Samenvatting KOM Experimenteel onderzoek UU

KOM College 10
Experimenteel onderzoek 1

3 oktober 2019

In experimenteel onderzoek wordt er gezocht naar causaliteit.

Waarom causale verbanden?

- Begrijpen hoe de (sociale werkelijkheid) in elkaar zit.
- Beïnvloeden van die werkelijkheid.

Voorwaarden voor causaliteit:

- Covariance Er moet een (indirecte) relatie zijn tussen oorzaak en gevolg.
Onafhankelijke variabelen oorzaakvariabelen. Onderzoekers manipuleren deze.
Afhankelijke variabelen gevolgvariabelen. Onderzoekers hebben hier weinig controle over.
Uitkomst variabele De gemeten variabele
Control variabele De variabele die bewust constant wordt gehouden door de onderzoeker.
- Temporal precedence De oorzaak moet in de tijd voorafgaan aan het gevolg.
- In een experiment kan de onderzoeker er voor zorgen dat de oorzaak vooraf gaat aan het gevolg door de
manipulatie uit te voeren voorafgaand aan de meting van de afhankelijke variabele.
- Internal validity Alternatieve verklaringen voor de gevonden relatie moeten zijn uitgesloten.
Is het wel de gemanipuleerde variabele die het verschil tussen de groepen verklaart, of is er een alternatieve
verklaring?

De beste manier om te kunnen voldoen aan deze drie voorwaarden, is middels een gerandomiseerd experiment een
onderzoeksopzet waarbij

- door randomisatie (deelnemers willekeurig toewijzen aan condities) de groepen hetzelfde worden verondersteld.
De groepen krijgen dezelfde omstandigheden, het enige verschil tussen de groepen zit hem in de gemanipuleerde
variabele.

- De onderzoeker één variabele manipuleert. (bijv. training of interventie krijgen

- De onderzoeker het effect daarvan op een andere variabele meet.
- Randomisatie geeft de onderzoeker het vertrouwen dat eventueel gevonden verschillen tussen groepen op de
afhankelijke variabele veroorzaakt zijn door de gemanipuleerde variabele en niet door andere onafhankelijke
variabelen.
- Door randomisatie kunnen onderzoekers er voor zorgen dat de gemiddelde scores en spreiding in scores op alle
variabelen, zowel gemeten als ongemeten, bij aanvang vergelijkbaar zijn tussen de groepen.
- Willekeurige toewijzing verhoogt de interne validiteit.
- Door te randomiseren kan een onderzoeker er van uitgaan dat zowel gemeten als ongemeten variabelen gelijk
verdeeld zijn over de twee groepen.
- De kans dat randomisatie niet helemaal goed werkt is bij kleine steekproeven groter dan bij grote steekproeven

Bedreiging van de interne validiteit:

Confounds (factoren die mogelijk invloed hebben op het resultaat van het onderzoek) bedreigen de interne validiteit

- Design confounds: was de gemanipuleerde variabele wel het enige verschil in de behandeling van de twee
groepen?
- Selectie effect waren de twee groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het experiment met betrekking tot de
afhankelijke variabele en met betrekking tot andere onafhankelijke variabelen? Was de gemanipuleerde variabele
die enige variabele die voor verschil zorgde?

Verschillen tussen groepen kunnen willekeurig/onsystematisch (hoeft geen probleem te zijn) of systematisch
(groot probleem) zijn.

De hypothese gaat over variabelen.

Onderzoeksgroepen:

, Controle groep De groep die geen behandeling krijgt of zich onder neutrale omstandigheden bevindt.

Behandelingsgroep De groep die een bepaalde behandeling krijgt.

Placebogroep Een groep die denkt dat ze iets krijgen (bijv. een middel) wat van invloed zou zijn, terwijl dat nep is en
geen effect heeft.

Toewijzing aan groepen:

- Toewijzen betekent indeling in verschillende groepen.
- Natuurlijke indeling of zelfselectie eigen keuze van deelnemers
- Op grond van bepaalde persoonskenmerken?
- Op basis van willekeur toegewezen?
- Selectie effecten zijn het resultaat van fouten in het selecteren. Deze ontstaan als mensen in de controle groep
systematisch verschillen van de mensen uit de behandelingsgroep, of bijvoorbeeld wanneer de participanten zelf
mogen kiezen in welke groep ze willen zitten.
- Een manier om selectie effecten te vermijden, is het gebruiken van matched groups. De deelnemers worden eerst
gemeten op een variabele dat mogelijk uit maakt voor de afhankelijke variabele. Bijv. de twee met de hoogste
score worden eerst willekeurig onder twee groepen verdeeld, vervolgens de twee met de daaropvolgende
hoogste scores. Het is een vorm van willekeurige toewijzing.
- Er wordt geprobeerd selectie effecten te voorkomen met randomisatie.

Doel van willekeurige toewijzing:

Om ervoor te zorgen dat:

De gemiddelde scores en de spreiding in scores op alle variabelen, zowel gemeten als ongemeten bij aanvang vergelijkbaar
zijn tussen de groepen.

Uitvoeren van willekeurige toewijzing:

- Probleem (met name) bij een kleine steekproef:
Groepen zijn niet altijd even groot
Relevante kenmerken van deelnemers niet gelijkmatig verdeeld over de condities
- Oplossing: complexere randomisatie methoden.
- Randomisatie kan niet ethisch zijn of praktisch onhaalbaar zijn.
- Soms is randomisatie wel mogelijk, maar gaat het mis: contaminatie.

Contaminatievertekening vindt plaats

- Deelnemers uit de experimentele groep vertellen deelnemers in de controle groep over hun deelname. Hierdoor
kan er overdracht zijn van hetgeen waar de groepen juist in verschillen.
- Deelnemers houden zich niet aan behandeling.
- De onderzoeker kan het onderzoek beïnvloeden.

Pico acroniem:

- Populationde groep mensen die de onderzoeker wil onderzoeken.
- Intervention de gemanipuleerde variabele/ onafhankelijke variabele/ interventie variabele
- Comparison de vergelijkings-/controlegroep
- Outcome de uitkomst, de gemeten/afhankelijke variabele, bijv. de score op een toets

Inferentiële statistiek: stappen Null Hypothesis Significance Testing:

1. Formuleren van de hypothesen
2. Keuze & berekenen toetsingsgrootheid
3. Kans bepalen op resultaat gegeven nulhypothese
4. Beslissing nemen over de nulhypothese

Formuleren van een hypothese op basis van statistische symbolen:

- In de statistiek worden hypothesen vaak in symbolen opgeschreven.
- Voor populaties en steekproeven gebruiken onderzoekers verschillende symbolen: