politie en omwonenden om te gaan en doen zij
alleen negatieve ervaringen op. Uit onderzoek komt naar voren dat
hangjongeren zich door de samenleving buitengesloten voelen. Door het
gebrek aan binding met kerninstituties kunnen jongeren een algemene
neiging ontwikkelen om zich te verzetten tegen alles wat in hun ogen de
maatschappij vertegenwoordigt: het gezag van ouders, omwonenden,
docenten en politie. De jongeren kunnen zich afkeren tegen de burgerlijke
