, Ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel
Algemene Inleiding
Het centrale zenuwstelsel, bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg,
ontwikkelt zich volgens een gestructureerd proces met stadia die bij vrijwel alle
mensen vergelijkbaar verlopen. De ontwikkeling begint vroeg in de
zwangerschap en wordt beïnvloed door genetische factoren én
omgevingsinvloeden. Hoewel de basisstructuur bij de geboorte aanwezig is, blijft
het zenuwstelsel zich na de geboorte sterk ontwikkelen. Interactie met de
omgeving is daarbij essentieel.
1. Prenatale ontwikkeling
1.1 Algemene groei
Tijdens de prenatale fase vindt de meest explosieve fase van hersengroei plaats.
In het tweede trimester worden naar schatting 250.000 neuronen per minuut
geproduceerd. De ontwikkeling verloopt stapsgewijs, van eenvoudig naar
complex.
1.2 Neurulatie
De ontwikkeling van het zenuwstelsel begint met de vorming van drie kiemlagen:
1. Ectoderm
2. Endoderm
3. Mesoderm
Het ectoderm vormt de neurale plaat. Onder invloed van het mesoderm vouwt
deze zich in tot de neurale buis. Dit proces heet neurulatie. De neurale buis sluit
zich rond dag 25 na bevruchting.
Bij een incomplete sluiting ontstaan neurale buisdefecten:
1. Spina bifida: de onderzijde sluit niet.
2. Anencefalie: de bovenzijde sluit niet.
Pagina 2 van 13
Algemene Inleiding
Het centrale zenuwstelsel, bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg,
ontwikkelt zich volgens een gestructureerd proces met stadia die bij vrijwel alle
mensen vergelijkbaar verlopen. De ontwikkeling begint vroeg in de
zwangerschap en wordt beïnvloed door genetische factoren én
omgevingsinvloeden. Hoewel de basisstructuur bij de geboorte aanwezig is, blijft
het zenuwstelsel zich na de geboorte sterk ontwikkelen. Interactie met de
omgeving is daarbij essentieel.
1. Prenatale ontwikkeling
1.1 Algemene groei
Tijdens de prenatale fase vindt de meest explosieve fase van hersengroei plaats.
In het tweede trimester worden naar schatting 250.000 neuronen per minuut
geproduceerd. De ontwikkeling verloopt stapsgewijs, van eenvoudig naar
complex.
1.2 Neurulatie
De ontwikkeling van het zenuwstelsel begint met de vorming van drie kiemlagen:
1. Ectoderm
2. Endoderm
3. Mesoderm
Het ectoderm vormt de neurale plaat. Onder invloed van het mesoderm vouwt
deze zich in tot de neurale buis. Dit proces heet neurulatie. De neurale buis sluit
zich rond dag 25 na bevruchting.
Bij een incomplete sluiting ontstaan neurale buisdefecten:
1. Spina bifida: de onderzijde sluit niet.
2. Anencefalie: de bovenzijde sluit niet.
Pagina 2 van 13
