, Overzicht van ontwikkelingspsychologische theorieën
Theorie / Denker Wat is het? Overlap met andere Verschillen Kritiek
theorieën
Freud – Richt zich op onbewuste Overlap met Erikson in Sterke focus op Te seksueel gefocust;
Psychoanalytische & drijfveren, conflicten en de het belang van vroege seksualiteit als moeilijk empirisch
psychoseksuele invloed van vroege ervaringen en stadia. drijfveer; meer toetsbaar; cultureel
theorie kindertijd. Ontwikkeling in vijf intern gericht dan beperkt.
stadia (orale, anale, fallische, sociaal of cultureel.
latente, genitale fase).
Erikson – Ontwikkeling in 8 Overlap met Freud in Breder dan Freud: Stadia kunnen als te
Psychosociale theorie levensfasen, elk met een het idee van stadia; met richt zich op hele rigide worden gezien;
psychosociaal conflict (zoals Vygotsky en Bandura in levensloop en empirische
vertrouwen vs. wantrouwen). belang van sociale sociale factoren. onderbouwing is
interactie. beperkt.
Watson – Alle gedrag is aangeleerd via Overlap met Bandura in Negeert interne Te simplistisch; geen
Behaviorisme conditionering focus op omgeving en processen zoals aandacht voor
(klassiek/operant); tabula rasa- leren; met Piaget als emoties en biologische of cognitieve
benadering. tegenpool van nature- cognitie. factoren.
benadering.
Bandura – Sociaal Mensen leren door observatie, Overlap met Ziet mensen als Observatie en motivatie
cognitieve theorie imitatie en modelleren. behaviorisme actieve lerenden; moeilijk te meten;
Introduceerde het begrip (omgeving) én aandacht voor sociale factoren soms te
zelfeffectiviteit. Piaget/Vygotsky motivatie en centraal.
(cognitie); brug tussen interne processen.
beide stromingen.
Piaget – Cognitieve Kinderen doorlopen vier Overlap met Vygotsky in Meer nadruk op Stadia verlopen niet
ontwikkelingstheorie stadia van cognitieve belang van actieve individueel leren, altijd zo strikt;
ontwikkeling kennisconstructie. minder op sociale onderschat invloed van
(sensomotorisch, interactie. cultuur en taal.
preoperationeel, concreet
en formeel operationeel).
Vygotsky – Sociaal- Cognitieve ontwikkeling Overlap met Piaget Meer nadruk op Minder aandacht voor
culturele theorie gebeurt via sociale interactie (cognitie), Bandura cultuur, taal en biologische factoren;
en taal. Introduceerde de (sociaal leren) en samenwerking dan moeilijk te
Theorie / Denker Wat is het? Overlap met andere Verschillen Kritiek
theorieën
Freud – Richt zich op onbewuste Overlap met Erikson in Sterke focus op Te seksueel gefocust;
Psychoanalytische & drijfveren, conflicten en de het belang van vroege seksualiteit als moeilijk empirisch
psychoseksuele invloed van vroege ervaringen en stadia. drijfveer; meer toetsbaar; cultureel
theorie kindertijd. Ontwikkeling in vijf intern gericht dan beperkt.
stadia (orale, anale, fallische, sociaal of cultureel.
latente, genitale fase).
Erikson – Ontwikkeling in 8 Overlap met Freud in Breder dan Freud: Stadia kunnen als te
Psychosociale theorie levensfasen, elk met een het idee van stadia; met richt zich op hele rigide worden gezien;
psychosociaal conflict (zoals Vygotsky en Bandura in levensloop en empirische
vertrouwen vs. wantrouwen). belang van sociale sociale factoren. onderbouwing is
interactie. beperkt.
Watson – Alle gedrag is aangeleerd via Overlap met Bandura in Negeert interne Te simplistisch; geen
Behaviorisme conditionering focus op omgeving en processen zoals aandacht voor
(klassiek/operant); tabula rasa- leren; met Piaget als emoties en biologische of cognitieve
benadering. tegenpool van nature- cognitie. factoren.
benadering.
Bandura – Sociaal Mensen leren door observatie, Overlap met Ziet mensen als Observatie en motivatie
cognitieve theorie imitatie en modelleren. behaviorisme actieve lerenden; moeilijk te meten;
Introduceerde het begrip (omgeving) én aandacht voor sociale factoren soms te
zelfeffectiviteit. Piaget/Vygotsky motivatie en centraal.
(cognitie); brug tussen interne processen.
beide stromingen.
Piaget – Cognitieve Kinderen doorlopen vier Overlap met Vygotsky in Meer nadruk op Stadia verlopen niet
ontwikkelingstheorie stadia van cognitieve belang van actieve individueel leren, altijd zo strikt;
ontwikkeling kennisconstructie. minder op sociale onderschat invloed van
(sensomotorisch, interactie. cultuur en taal.
preoperationeel, concreet
en formeel operationeel).
Vygotsky – Sociaal- Cognitieve ontwikkeling Overlap met Piaget Meer nadruk op Minder aandacht voor
culturele theorie gebeurt via sociale interactie (cognitie), Bandura cultuur, taal en biologische factoren;
en taal. Introduceerde de (sociaal leren) en samenwerking dan moeilijk te
